|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
Computer
en Internet terminologie |
 |
| A |
|
A (Ampere)
Dit is een basis eenheid voor electrische
stroomsterkte.
A-Abonnee
In telefonie-jargon is de A-abonnee degene die
een telefonie-oproep plaatst. Met andere
woorden: de A-abonnee belt de B-abonnee.
AAC (Advanced Audio Coding)
Net als MP3, is AAC een codeer techniek voor
audio, gebaseerd op de MPEG-2 standaard. Hoewel
het eigenlijk een deel is van de MPEG-2
standaard, is het niet compatible met de MPEG
Audio Layer definitie of MP3. AAC is ontwikkeld
door een aantal bedrijven en kan gelicenceerd
worden by de firma Dolby. AAC is efficienter dan
MP3, en biedt de mogelijkheid meerdere kanalen
te gebruiken. Daarnaast zijn er meer varianten
in te kiezen bitrates. Men zegt ook dat de
bestanden kleiner worden als men bij MP3 ziet
(bij een soortgelijke kwaliteit). Hoewel deze
standaard nauwelijks gebruikt wordt, is het wel
de basis voor vele andere standaarden, en wordt
gezien als het audio deel van MPEG4.
ABR
Available Bit Rate. Een bepaalde dienst binnen
het ATM protocol, die handig is voor
computerverkeer. De ABR-dienst kan namelijk op
flexibele wijze omgaan met bursty
telecommunicatie-verkeer.
AC (wisselspanning)
Dit is de electrische stroom variant welke op
vaste momenten van polariteit wisselt.
Zogenaamde wisselspanning zoals deze ook uit het
stopcontact komt (110V, 220V of 240V). Veel
apparaten vormen dit vervolgens om naar DC
(gelijkspanning) - b.v. een adapter voor je
walkman.
AC3
AC-3 een compressie techniek ontwikkeld door de
firma Dolby voor geluid. Deze is van zeer hoge
kwaliteit, en staat meerdere kanalen toe. AC3
wordt ook wel Dolby Digital 5.1 genoemd en
gebruikt 6 kanalen: links, rechts, midden,
Surround links, Surround rechts, en bas. Het
geheel past, na compressie, in een bitrate van
384Kbps.
Access-Speed
Toegangstijd. Dit refereert naar de tijd die de
computer nodig heeft om bij b.v. een diskdrive,
harddisk of CD-Rom speler, een specifiek stuk
informatie te vinden (b.v. een bestand).
Accuracy (Nauwkeurigheid)
Accuracy is hoe nauwkeurig je de werkelijke
waarde neemt. Als bijvoorbeeld de echte waarde
4,321 is en je zegt dan 4,3 dan spreken we van
een nauwkeurigheidsfout van 0,021. Zie ook
Precision.
ACK (Acknowledgment)
Dit is het 6e teken in het computer alfabet
(ASCII) en refreert naar en speciaal teken welke
gebruikt wordt ter bevestiging van b.v. een
PING.
ACPI (Advanced Configuration and Power
Interface)
Advanced Configuration and Power Interface - of
te wel: Geavanceerd Configuratie en
Stroomverbruik Beheer. Een techniek ter controle
en beheer van de PC configuratie en het
bijbehorende stroomverbruik.
Active Matrix
LCD schermen met een actief matrix scherm zijn
vaak scherper en zichtbaar onder een grotere
hoek. Het actieve deel refereert naar het
gebruik van een transistor of diode per
beeldpunt. Zie ook TFT.
AD / ADC (Analoog naar Digitaal converter)
Dit apparaat (vaak een chip) kan een analoog
signaal (b.v. een microfoon) omzetten naar een
digitaal signaal (het geluid dat op de computer
staat als WAV bestand).
Adapter Kaart
Veelal wordt hiermee bedoelt een
uitbreidingskaart voor de PC die de PC geschikt
maakt voor het aansluiten van een bepaald type
connectie. Bijvoorbeeld: een netwerkkaart, een
firewire kaart, etc.
ADC
American Digital Cellular. Ontwikkeld voor een
soepelere migratie naar het digitale systeem
voor mobiele telefonie in de USA (AMPS). Zie ook
AMPS.
Adobe Acrobat
Een product van Adobe Systems, voor het bewerken
van PDF (Portable Document Format) bestanden. Je
kunt het zien als een tekstverwerken voor
PDF-bestanden. Voordeel van PDF bestanden is dat
het door praktische alle Operating Systemen te
lezen is.
ADSL
Asymmetric Digital Subscriber Line. ADSL is een
transmissie-techniek die het mogelijk maakt om
een breedbandig signaal tesamen met een ISDN of
telefonie-signaal door een koperen bekabeling ("twisted
pair") te verzenden. De snelheid is 6 tot 8 Mbit/s
naar de PC (downstream) en zo’n 1 Mbit/s van de
PC (upstream). Zoals je ziet: de snelheden naar
en van de computer zijn verschillend: daarom
heet het Asymmetrisch.
ADSL-Lite
Langzamere maar wel veel goedkopere variant van
ADSL. Met name in de USA populair.
Advanced Encryption Standard (AES)
Deze nieuwe encryptie (versleuteling) standaard
Advanced Encryption Standard (AES) van Vlaamse
bodem, biedt een betere combinatie van snelheid
en veiligheid t.a.v. DES. Het maakt gebruik van
128-bit sleutel, welke beter bestand zijn tegen
zogenaamde brute-force attacks dan wat we zien
bij de oude 56-bit DES sleutels, daarnaast kan
AES ook sleutels van 192-bit of 256-bit
gebruiken indien nodig. DES is meer op hardware
implementatie bedacht, terwijl AES efficient te
implementeren is in zowel hard- als software.
Zie ook DEs.
AFAIK
As Far As I Know (voor zover ik weet).
AFK
Away From Keyboard (Zit niet achter m'n
toetsenboard).
AGP (Accelerated Graphics Port)
Dit is een uitbreidingsslot in de PC (sinds
1997). Het passeert de langzamere PCI bus t.b.v.
van een snelle data-overdracht naar een 3D
grafische kaart.
AHRA
(Amerikaanse wetgeving) Audio Home Recording Act
van 1992 welke het toestaat dat men voor prive
gebruik een kopie mag maken van muziek of video.
De Nederlandse wetgeving kent een soortgelijke
wet. Zie ook Stichting Thuiskopie.
Algorithm (Algoritme)
Een stap voor stap beschrijving van handelingen
om tot een bepaald einddoel te komen. Zie Bubble
Sort voor een voorbeeld.
Alpha Blending
Dit is een techniek die het mogelijk maakt twee
objecten te 'mengen'. Vaak wordt dit gebruikt
voor atmosfeer, b.v. mist in een 3D spelletje.
Het object wordt daarvoor deels doorzichtig
gemaakt.
Alpha Test
De term voor een erg vroege versie van hardware
of software. Veelal nog niet uitgerijpt en niet
stabiel. Na wat testen bereikt een dergelijk
product de beta status.
Alt (Alternate)
Op het toetsenbord vindt je de Alt toets en deze
werkt soortgelijk als de CTRL en SHIFT toets om
andere karakters op het scherm te toveren.
ALU
Dit is het deel van de processor (CPU) dat het
werkelijk optellen, aftrekken, vermenigvuldigen,
delen, etc uitvoerd. De ALU is de uitvoer
eenheid, net als de FPU, gevoerd door de
gegevens van de CPU registers.
AMPS
American (Advanced) Mobile Phone System. AMPS is
een standaard voor analoge mobiele netwerken,
dat in eerste instantie in Noord-Amerika werd
gebruikt. Het is een alternatief voor andere
analoge cellulaire technieken zoals NMT en TACS.
Later werd ook een digitale variant ontwikkeld:
D-AMPS. Intussen een niet meer zo actuele
techniuek.
AMR
Audio Modem Riser - een klein en simpel slot in
de PC voor toepassingen als Audio, Moden en
netwerkaansluitingen. Deze standaard geeft de
fabrikant ruimte om een goedkope oplossing te
bouwen. De meeste moederboarden hebben een
dergelijk slot, meestal ongebruikt.
Analoog
Gegevens voorstellend in continue, vloeiende
vorm. Tussen 2 analoge gegevens is een onbeperkt
aantal waarden mogelijk.
Anamorf
Dit is een manier van beeldopslag waarbij het
beeld verticaal uitgerekt op de disk staat.
ANAT
Apple Network Administration Toolkit. Een
Systems Management Server achtige tool voor het
Apple Macintosh platform.
AND
Logische bewerking 'EN' voor binaire woorden. De
AND bewerking vergelijkt de woorden EN als beide
WAAR zijn volgt er een WAAR als antwoord.
Voorbeelden: 0 AND 0 = 0 (NIET WAAR), 0 AND 1 =
0 (NIET WAAR), 1 AND 0 = 0 (NIET WAAR) en 1 AND
1 = 1 (WAAR).
Anonymous FTP
FTP welke publiekelijk toegankelijk is. Hierbij
log je in met username "anonymous" en als
password je e-mail adres.
ANSI (American National Standards Institution)
De organisatie die amerika representeerd in het
ISO (Inetrnational Organization for
Standardization). Ze werken mee aan de
ontwikkeling van standaarden voor codering en
signalering t.b.v. computers, telefonie, etc.
Anti-Aliasing
Een techniek, om toch mooie graphics te krijgen
bij een lagere resolutie. Bijvoorbeeld bij een
cirkel zie je op de computer vaak zogenaamde
"trapjes". Door naast deze trapjes een tussen
kleur te zetten lijkt het trapjes effect minder
erg.
Anti-glare (anti-reflectie)
Refereert vaak naar een monitor beeldscherm die
behandeld is om reflecties van andere
lichtbronnen te minimaliseren.
AntiVirus
Refereert naar software die je helpt jouw PC
tegen virus infecties te beschermen. Dit soort
software heeft vaak ook hulpmiddelen om
bestaande infecties te verwijderen.
Apache
Begin 1995 heeft een groep webpagina beheerders
besloten om de webserver software van NCSA (een
HTTP Daemon) aan te passen aan hun behoeften. In
de loop van de jaren is Apache, een gratis (Open
Source) pakket geworden welke beschikbaar is on
Linux, Windows, etc. Op dit moment is het zelfs
een van de meest gebruikte webserver pakketten
ter wereld.
APE (of Monkey's Audio Lossless Audio
Compression Format)
APE bestanden zijn geluidsbestanden die
gecomprimeerd zijn met Monkey's Audio Lossless
Audio Compression Format. APE comprimeerd dus
muziek zonder kwaliteits verlies (in
tegenstelling tot b.v. MP3 en Ogg). Zie http://www.monkeysaudio.com/
Ze zijn af te spelen met FooBar2000 (http://www.foobar2000.org/).
Soms zit er een CUE file bij, welke de posities
van de individuele tracks in het bestand
aangeeft.
API
Applications Programming Interface. Een
interface die bestaat uit een set van
instructies of software-routines, die de
gebruiker/programmeur de mogelijkheid geeft om
applicaties te bouwen voor bepaalde software of
hardware.
APM (Advanced Power Management)
De term voor energiebeheerfuncties, ingebouwd in
moderne PC's, die ervoor zorgen dat als een PC
niet wordt gebruikt er minder stroom wordt
verbruikt door b.v. de harddisk te stoppen of
het beeld uit te zetten.
Applet
Een stukje software (vaak erg compact) dat
(meestal) geschreven is in Java. Bij de
aktivering wordt het applet "gedownload" over
het netwerk (bijvoorbeeld over Internet) en
vervolgens uitgevoerd op de lokale computer.
Afgeleid van het woord "application"
(applicatie).
Archie
Een oudere Internet service welke bestanden op
FTP servers indiceerd. Het wordt niet veel meer
gebruikt door de populariteit van WWW. Je hebt
er bovendien een Archie client software pakket
voor nodig.
Archive
Als een zelfstandig naamwoord, refereert dit
naar een backup van gegevens, vaak in een enkel
gecomprimeerd bestand (b.v. ZIP), maar ook naar
tape, CD, etc. Als werkwoord refereert dit naar
het maken van een backup (archive).
Areal Density
Refereert naar de hoeveelheid data welke per
vierkant inch opgeslagen kan worden op een
bepaald type materiaal. Vaak gebruikt in relatie
tot harddisk. Hoe hoger dit getal, hoe minder
materiaal nodig is om een bepaalde hoeveelheid
data op te slaan - dus hoe kleiner de harddisk
hoeft te zijn.
ARP
Address Return Protocol maakt een koppeling
tussen IP-adres en hardware door te vragen om
het MAC-adres van de netwerkkaart.
Array
Een afkorting voor een RAID - een stel harddisks
die als groep fungeren.
ASCII
American Standard Code for Information
Interchange - Spreek uit asl "as-kie". Dit is de
standaard voor character weergave, gebaseerd op
een set van 256 karakters (letters, cijfers en
tekens). De 1e 128 karakters zijn standaard,
waarbij de 1e 32 karakters stuurtekens zijn. De
daaropvolgende 96 karakters representeren
cijfers, letters (hoofd- en kleine letters) en
interpunctie tekens. De laatste 128 tekens
worden voor verschillende zaken gebruikt welke
per platvorm verschillend kunnen zijn.
ASIC (Application-Specific Integrated Circuit)
Appliation Specific Integrated Circuit. Een
Integrated Circuit (IC) heet in populair
taalgebruik een "chip". Een ASIC is een IC, die
ontworpen is voor zeer specifieke functies.
Normaalgesproken zouden die functies uitgevoerd
worden in software, hetgeen relatief traag is.
D.m.v. ASIC’s kunnen specialistische functies
ook worden uitgevoerd in hardware, hetgeen leidt
tot snelheidswinst.
ASP (Active Server Pages)
Microsoft heeft deze techniek ontwikkeld en
gebundeld met hun IIS (Internet Information
Services) en PWS (Personal Web Server). Het
staat de webpagina bouwer toe om verschillende
soorten script talen te gebruiken voor het
bouwen van een webpagina. O.a. HTML, VBScript,
etc. M.b.v. deze scripts genereerd de server ter
plekke een webpagina. De werkelijk gebruikte
scripts ziet de gebruiker echter nooit. Deze
techniek blijkt meer solide als CGI. Met name in
combinatie met databases is dit erg handig (deze
woordenlijst maakt gebruik van een database en
ASP).
Aspect Ratio
Dit is de verhouding tussen breedte en hoogte
van een monitor of TV. Een gewone TV heeft b.v.
een Aspect Ration van 4:3. D.w.z. het scherm is
4 eenheden breed en 3 eenheden hoog. Een
breedbeeld TV heeft een Aspect Ratio van 16:9
(bijna 5 x 3) waardoor die zwarte randen
zichtbaar zijn rond 4:3 films (dit heet
Letterbox).
ASPI (Advanced SCSI Programming Interface)
Ontwikkeld door Adaptec, ter betere controle en
besturing van SCSI kaarten. Een universele
programmeer interface, zodat je ongeacht het
type SCSI kaart, men steeds universeel
commando's kan versturen. Vaak wordt de ASPI
gebruikt in combinatie met CD-brander software
zoals CloneCD, Nero, etc.
Assembly Language
Dit is een processor specifieke programmeertaal
op een zeer laag niveau waarbij je de processor
direct zeer specifieke commando's geeft. Het
aantal beschikbare commando' is zeer beperkt,
maar door het lage niveau is de programmeur in
staat zeer efficiente en zeer snelle software te
schrijven. Door de hoge mate van vereistte
expertise komt dit steeds minder vaak voor en
gebruikt men al sneller talen van een level
(niveau) zoals b.v. C, C++, Pascal, BASIC, etc.
AT(X) Form Factor
De specificaties van een moederboard, hoe deze
in een PC kast past en welke soort aansluitingen
deze heeft. B.v. een AT voeding, een din-5
stekker voor het toetsenbord, geen seriele en
parallel aansluitingen op het moederboard, etc.
Deze standaard werd ogevolgd door de ATX form
factor, waarbij de voeding een andere stekker
gebruikt, seriel/parallel/USB op het moederboard
zitten en toetsenbord en muis via een PS/2
stekker worden aangesloten.
ATA (AT Attachment)
Beter bekend als IDE, wat refereert naar de
IBM-AT (Advanced Technology) PC's waar deze
aansluiting voor harddisks als eerste gebruikt
werd.
ATAPI (ATA Packet Interface)
Deze interface is onderdeel van EIDE (Enhanced
IDE) welke de PC controle geeft over CD-speler
en tape-drives m.b.v. de IDE interface.
ATF-3
KPN-benaming voor een netwerk voor analoge
mobiele telefonie. ATF-3 is gebaseerd op
NMT-technologie.
ATM
1. Asynchronous Transfer Mode. Een
schakel-techniek die het mogelijk maakt om
snelle ("breedbandige") netwerken te bouwen. ATM
kan gebruikt worden om spraak, computerverkeer
en video-signalen te vervoeren. ATM is
gestandaardiseerd voor verschillende snelheden
(variërend van 2 Mbit/s tot 2.5 Gbit/s). 2.
Automatic Teller Machine. Geldautomaat (pin-automaat).
Deze afkorting is in de engelstalige wereld een
veel gebruikte afkorting.
Attachement
Deze uitdrukking refereert naar een bestand
welke aan een e-mail bericht hangt. Bij de
meeste e-mail programma's herkenbaar aan het
paper-clipje. Dit bestand moet - voor het
verzonden kan worden - naar een tekst formaat
worden omgezet met behulp van b.v. UUCODE of
MIME.
Aux
De 'auxilary' ofwel de reserve-ingang op een
versterker.
AVI (Audio Video Interleave)
Een formaat specificatie van Microsoft voor het
opslaan van geluid en/of video, vaak ook "Video
for Windows" genoemd. Deze bestanden kunnen met
de Media Player worden afgespeeld. Deze
bestanden hebben de extensie AVI. Als een
dergelijk bestand niet af te spelen is,
ontbreekt vaak het zogenaamde CODEC.
AVR
Automatsche Voltage Regulator. Beschermt
apparatuur tegen pieken (en soms ook dalen) in
de voltages. Met name van toepassing in UPS
systemen.
AVR
1) Automatische Voltage Regulator. Een
dergelijke schakeling zorgt ervoor dat het
voltage binnen een bepaalde range blijft. 2)
complexe PIC microcontrollers gemaakt door Atmel.
AXE
De telefooncentrale voor public networks die
wordt geproduceerd door Ericsson. De meest
verkochte telefooncentrale ter wereld.
|
| B |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M
,N
,O
,P
,
Q
,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
B-Abonnee
In telefonie-jargon is de B-abonnee degene die gebeld wordt.
Met andere woorden: de A-abonnee belt de B-abonnee.
B-ISDN
Broadband Integrated Services Digital Network. Een
(toekomstig) netwerk met hoge snelheden, gebaseerd op ATM .
B-Kanaal (ISDN)
Een communicatie-kanaal in ISDN met een capaciteit van 64
kbit/s . Het B-kanaal wordt meestal gebruikt voor het
verzenden van spraak- of data-informatie. De B-kanalen
worden door het ISDN geschakeld tussen twee eindpunten op
basis van signaleringsinformatie in het D-kanaal.
B2B
Business to Businnes - Bedrijf naar Bedrijf.
B2C
Business to Consumer - Bedrijf naar consument.
Baby-AT
Dit is een moederbord formaat, conform de AT(X) standaard
met een kleinere afmeting. Met name geschikt voor kleine PC
kasten.
Backbone
Een netwerk element welke met een veel hogere snelheid als
de rest van het netwerk de basis verbinding legt. Als de
backbone traag is, heb je te maken met zogenaamde LAG.
Backup
Een bepaalde situatie/status kopieren zodat je in op een
later moment de oude werkende situatie terug kunt zetten
mocht er iets mis gaan met b.v. de data. Zie ook Restore.
Bandbreedte
De bandbreedte is een maat voor de capaciteit van een
communicatie-kanaal. De bandbreedte is groter naarmate er
meer informatie per seconde getransporteerd kan worden.
Eigenlijk is bandbreedte een begrip uit de analoge
communicatiewereld; de bandbreedte zou moeten worden
uitgedrukt in Hertz (Hz). In de digitale wereld wordt
bandbreedte oneigenlijk gebruikt, en drukt men de
bandbreedte uit in bits per seconde.
Banner-Ad
Refereert naar een vorm van adverteren op het Internet. Vaak
zie je dan boven in het scherm een afbeelding van ongeveer
468x60 punten met reklame. Doel is dat je daar op klikt,
maar veel mensen ervaren dit als hinderlijk, daarom: geen
banner-ad op WeetHet.
Barebone systeem
Een Barebone systeem wil letterlijk zeggen het skelet van
een systeem. B.v. van een PC. Dit wil dan zeggen dat je er
zelf nog bepaalde onderdelen bij moet kopen zoals harddisk,
processor, geheugen, etc. Een Barebone systeem bestaat dan
vaak uit kast, voeding en moederbord (zonder processor en
geheugen).
Base-station
1. Een deel van een mobiel telefonie systeem (b.v. van het
GSM netwerk of de draadloze telefoon thuis) die de radio
functionaliteit afhandeld. Dus eigen dat deel dat het
draadloze stuk regelt. 2. Een ander woord voor
Dockingstation waarin b.v. een laptop of een organizer
geplaatst wordt.
BASIC
Een programmeertaal - ontwikkeld in de 60'er jaren - welke
het mogelijk diende te maken voor leken om toch een
programma te maken op de computer zonder al te veel moeite.
Met behulp van engelstalig opdrachten, welke regel voor
regel werden afgehandeld, kon men zo een programma bouwen,
welke steeds met het RUN commando gestart moesten worden.
BASIC is tegenwoordig uitgegroeid tot een meer volwassen
taal - b.v. Visual Basic. B.v. 10 PRINT "HALLO" 20 GOTO 10
Basic-Stamp
Zie microcontroller.
Batch
Een batch of batchfile (meestal in DOS) is een sequentie van
commando's die meer als eens gebruikt wordt. Vaak ter
automatisering van een bepaalde taak. Deze bestanden hebben
vaak het achtervoegsel ".bat" (de meest bekende is
AUTOEXEC.BAT). Tegenwoordig praten we liever over Scripts.
Baud
Meeting van hoe frequent geluid veranderd op een verbinding,
met name op de telefoon lijn. Van oorsprong een uitdrukking
uit de TeleFax (niet te verwarren met een gewone fax)
wereld. Deze maatstaf kan nog steeds gebruikt worden, maar
geeft niet de snelheid van een verbinding weer. Bijvoorbeeld
een 14,4 Kbps verbinding werkt met 2400 baud. Door de
complexe technieken veranderd de
geluidsveranderingsfrequentie niet, waardoor er per puls
meer data verstuurd wordt.
BAUD is vernoemd naar de Franse uitvinder Jean-Maurice
Emille Baudot (1845-1903). Baudot nam een patent op de
codering voor telegrafie (1874). Baudot's nieuwe code
bestond uit een combinatie van 5 eenheden die even lang een
aan/uit status konden hebben. Hiermee kon men 32 tekens
maken. De moderne versie werkt met 8 posities of bits,
waarmee 128 karakters gemaakt kunnen worden (ook bekend als
ASCII).
BBIAB
Be Back In A Bit - Ben zo terug.
BBL
Be Back Later - Ik kom straks terug.
BBS (Bulletin Board System)
Een BBS werd gebruikt om korte berichten met elkaar uit te
wisselen. Hierbij - in de tijd voor het Internet - moest men
met een modem bij het favoriete BBS inbellen (een PC met een
modem) om mee te kunnen doen. Later is dit uitgegroeid tot
een groot net (FiDo-net). Tegenwoordig refereert BBS ook
naar discussie forums op het Internet.
BCC
Blind Carbon Copy. Als je mail stuurt, met e-mail adressen
in het BCC veld, dan zien de ontvangers van deze e-mail niet
wie er in het BCC veld staan. Zo kun je een kopie sturen
naar iemand zonder dat de andere ontvangers daarvan op de
hoogte zijn.
Benchmark(ing)
Dit is het proces waarbij gekeken wordt naar de performance
(prestaties) van bepaalde soft- of hardware, in een vooraf
gedefinieerde omgeving zodat dit later vergeleken kan worden
met alternatieven voor deze soft- of hardware.
BeOS
Dit is een operating system ontwikkeld door Be Inc. als
alternatief voor Windows met de sterke nadruk op
multitasking en multimedia. Oorsponkelijk bedoeld voor
PowerPC computers (met name de Apple Macintosh) is dit nu
ook voor Intel PC's beschikbaar. (BeOS is gestopt met verder
ontwikkeling)
BER
Bit Error Rate. In digitale transmissie, is de BER het
percentage bits dat fout aankomt bij de bestemming. De BER
is een maat voor de kwaliteit van een transmissie-kanaal.
Besturingssysteem
Ook wel Operating System genoemd. Het besturingssysteem is
software welke de verbindingen legt tussen de hardware en de
software op je PC. Bijvoorbeeld DOS, Windows of Linux.
Beta
De uitdrukking voor een product dat praktisch klaar is voor
het publiek maar nog uitgebreid getest moet worden op kleine
foutjes. Zie ook Alpha testing.
Beta Software
Een testversie van een softwareproduct dat zich nog in de
ontwikkelfase bevindt en als gevolg hiervan nog de nodige
fouten en tekortkomingen bevat.
Bilinear Filtering
Een filter techniek waarbij gebruik gemaakt wordt van een
tussen kleur van aangrenzende kleuren zodat het geheel wat
waziger wordt en het blokjes effect verminderd.
Binair getallenstelsel
Getallenstelsel gebruik makend van de 2 waarden :0 en 1.
Binaire code
Binaire code is een serie van bits uitgedrukt in 1'en en
0'en, b.v. 01010111000000001
Binary Tree
Dit is een boomstructuur waarbij iedere knoop twee kinder
knopen heeft. Deze kinder-knopen worden typisch
onderscheiden als de linkerknoop en de rechterknoop.
BIOS (Basic Input Output System)
Dit stukje software staat opgeslagen op een chip op het
moederboard van de PC en controleert de interactie en
besturing van de diverse hardware componenten zoals beeld,
toetsenbord, harddisk,etc. dus de basis in- en output.
Bit
Binary Digit. Het kleinst mogelijke stukje informatie dat de
computer kan herkennen. Een bit is "1" of "0".
BIT bestand
een bestand is wat gebruikt wordt door BitTorrent. Zie ook:
http://bitconjurer.org/BitTorrent/
Bit diepte
Geeft aan hoeveel bits er gebruikt worden om een kleur weer
te geven. Hoe groter dit getal, hoe meer kleuren er
weergegeven kunnen worden. Zie ook; 8 bit, 16bit, 24bit en
32bit kleuren diepte.
Bit Rate / Bitrate
Refereert naar het aantal bits per seconde welke gebruikt
worden om geluid (b.v. MP3) en/of video (b.v. MPEG1) te
decoderen van bestand naar werkelijk geluid of beeld. Hoe
hoger de bitrate, hoe beter de kwaliteit, hoe meer ruimte en
rekenkracht er nodig is om dit af te handelen.
Bitmap
Dit is een bepaald formaat om afbeeldingen digitaal op te
slaan. Dit gebeurt door voor iedere pixel de kleur aan te
geven, b.v. pixel 1 is rood, pixel 2 is groen, etc. Bitmaps
kunnen gecomprimeerd worden met formaten als PNG, GIF en
JPEG waardoor ze minder ruimte innemen.
Bitmap font
Een lettertype welke trapjes gaat vertonen als je het groter
maakt, omdat het in een bitmap formaat is opgeslagen. Ze
kunnen snel worden weergegeven maar zijn dus inflexibel in
kwaliteit en grootte.
BLOB (Binary Large Object)
Een BLOB is een data type welke gebruikt wordt in databases
waarin met elk type binaire data (incl. Geluid,
afbeeldingen, etc.) kan plaatsen.
Blog
Een blog is een webpagina, welke vaak opgebouwd is uit
(meestal) korte meldingen, welke in chronologische volgorde
staan - net zoiets als een lijst nieuws-flitsen. De inhoud
en het doel van een blog kan nogal verschillen. Varierend
van links naar andere sites, dagboeken, foto's, poezie,
opstellen, project updates, etc. Zie ook WebLog.
Blogger
Programma of persoon welke de activiteit beoefend van het
bijhouden van een WebLog (zie ook WebLog en Blog).
Bluetooth
Een radio-technology die het mogelijk maakt om korte
afstanden draadloos te overbruggen. Denk daarbij aan
afstanden van 1 tot 100 meter. Bluetooth is ontwikkeld door
Ericsson om kabels tussen apparatuur overbodig te maken,
bijvoorbeeld tussen headset en GSM-telefoon, of tussen PC en
organizer of printer, etc. Het dataverkeer over deze radio
verbinding is beveiligd d.m.v. encryptie en z.g.n. frequency
hopping (radio frequentie wisselingen).
BNC Connector
Dit is het type connector welke gebruikt wordt voor Thin
Ethernet (10Base2) coax kabels. De stekkers hebben een
typische 'T'-vorm. BNC staat voor een van de volgende termen
(of een mix ervan): - British Naval Connector - British Nut
Connector - Bayonett Neill-Concelman Neil en Concelman
hebben in ieder geval de connector ontwikkeld.
BOE (Board Of Education)
Een BOE is in principe een printje (PCB) die speciaal
gemaakt is voor experimenteer doeleinden op het vlak van de
electronica, zoals bijvoorbeeld het spelen met een
microcontroller zoals de Basic-Stamp.
Bookmark
Is een methode voor het opslaan en organiseren van favoriete
URLs (links) in Netscape Navigator. Zie ook Favorites.
Boolean Logica
Dit is de vorm van logica waarbij ieder antwoord of True
(WAAR) of False (NIET WAAR) is, waarbij 0 = false en 1 =
True.
Boot
Werkwoord (to boot …) waarmee aangegeven wordt dat iets
geladen/gestart wordt. B.v. het booten van een machine of
een operating system.
Boot Sector
Zie Master Boot Record (MBR).
Bootleg
Een bootleg is een illegale kopie van muziek of film, welke
meestal beschikbaar is, zelfs voordat het originele product
op de markt is. Soms betreft het ook eigen compilatie van
concert opnamen.
BOOTP
Bootstrap Protocol verwijst naar computers in het netwerk
die hun IP-adres van een DHCP-server krijgen.
Bootstrap
Dit is of een klein stukje sofware dat een operating system
start, of de actie iets te starten zonder hulp van buiten
af.
BootVIS
Een programma die bekijkt hoe bij Windows XP de boot
voortgang (opstarten van Windows XP) verloopt en deze
vervolgens optimaliseert. Na optimalisatie start Windows XP
beduidend sneller.
Bottleneck
Dat deel van het systeem wat de snelheidsbeperkende factor
is. De zwakste schakel dus eigenlijk. Afgeleid van de hals
van een fles die de doorgang van de hoeveelheid vloestof
limiteerd.
Boxed Processor
Dit is een processor die je in een nette, luxe doos koopt.
Dit in contrast tot een processor die je koopt in een
anti-statisch zakje. Er zijn geen voordelen te noemen t.a.v.
een niet-Boxed-processor (tenzij je heeeeel graag dat doosje
zou willen hebben).
bps (Bit/s)
Bits per second. Maat voor transmissie-snelheid (of
capaciteit van een communicatie-kanaal). Let op: het betreft
hier BITS dus geen bytes!!!
BRA
Basic Rate Access. Een ISDN aansluiting met een snelheid van
128 kbit/s. Het bestaat uit 2 gebundelde B-kanalen van 64
kbit/s en ook nog een D-kanaal.
BRB
Be Right Back - Ben zo terug.
Breedband
Aanduiding voor een communicatie kanaal met een grote
capaciteit, of te wel: een verbinding met hoge snelheid. De
term "breed" is veranderlijk naarmate de stand van techniek
vorderd. Op dit moment wordt iedere verbinding met een
bandbreedte boven de 2 Mbit/sec als breedbandig bestempeld.
Broadcast
Refereert naar een methode van gegevens verzenden over een
netwerk. Hierbij worden gegevens vanuit 1 punt verstuurd
naar alle aangesloten punten. Bij een groot netwerk kan dit
tot verstoppingen leiden. Bij een klein netwerkje kan het
handig zijn bij het delen van gegevens. Tegenwoordig wordt
broadcast niet meer zo veel gebruikt (de meeste routers
blokken dit). Broadcast wordt bijvoorbeeld wel veel gebruikt
bij (Internet via de) satelliet, waarbij de gegevens door
iedere satelliet "luisteraar" de data ontvangt.
Browser
Meestal refereert dit naar een programma waarmee men
pagina's op het WWW kan bekijken, welke typisch HTTP
pagina's over TCP/IP poort 80 bekijkt. Voorbeelde: Internet
Explorer, Netscape en Opera.
BSMTP (Batched Simple Mail Transfer Protocol)
Dit wordt gebruikt om in 1 keer de post van een domein op te
halen en te verzenden.
BSOD (Blue Screen of Death)
Refereert naar het blauwe scherm dat verschijnt bij Windows
bij ernstige fouten. Meestal stopt de computer (met name
onder Windows NT) hierna meteen.
Bubble Sort
Een sorteer algoritme. 1) Loop van boven naar beneden door
een lijst. 2) Als je iets tegenkomt wat kleiner is als zijn
voorganger: verwissel dan beide items. 3) Herhaal de stappen
1 en 2 tot je aan het einde van de lijst bent aangekomen.
Dit heet een bubble sort omdat het lijkt alsof items steeds
naar boven bubbelen.
Bug
Een fout in het ontwerp of het programmeren van een stukje
hard- of software. De effecten van een bug kunnen, maar
hoeven niet, fataal zijn.
Bureau of Land Management (BLM)
Het Bureau of Land Management, is een afdeling binnen het
Amerkiaanse ministerie van Binnenlanse zaken, de publieke
gronden van de Amerikaanse staat beheerd (verdeeld over
hoofdzakelijk 12 Staten in het westen van Amerkia). Het
heeft als taak gezondheid, afwisseling en productieviteit
van deze gronden te waarborgen voor toekomstige generaties.
Een soort Staats Bos Beheer. Hun website is www.blm.gov.
Burn (Branden, Bakken)
Deze termen worden in de volksmond gebruikt om het
beschrijven van een CD-recordable aan te geven. Gedurende
het "branden" van een CD barndt de laser miniscule putjes in
de CD.
Burn in / Burn in test
Vroeger werd deze uitdrukking gebruikt met betrekking tot
het inbranden van beeldschermen. Als een beeldscherm te lang
dezelfde informatie weergaf, bleef deze informatie lang of
zelfs permanent zichtbaar. Als oplossing werden daarom
screen savers bedacht. Tegenwoordig refereert het ook aan
tests waarbij wordt gekeken hoe lang het duurt voor iets het
begeeft.
Bus muis
Een muis die gebruikt maakt van een 6-pins connector (PS/2)
inplaats van een serieel stekker. Dit hoeft niet perse een
PS/2 stekker te zijn maar kan ook een fabrikant specifieke
bus-stekker zijn.
Byte
Groepje (octet) van 8 bits. Een dergelijk groep als geheel
kan een waarde tussen de 0 en de 255 aannemen (dus 256
verschillende waarden).
|
| C |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
C
Een programmeertaal welke eind 70'er jaren ontwikkeld is
t.b.v. de ontwikkeling van UNIX operating systemen. UNIX/LINUX
is bijna geheel in C ontwikkeld. C laat veel ruimte voor
de programmeur waardoor erg snelle applicaties te bouwen
zijn. Opvolgers: C++ en C#.
C#
Een object-georienteerde variant van C/C++ ontwikkeld
door Microsoft om samen te werken met de .NET
technologie.
C++
Uitbreiding op de C standaard, ter ondersteuning van
object georienteerd programmeren. Zie ook C.
C/N (Carrier to Noise ratio)
De C/N geeft de kwaliteit van ontvangst aan en wordt
vaak bij satellite ontvangst gebruikt. We willen daarbij
een zo hoog mogelijke waarde hebben, dus Carries
(signaal) zo hoog mogelijk en Noise (storingen/ruis) zo
laag mogelijk. Voor digitale satelliet is minimaal 9dB
nodig, voor analoog minimaal 12dB.
C2D bestand
Een C2D bestand is een image van een CDRom welke met
ISOBuster gebrandt kan worden (http://www.smart-projects.net).
Er wordt beweerd dat WinOnCD dit formaat ook zou kunnen
branden (http://www.roxio.com).
CAB file (Cabinet file)
Dit zijn bestanden met de extensie .CAB, welke door
Microsoft gebruikt wordt voor het maken van installatie
bestanden voor o.a. Windows zelf. Oorsponkelijk bedoeld
om precies op 1 disk (1,44 Mb) te passen. In een DOS
venster kun je deze bestanden uitpakken met het EXPAND
commando.
Cache
Over het algemeen een klein stukje extreem snel geheugen
dat tussen processor en het grote (langzamere) geheugen
zit t.b.v. snelheidsverbetering. Het slaat een brug
tussen langzame componten en snelle componenten.
Cache
Refereert naar een locatie waar tijdelijke of veel
gebruikte data wordt opgeslagen.
CAD
Computer Aided Design. Ontwerpen van producten m.b.v. de
computer, b.v. een design tekenen op de computer m.b.v.
AutoCAD.
CAD/CAM
Een productie proces waarbij zowel design als productie
uitgevoerd worden m.b.v. de computer. Vaak zijn beide
systemen gekoppeld waardoor efficiency erg hoog is.
CAM
1. Computer Aided Manufacturing. Het samenstellen van
producten m.b.v. de computer, b.v. d.m.v. robots. 2.
Decoder kaart voor satelliet uitzendingen. Zie ook CI (Common
Interface).
Cam (video)
Een CAM is een opname van een bioscoop film m.b.v. een
gewone camcorder. Dit resulteerd in een film van zeer
slechte kwaliteit. Niet alleen is het beeld slecht maar
ook het geluid is zeer slecht te volgen. Soms worden
deze films ten onrechte Screeners genoemd.
Capacitor (Condensator)
Dit is een electronica component, welke electrische
lading opslaat en weer los laat. De opslag vindt plaats
tussen twee geleidende plaatjes. De capaciteit wordt
uitgedrukt in Farads. Als je ooit een radio of computer
hebt geopend, dan zie je van die kleine blauwe cilinders
staan - dat zijn condensators. Ze bestaan in meerdere
vormen en kleuren. Vaak worden ze gebruikt om storingen
in electrische stromen op te vangen en weg te filteren.
CAPI ((ISDN Common Application Program Interface)
CAPI is een algemene interface om ISDN apparatuur
universeel aan te spreken indien ze verbonden zijn met
jouw PC, meestal dus een ISDN adapter of ISDN modem. Op
het moment van schrijven kennen we 2 versies; 1.1 (oud)
en 2.0 (meest gebruikt). Deze interface, bedacht door
een duits bedrijf, wordt benaderd via de CAPI2032.DLL
die in de C:WindowsSystem directory staat.
Cardbus
Een 32-bits PCMCIA kaart aansluiting (laptop). Standaard
waren de PCMCIA slots maar 16 bit, wat problemen leverde
voor snellere toepassingen zoals 100 Mbit netwerk en
SCSI kaarten. Zie ook PCMCIA.
CAS (Column Address Strobe)
CASx betekend dat het 'x' klok pulsen kost om een
bepaalde geheugen adres te benaderen. CAS 2 geheugen is
daarom sneller (maar ook duurder) als CAS 3 geheugen.
Soms kun je de CAS latency in de BIOS instellen.
CAS en CAS Latency
Column Access Strobe - Cas Latency is een indicatie hoe
snel geheugen het tweede deel van een lees/schrijf
handeling voor geheugen kan afhandelen. CAS 2 onderdelen
kunnen dit in 2/10th deel van de hele handeling
uitvoeren. Bij CAS 3 duurt dit 3/10th van de handeling
(dus langzamer). Bepaalde systemen (meestal snelle
systemen zoals bij een AMD Athlon) werken niet met het
langzame CAS 3 geheugen. Voor deze systemen heb je dus
het snellere CAS2 geheugen nodig. Detail: CAS Latency is
een getal, afgeleid van de ratio - geheel getal, naar
boven afgerond - tussen column access tijd en de klok
cycle tijd. Berekend door de column access tijd, te
delen door de klok frequentie.
Case Mod(ding)
Case Modding is de bezigheid waarbij men een kast, van
b.v. een PC, veranderd. Dit gebeurt meestal niet vanwege
enige technische verbetering. Meestal wordt dit gedaan
om de kast mooier of interessanter te laten lijken. Zo
zijn er mensen die er een raampje inbouwen, en er soms
ook licht effecten inbouwen. Er zijn ook extremere
voorbeelden te vinden op het Internet waarbij men van
een krat bier of een motorblok een PC kast gemaakt
heeft.
CAT3
Koper kabel specificatie waarover men tot een snelheid
van 10 Mbps data kan sturen.
CAT4
Koper kabel specificatie waarover men tot een snelheid
van 16 Mbps data kan sturen.
CAT5
Koper kabel specificatie waarover men tot een snelheid
van 100 Mbps data kan sturen.
CATV / CAI
Cable Televion / Centrale Antenne Inrichting. Hierbij
worden TV en Radio signaal over de kabel aangeboden.
CAV
Constant Angular Velocity - bij een schijf die draaid
met constante snelheid veranderd de leessnelheid
naarmate men verder naar de buitenste rand van het
medium gaat. Een CD-rom speler leest b.v. 12 speed in
het midden en 20 speed aan de buitenste rand. De data
lees snelheid wordt dus hoger naarmate men verder naar
de buitenkant van de disk gaat. Zie ook CLV en ZCLV.
CBR
Constant (or Continuous) Bit Rate. Algemene term voor
data verkeer met een constante snelheid. Tegenhanger is
VBR (Variable Bit Rate).
CC (Carbon Copy)
Dit is een veld bij e-mail welke je gebruikt om iemand
een kopie te sturen van een mail die je naar anderen
stuurt. B.v. een mail die je naar een aantal leden van
je team stuurt, met een CC naar jouw baas zodat die weet
wat er gaande is en zodat hij weet dat deze informatie
voor hem alleen ter kennis geving is. Let wel op:
iedereen die deze mail ontvangt ziet wie er in het TO en
het CC veld staan. Als dat niet de bedoeling is, of als
deze lijst erg lang is, gebruik dan het BCC veld.
CCD (Charge Coupled Device)
Lichtgevoelige CCD's worden tegenwoordig in camera's
(foto en film) en scanners gebruikt om beeld te
registreren. Eigenlijk het "opneem" element in de camera
die het beeld (analoog) omzet in digitale data.
CCITT
Consultative Committee on International Telegraphy and
Telephony. Oude naam voor ITU-T (International
Telecommunications Union-Telecommunications Standards
Sector), een wereldwijde organisatie die vooral als doel
heeft om standaarden vast te leggen op het gebied van
Telecommunicatie.
CD-R (CD-Recordable)
Dit is een type CD-Rom die eenmalig beschreven kan
worden met data, muziek en/of video.
CD-ReWriter
Een randappartaat waarmee je niet alleen CD-ROM's kunt
lezen, maar waarmee je ook zelf CD-R(ecordables) kunt
beschrijven als ReWritables. Meermalen opneembare cd's
dus.
CD-RW (CD-ReWriteable)
Dit is een CD-Rom die je niet alleen kunt lezen of
schrijven, maar ook kunt wissen voor hergebruik. Zie ook
CDR.
CDMA
Code Division Multiple Access. Techniek om het spectrum
van radio-transmissie te delen met meerdere gebruikers,
zodat elke gebruiker een eigen communicatie-kanaal
heeft, en dat de beschikbare golflengtes zo efficient
mogelijk worden benut. CDMA wordt gebruikt, met name in
Aziatische landen, voor mobiele telefonie. De
belangrijkste alternatieve techniek is TDMA.
CDROM (Compact Disc Read Only Memory)
Alleen-lezen media waarop men ongeveer 650 Mb aan
computer data kan plaatsen. Intussen een van de meest
gebruikte vormen van software distributie. Het formaat
van de informatie op een CDRom is duidelijk anders als
het formaat waarmee muziek op CD's gezet worden.
Centropy (CTP)
Centropy (CTP), opgericht in January 1999, staat bekend
als een van de zogenaamde warez groepen die zich
specialiseerd op het illegaal beschikbaar maken van
films. Met name hun 0-day en negative-day publicaties
zijn berucht. De kwaliteit is niet een vast staand feit
bij deze mannen, het kan DVD, CAM, etc kwaliteit zijn.
CERN
Conseil Europeen pour la Recherche Nucleaire - In het
nederlands "Europese commissie voor Nucleair Onderzoek".
CERN is de bron van het onstaan van het WWW zoals we dat
vandaag kennen. In 1990 bedacht Tim Berners-Lee een
concept - het Web - om gemakkelijker door informatie te
kunnen spitten. Berners-Lee en Robert Cailliau hebben
vervolgens de eerste web-server en een browsers gemaakt
op het NeXTStep platform. Zij hebben ook de termen URL,
HTTP en HTML bedacht.
CF
Compact Flashcard - Een 50-pin tellende connector
standaard voor PDA's, digitale camera's, MP3 spelers,
etc. Doel was het bieden van PCMCIA functionaliteit in
een kleiner formaat. Intussen bestaat er ook CF+.
CFM (Cubic Feet per Minute)
Maat voor het meten van luchtverplaatsing door b.v.
ventilatoren. Hoe hoger de CFM, hoe beter de koeling.
CGA (Computer Graphics Adapter)
Een voorloper van de (S)VGA kaart, uit het DOS-tijdperk.
De resolutie van CGA is 160x100 punten. Zie ook (S)VGA
en EGA.
CGI (Common Gateway Interface)
Een scripting interface zodat men programma's/scripts op
een webserver kan laten lopen. Zie ook ASP.
channel (kanaal)
De term "channel" (kanaal) wordt vaak door elkaar
gebruikt met de term transponder. Als je het echter
previes bekijkt zijn beiden niet hetzelfde. Kanaal
refereert meer naar het absolute frequentie bereik
waarin de transponder werkt (b.v. 11 GHz +/- 18 MHz), in
tegenstelling tot het verserkingsproces ansich. Een
kanaal wordt normaal aangegeven met de midden frequentie
van de beschikbare bandbreedte voor dit kanaal.
Character
Een enkele teken, letter, nummer of symbool. Zie ook
ASCII.
Chat
In computer termen is dit het synchroon uitwisselen van
getypte informatie, welke door 2 of meer mensen gelezen
kan worden over een netwerk. Babbelen dus, maar dan met
een toestenboard een een scherm.
Checksum
Dit is een waarde de berekend wordt over een hoeveelheid
informatie, welke vaak meegestuurd wordt met deze
informatie. Zo kan de ontvangende partij ook een
checksum berekenen. Als beiden niet overeenkomen, dan
weet de ontvanger dat er iets is fout gegaan. Checksums
worden gebruik bij bijna alle vormen van data opslag en
data transport zoals Internet, CD's, diskette's, etc.
Chipset
Dit is een groepje chips, die gezamelijk de
functionaliteit van een moederboard aansturen en
waarmaken. De specificaties van een chipset geven aan
wat de mogelijkheden en beperkingen zijn.
CHS
Cylinder Head Sector. Een combinatie van drie cijfers
die de plaats van een informatieblok op een harde schijf
aanduidt.
CI (Common Interface)
De CI is ontwikkeld voor satelliet ontvangers. Hierbij
moet een zogenaamde CAM in het CI slot gestoken worden.
Een CAM ziet er uit alsof het een PCMCIA kaart is zoals
we die zien in laptops. In deze CAM kaart kan en
smartcard gestoken worden waarop de abonnement gegevens
te vinden zijn voor de uitzendingen waarvoor men
betaald. De CAM bevat hard- en software om de data van
de uitzendingen te decoderen naar beeld en geluid.
CISC (Complex Instruction Set Computer)
Intel x86 processoren zijn van het type CISC, door de
complexiteit van de standaard instructies die in de chip
aan te roepen zijn. RISC is een alternatief hiervoor,
die met een zeer beperkte instructie set uit de voeten
kan. Bepaalde concurrenten van Intel, zoals Cyrix en AMD,
gebruiken RISC processoren.
City-ring
Term die meestal duidt op een glasvezel-infrastructuur
in een stedelijke omgeving, bedoeld om hoogwaardige
telecommunicatie-diensten te bieden.
Class A IP
Dit is de groep IP adressen waarbij alleen het eerste
nummer vast staat. Dus een IP adres van de vorm A.B.C.D
heeft dan de waarde A vast staan. De waarden voor B, C
en D kunnen varieren van 0 tot 255 (0 en 255 tellen zelf
niet mee). Hierdoor zijn er ongeveer 16,8 miljoen
combinaties mogelijk.
Class B IP
Dit is de groep IP adressen waarbij alleen de eerste
twee nummers vast staan. Dus een IP adres van de vorm
A.B.C.D heeft dan de waarde A en B vast staan. De
waarden voor C en D kunnen varieren van 0 tot 255 (0 en
255 tellen zelf niet mee). Hierdoor zijn er ongeveer
65.000 combinaties mogelijk.
Class C IP
Dit is de groep IP adressen waarbij alleen het laatste
nummer kan varieren. Dus een IP adres van de vorm
A.B.C.D heeft dan de waarde A, B en C vast staan. De
waarde voor D kunnen varieren van 0 tot 255 (0 en 255
tellen zelf niet mee). Hierdoor zijn er ongeveer 255
combinaties mogelijk.
CLI / CLIP / CLIR
Calling Line Identity. CLI is het telefoonnummer van de
A-abonnee, dus van degene die opbelt. Dit telefoonnummer
kan worden gepresenteerd op het scherm van de telefoon
(of PC) van de B-abonnee, dus degene die opgebeld wordt.
Men noemt dat CLIP (Calling Line Identification
Presentation). CLIP is een (toekomstige) aanvullende
dienst in telefonie-netwerken en ISDN. Vanwege pivacy
redenen kan men ook besluiten om CLIP uit te schakelen;
dat wordt CLIR genoem (Calling Line Identification
restriction).
Clip Art
Afbeeldingen, die zonder copyright problemen (ik kan dat
niet garanderen!) gebruikt mogen worden voor de opmaak
van documenten, afbeeldingen en websites.
Www.eyewire.com en images.google.com zijn twee plaatsen
waar ik meestal mijn clipart haal.
CloneCD
Programma voor het branden van CD's, met een sterke
focus op het kopieren van beveiligde CD's. Zie de
Elaborate bytes website voor meer details.
Clusteren / Clustering
Clusteren is een opkomende techniek waarbij 2 of meer
computers functioneren alsof ze 1 computers zijn.
Hierbij wordt de werk belasting verdeelt (load balancing)
over de PC's in het cluster. Hierdoor heeft men niet
alleen de beschikking over een sneller "PC" maar
daarnaast is fout tolerantie hoger en dus de
bedrijfszekerheod hoger.
CLV
Constant Lineair Velocity - Voor diskdrives, wil dit
zeggen dat de lees-snelheid constant blijft, ongeacht
van de positie op de disk. Hiervoor moet de
draai-snelheid van de disk aangepast worden aan de
positie van de kop. Als deze in het midden staat moet de
disk sneller draaien en als de kop aan de buitenste rand
staat, moet de disk langzamer draaien. Zie ook CAV.
CMOS (Complementary Metal-Oxide Semiconductor)
Vaak wordt hier (niet helemaal terrecht) mee bedoelt de
instellingen van de BIOS. In werkelijkheid is CMOS een
chip fabricage type. Deze CMOS chips verbruiken
bijzonder weinig stroom, waardoor een enkel batterijtje
de gegevens al kan vast houden.
CMYK (Cyan-Magenta-Yellow-Black)
Kleuren schema zoals deze door drukkers en printers
gehanteerd wordt. Dit is dus NIET hetzelfde als RGB. De
manier van kleuren mengen is duidelijk anders en
moeilijk om te zetten.
Coax kabel
Oorsponkelijk bedoeld voor kabel televisie. Later werd
het ook voor Ethernet gebruikt (10Base2 / BNC). Het
bestaat uit een koperdraad omhult door plastic met
daaromheen een koper (zilverpapier achtig, of
gevlochten) afscherming, en daaroverheen een kunstof
coating.
COBOL (COmmon Business-Oriented Language)
In de 70-er jaren was dit een populaire taal voor
financiele applicaties. Na een dieptepunt lijkt het erop
dat men Cobol in een nieuwe variant weer leven wil
inblazen in de variant Cobol 2000.
CODEC
Codeer/Decodeer en/of Comprimeer/Decomprimeer software.
Codecs gebruiken een standaard interface voor
coderen/decoderen waardoor ze gemakkelijk te grbuiken
zijn bij andere applicaties die dit ondersteunen. Je
kunt het zien als een soort plug-ins. Bijvoorbeeld maakt
een MP3 codec het mogelijk dat je met de Windows Media
Player MP3'tjes kunt afspelen.
Cold Restar
Een herstart van de computer waarbij deze daadwerkelijk
uit gaat, b.v. door een hardware reset of door
daadwerkelijk de computer uit te zetten en weer opnieuw
te starten. Zie Hardware Reset.
COM Porrt
Een verkorting van communicatie poort, wat over het
algemeen refereert naar de serieel poort.
COM-Poort
Communicatie-poorten, wordt ook wel een seriele poort of
RS232 genoemd. Vaak gebruikt voor modems en bijvoorbeeld
organizers.
Command Prompt
Alles waar een knipperend blokje staat te wachten op
jouw invoer, heet een Command Prompt. Veelal wordt er
specifiek een DOS prompt mee bedoelt.
Compile (Compileer)
Omzetten van code, vaak inclusief optimalisatie etc,
naar machinetaal. Hierdoor kan dit product zonder de
ontwikkelomgeving gebruikt worden. Het resultaat is
sneller als dan wanneer men een interpreter gebruikt
(die steeds stap-voor-stap gedurende de afloop van het
programma, de code omzet naar machinetaal).
Compiler
Een compiler vertaalt een computer programma van de ene
taal naar de andere. B.v. C naar Assembly. Veelal dus
een vertaling naar een lagere taal (dichter bij de
machine dus). Het resultaat van een compiler kan dus
b.v. een programma zijn wat direct onder Windows kan
werken zonder extra hulpmiddelen.
Composiet Video
Beeld in - of uitgang waarbij alle elementen rood, groen
en blauw en het beeld synchronisatie signalen van het
beeld gezamenlijk worden verzonden.
Compressie
Proces waarbij een informatiestroom wordt gecodeerd in
een kleiner aantal bits, zodat minder beslag wordt
gelegd op de capaciteit van het netwerk of op opslag
media. Bekende voorbeelden van compressie: MP3 (met
verlies) en ZIP (zonder verlies).
Convergentie (Convergence)
De mogelijkheid om de 3 electronen bundels (rood, groen
en blauw) van een beelscherm (zie CRT) te mikken op 1
punt om zo een enkele, volledig witte, punt zichtbaar te
maken op het scherm. Als de convergentie niet helemaal
zuiver staat afgesteld, dan zien je een soort schaduw
(vaak blauw of rood) naast witte vlakken. Sommige
monitoren kunnen dit corrigeren, andere weer niet.
Oudere TV's hebben dit verschijnsel relatief vaak.
Convert / Conversie
Omzetten. Bijvoorbeeld een bestandsformaat omzetten, of
een signaal omzetten van het ene formaat in het andere.
Cookie
Een website stuurt een cookie naar jouw browser, zodat
bepaalde specifieke instellingen en/of gegevens op jouw
PC opgeslagen kunnen worden (b.v. gebruikersnaam en
voorkeuren). Zoek op de harddisk van je PC eens naar het
bestand "cookie.txt".
Core / Core Memory
In de UNIX wereld refereert dit naar het geheugen van
het systeem. Oorspronkelijk komt dit van het feit dat
vroeger geheugen bestond uit ferriet ringetjes (1 ring =
1 bit) met een aantal koperdraad wikkelingen eromheen.
Core Dump
Onder UNIX, als een programma vastloopt of crashed,
wordt er een zogenaamde core dump gemaakt. In die core
dump staat een kopie van het geheugen op het moment van
de crash zodat de programmeur kan achterhalen waar iets
fout is gegaan. Zie ook Core Memory.
CPS (Characters Per Second)
De hoeveelheid tekens per seconde die een printer per
seconde op papier kan zetten. Deze term werd vroeger met
name gebruikt voor dot matrix printers en daisy wheel
printers. Tegenwoordig wordt de snelheid van een printer
aangegeven in PPM (Pagina's Per Minuut).
CPU (Central Processing Unit)
Je kunt de CPU zien als het brein van jouw computer
(niet dat dit intelligentie suggereerd, maar goed). De
meeste mensen denken bij CPU's aan Intel (Pentium,
StrongARM), AMD (Athlon/Duron), Motorola (68xxx, PowerPC),
of IBM (also PowerPC). In het Nederlands ook wel CVE
genoemd (Centrale Verwekings Eenheid).
Cracker
Algemene term voor een hacker met slechte bedoelingen.
Crackers hebben als kenmerk dat ze bewust schade
aanrichten, kopieer beveiligingen omzeilen, etc. alles
met als doel er zelf beter van te worden door (met name
financieel). Crackers worden door Hackers gezien als een
minder geschoolde groep mensen die niet instaat zijn
zelf iets te creeeren en daarom het werk van anderen
stelen en/of misbruiken.
Craddle
Een Craddle, engels voor wieg, is een soort docking
station voor kleinere apparaten. Een craddle heeft vaak
tot doel het kleinere apparaat, b.v. een organizer of
foto camera, aan te sluiten op een PC of een Macintosh
t.b.v. data overdracht. Soms biedt de craddle ook de
moeglijkheid de accu's van een dergelijk klein apparaat
op te laden. Zie ook Docking Station.
CRC (Cyclic Redundancy Check)
Dit is een test procedure om te zien of de ontvangen
data foutloos zijn. Hierbij wordt gebruik gemaakt van
een Checksum.
CRM (Customer Relationship Management)
Refereert naar software die in (grote) bedrijven
gebruikt wordt om gegevens van hun klanten in bij te
houden. Zo kunen ze bijhouden wanneer ze de klant
gebeled hebben, een fax hebben gestuurd, wat er toen
besproken is, wat voor soort bedrijf het is, etc etc. Zo
kan men een beter analyse maken en beter inspelen op de
behoefte van de klant.
Cron
Een programma onder Linux/UNIX die bepaalde taken op
vooraf ingestelde tijden of intervallen bepaalde taken
uitvoert.
Crossover Cable of Cross-kabel
Dit refereert naar een Ethernet kabel met RJ-45 stekkers
waarbij in het midden, 4 van de 8 kabels verwisseld
zijn. Hiermee kun je twee PC's direct aan elkaar
koppelen zonder de noodzaak van een hub of switch. Deze
kabels worden ook vaak gebruikt om hubs, switches en
routers door te lussen. Zie ook 10BaseT en 100BaseT.
CRT (Cathode Ray Tube)
Beeldbuis zoals je die in een TV of monitor ziet. Een
straal van electronen wordt op een fosfor laag geschoten
waardoor deze op dat puntje oplicht. Alternatieve
technieken zullen in de nabije toekomst de plaats van de
CRT innemen, met name de verschillende LCD technieken
bieden zuinigere en mooiere beelden.
Cryptography (crypto)
De wetenschap/studie van het versleutelen en
ontsleutelen. (decryptie en encryptie)
CSLE (Cabel Select)
Een poging plug and play in te voeren voor de ATA/IDE
interface. Hierbij zet je alle drives op CSEL, waarna
configuratie t.b.v. Master/Slave bepaling automatisch
gebeurt. Helaas gaat dit niet altijd goed.
CSS (Cascading Style Sheets)
CSS wordt gebruikt om bepaalde stijl elementen van een
webpagina of meerdere webpagina's te definieren. Zo kan
men bepalen dat er een bepaalde stijl komt die gebruik
maakt van het lettertype Arial, grootte 2. CSS is dus
ook bruikbaar voor meerdere pagina's waardoor consequent
dezelfde stijl gehanteerd kan worden zonder al te veel
handeling. De meeste browsers ondersteunen CSS.
CSS (Content Scrambling System)
Informatie versleutelingssysteem. Deze methode wordt
gebruikt om de inhoud van DVD's te versleutelen zodat
deze niet afgespeeld kunnen worden op DVD spelers die
daarvoor geen licenties hebben betaald. Daarnaast een
bescherming om te voorkomen dat DVD's te kopieren zijn.
CSS is een combinatie van verschillende technologien
zoals MacroVision, DVD Regio controle, encryptie etc.
Een nadeel van de vereiste licenties is dat er lange
tijd geen software voor het Linux platvorm bestond, en
dus ontstond het programma DeCSS.
CSV (Comma Separated Values)
Een bestandsformaat waarbij data (fields) gescheiden
wordt door komma's en iedere regel (record) eindigd met
een carriage return.
CT2
Cordless Telecommunications 2. Digitale standaard voor
draadloze telefonie. Het systeem is vergelijkbaar met
DECT, maar DECT biedt meer mogelijkheden.
CTRL (Control Toets)
CTRL is een toets op het toestenbord, welke soortgelijk
als SHIFT en ALT, zorgt voor de weergave van
alternatieve tekens of functies.
Cursor
Vaak een knipperend (liggend) streepje of blokje op het
computer scherm welke aangeeft op welke positie in het
scherm je nu werkt. Tegenwoordig wordt het pijltje van
de muis ook vaak cursor genoemd - heet geeft aan waar je
op het scherm bent.
CVBS
Color-Video-Blanking-Synchronisation. We noemen dit ook
wel composiet video. Deze techniek maakt het mogelijk
over 1 enkele draad al de benodigde informatie voor
video te transporteren. Op veel TV's, Videorecorders en
sommige PC's, zie je een gele tulp stekker, dit is het
CVBS signaal. Ook SCART bevat dit signaal op 1 van de
pinnen.
CVL
Constant Linear Velocity is een manier waarbij
informatie op een disk, bv een CD, geshreven wordt
waarbij de omwentel snelheid van de disk hoger is in het
midden van de disk, in vergelijking met de omwentel
snelheid aan de uitersten van de disk (buitenkant zeg
maar). Hierdoor is de data lees snelheid constant.
Cyberspace
Term welke refereert naar het Internet.
Cyborg
Refereert naar een persoon, deels mens en deels machine.
CYMK (Cyan-Magenta-Yellow-Black)
Of te wel: Cyaan, Magenta, Geel en Zwart. Dit is een
alternatief kleurenschema voor het mengen van kleuren.
CYMK wordt hoofdzakelijk in de drukwereld (drukkers,
printers, etc.) gebruikt. Het combineren van Cyaan,
Magenta en Geel produceert praktisch zwart. Aangezien de
kwaliteit van deze zwart niet 100% is, wordt er nog
seperaat puur zwart toegevoegd. Dit is een zogenaamd
substractief kleurenmodel. Dit wil zeggen, kleuren
worden verwijderd. Als voorbeeld: als je van de 'kleur'
wit, rood aftrekt, hou je groen en blauw over. Je houdt
dan cyaan over. Als je alle kleuren van wit aftreks (CYM)
dan houdt je zwart over. Zie ook RGB.
|
| D |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
DA / DAC (Digitaal naar Analoog Convertor)
Digitaal naar Analoog Converter. Converteerd bits en
bytes (digitaal) naar analoog. Bijvoorbeeld de
geluidskaart in jouw PC converteerd een WAV of MP3
bestand naar geluid (analoog). Zie ook AD(C).
Daemon
Deze term komt uit de Unix wereld. Een daemon (demoon)
is een proces dat in de achtergrond loopt. Het doet in
fiete niets totdat een ander programma een beroep doet
op de daemon. Enkele voorbeelden: HTTP-daemon,
Spool-daemon, etc. Zie ook TSR.
Daisy Chain
In computer technology, refereert dit naar de manier
waarop apparaten aan de computer gekoppeld zijn. Bij
daisy chain, worden de apparaten in een
ketting-opstelling gezet. Dus er loopt een kabel van de
computer, naar toestel A. Vanuit toestel A een kable
naar toestel B, etc. Alleen het eerste apparaat hangt
dus aan de PC. Met name bij SCSI zien we dit.
Daisy Wheel printer
Een printer die gebruik maakt van een letterwiel.
Tijdens het printen, wordt het wiel in de juiste positie
gezet, vervolgens zo gedraaid dat het gewenste teken op
de juiste plaats komt, en slaat er uiteindelijk een
hamertje tegenaan om de letter werkelijk te printen. De
kwaliteit van een dergelijke print-techniek is mooi.
Nadeel is wel dat het langzaam is en veel kabaal maakt.
Deze techniek zien we tegenwoordig niet meer in
printers. Sommige electronische type-machines gebruiken
deze techniek echter nog wel.
DAO (Disc at Once)
Dit is een methode waarbij een CD-R of CD-RW disk in 1
keer geheel beschreven wordt, waarmee deze disk geschikt
is voor commerciele duplicatie. Dit in tegenstelling tot
TAO (Track at Once).
DAT (Digital Audio Tape)
Dit type audio tape werd ooit gedacht als de opvolger
van het bekende cassette bandje. Helaas - door met name
de hoge prijs - is dat nooit gelukt. Het bleek echter
dat deze tapes ook zeer geschikt waren voor data opslag
bij het maken van een backup.
Data
Informatie. Iedere serie van 1 of meer bits, tekens of
objecten die enige vorm van betekenis weergeven. Data
wordt verwerkt en opgeslagen door computers.
Data Entry
Dit is de baan waarbij een werknemer verwacht wordt data
in te voeren in de computer. Onrespectvol ook wel "Tiep-geit"
of "Toep-Miep" genoemd.
Data Mining
De activiteit waarbij een database of een data warenhuis
geanaliseerd en doorzocht worden zodat daaruit weer
nieuwe feiten en dus data af te leiden zijn. B.v. een
supermarkt kan zo ontdekken dat 87% van de klanten
tonijn kopen, maar dat deze zelfde klanten ook appelsap
daarbij kopen. Hier kan de supermarkt dan vervolgens op
inspelen.
Data Warehouse (Data warenhuis)
Dit is een enorme database met daarin data verzameld van
verschillende transacties, b.v. afrekeningen van
aankopen. Vaak wordt dit gebruikt ter analyse om
handiger op de markt in te spelen.
Database
In een database kan een verzameling digitale informatie
overzichtelijk worden opgeslagen, en snel worden
opgeroepen, of worden doorzocht.
Datatype
Geeft aan tot welke familie van data de data behoort. Zo
kennen we cijfers met (floatingpoint) en zonder
(integer) cijfers achter de komma. Deze datatypen zijn
niet zondermeer door elkaar te gebruiken en vaak de
oorzaak van bugs en crashes.
Daughter Board
Ook wel dochter-bord. Een aparte print-plaat die op het
moederboard wordt geprikt, vaak met moedewrboard
specifieke componenten zoals een processor en een cache.
B.v. De Slot 1 en Slot A processoren van resp. Intel en
AMD. Niet te verwarren met insteekkaarten zoals een
video kaart en een geluidskaart.
DB25
Dit is de naam van de connector die gebruikt wordt voor
o.a. parallel poorten op de PC. Het is een D vormige
stekker met 25 pinnen, 13 in de bovenste rij en 12 in de
onderste rij. DB25 wordt bij oudere computers ook wel
voor de serieel poort gebruikt.
DB9
Dit is de naam van de connector die gebruikt wordt voor
o.a. serieel poorten op de PC. Het is een D vormige
stekker met 9 pinnen, 5 in de bovenste rij en 4 in de
onderste rij.
DBA (DataBase Administrator)
De persoon die de databases beheerd. Zijn of haar taak
is het zorg te dragen voor de juiste rechten en
beveiliging van de data, het instand houden van de
database (integriteit, backups, etc), etc. Daarnaast
dient hij of zij zich bezig te houden met het aanmaken
en ontwikkelen van database structuren.
DC (Direct Current)
Gelijkstroom. Dit is een type van electronische stroom
waarbij polariteit constant blijft. O.a. batterijen
geven een dergelijke spanning af. Zie ook AC.
DCS1800 / GSM1800
DCS1800 is vergelijkbaar met GSM . Het enige verschil is
dat gebruik wordt gemaakt van een andere frequentieband:
GSM werkt op 900 MHz, DCS1800 op 1800 MHz. DCS1800 wordt
ook wel GSM1800 genoemd. Vanwege de hogere
frequentieband kan DCS1800 een grotere dichtheid van
mobiele gebruikers aan en ook kunnen de mobiele
telefoons werken op een lager vermogen. Er moeten echter
wel meer base-stations ("antennes") worden geplaatst dan
bij GSM.
DDE (Dynamic Data Exchange)
Dit is de methode van data uitwisseling tussen
applicaties en wordt gebruikt op MacOS, Windows en OS/2.
DDE lijkt op OLE, maar is een voorloper daarvan. Met
name tekstverwerkers en spreadsheets maken hier gebruik
van om data van de ene applicatie over te brengen naar
de andere.
DDR (SDRam)
DDR is de algemene naam voor DDR SDRAM (Double Data Rate
Synchronous Dynamic Random Access Memory). DDR werd ooit
speciaal ontwikkeld voor videokaarten die snel geheugen
nodig hadden. AMD was de eerste die dit geheugen
gebruikte in gewone PC's. DDR verhoogd de snelheid van
een systeem door eenvoudig weg de doorvoersnelheid te
verdubbelen. Vergeleken met Rambus™ memory, is het veel
goedkopere en minstens even efficient. DDR memory is
beschikbaar in diverse maten (128, 256, 512MB, etc) en
snelheden. We kennen o.a. de volgende DDR memory typen
(er zijn er meer): PC1600 DDR (geheugen bus 200MHz
waardoor een theoretisch datadoorvoer van 1.6GB per
seconde mogelijk is). PC2100 DDR (geheugen bus 266MHz
levert 2.1GB per seconde). PC2700 DDR memory
(geheugenbus 333MHz bus levert 2.7GB per seconde).
DDR Geheugen
Zie DDR (SDRam)
DDS (Digital Data Storage)
Refereert naar de opslag van data (backup) op een
relatioef goedkoop medium zoals een tape (bandje) dat
sterk lijkt op een DAT cassette. DDS tapes zijn wel iets
duurder maar ook veel meer robuust. DDS kent 4
standaarden: DDS-1 tot DDS-4. Deze kennen een opslag
ruimte van respectievelijk 2, 4, 12 en 20 Gb. Meestal
wordt de dubbele waarde aangegeven maar dit refereert
dan naar de opslag capaciteit na compressie. Hoewel DDS
media zeer betrouwbaar zijn, is het niet raadzaam meer
als 100x een backup op een dergelijke tape te zetten.
Decibel (dB)
Een logaritmische meet eenheid voor geluid intensiteit.
B.v. 85 dB is erg hard en kan tot gehoorbeschadiging
leiden.
Decimaal getallenstelsel
Getallenstelsel gebruik makend van 10 waarden: 0, 1, 2,
3, 4, 5, 6, 7, 8, 9.
Decoding
Refereert naar het proces waarbij gegevens (zoals
bijvoorbeeld gecodeerde muziek of film, m.b.v. MP3, AAC,
MPEG, DivX, etc) terug gebracht worden naar een formaat
dat te gebruiken is voor weergave.
DeCSS
Dit is een programma ontwikkeld voor het Linux platform
voor het leesbaar maken van DVD films welke met CSS
beschermd zijn. De programmeur had reverse-engineering
gebruikt om de code te achterhalen die door de MPAA
gebruikt wordt. Zie ook CSS, MPAA en Reverse
Engineering.
DECT
Digital Enhanced Cordless Telecommunications. DECT is
een gestandaardiseerde draadloze techniek, die o.a.
gebruikt wordt in bedrijfsomgevingen (draadloze PBX ) en
huishouden (draadloze telefoon). DECT biedt als voordeel
dat het een hoge geluidskwaliteit heeft en beveiligd is
tegen misbruik.
Defrag(ment) / Defragmentatie
Als je een harddisk defragmenteerd, zorgt een bepaald
stukje software ervoor dat de bestanden netjes achter
elkaar geplaatst worden zodat het hele bestand, fysiek,
optimaal geplaatst staat. Defragmenteren zal over het
algemeen de performance van jouw PC verbeteren.
Fragmentatie ontstaat doordat bestanden verwijderd
worden en een andere bestand op die plaats gezet wordt.
Als het bestand groter is als het 'gat', zal de computer
de rest van het bestand elders op de harddisk zetten.
Hierdoor moet je harddisk een soort sprong maken, wat
tijd kost. Defragmenteren verwijderd de gaten en
voorkomt de sprongen.
Degauss
Dit is de handeling waarbij je een beeldscherm
de-magnetiseerd. Tijdens het gebruik van een monitor,
vindt er een opbouw van magnetische lading op het scherm
plaats wat storend kan werken voor kleur en helderheid.
De meeste nieuwere (CRT) monitoren doen dit automatisch
bij het opstarten, je hoort dan een soort tik soms
gepaard met een wiebelend beeld. De meeste recentere
monitoren hebben vaak ook een knopje om dit handmatig te
doen. Oudere monitoren moest men met speciale apparatuur
de-magnetiseren. Degauss voor een magnetisch medium
(diskette b.v.) wil zeggen dat je het medium leeg maakt
- dus alle informatie vernietigd.
Delimited
Refereert naar het scheiden van gegevens met
scheidingstekens in een tekst bestand. Vaak worden hier
aanhalingstekens en komma's voor gebruikt. Zie ook CSV.
Delphi
Object georienteerde Pascal versie voor Windows en Linux
(daar heet het Kylix), ontwikkeld door Borland.
DES (Data Encryption Standard)
DES is een versleutelingsmethode, welke in 1977 door IBM
ontwikkeld werd ter beveiliging van gegevens (data). Het
maakt gebruik van een prive sleutel, die gebruikt wordt
om de data te versleutelen. Zowel zender als ontvanger
moeten deze prive sleutel bezitten om de data te kunnen
bekijken. In de oorspronkelijke DES variant zijn er
72.000.000.000.000.000 mogelijke sleutels. DES is
gekraakt intussen, maar daar had men 14.000 computers
voor nodig. Tegenwoordig zijn er varianten van DES die
(nog) niet gekraakt zijn, zoals Triple DES encryption.
Dat is echter maar een kwestie van tijd.
DFS (Distributed File System)
Een technology ontwikkeld door Microsoft (goed afgekeken
van Unix) om meerdere harddisks op verschillende PC's/Servers
te koppelen zodat die op het netwerk overkomen alsof het
1 enkele disk is.
DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol)
Een methodiek voor het automatisch confugureren van de
netwerk instellingen van een PC. De DHCP server deelt
bijvoorbeeld IP-adressen uit voor het TCP/IP interface
van een PC die DHCP ondersteund.
DHTML (Dynamic HTML)
Door Microsoft en Netscape gedefinieerde standaard die
vanaf browsers versie 4 ondersteund wordt met als doel
elementen op een webpagina beter te kunnen positioneren.
Helaas, wordt deze standaard niet altijd even lekker
geimplementeerd zodat je nooit 100% zeker kunt zijn wat
andere browsers met deze pagina doen bij de weergave.
Diamondtron
Het antwoord van Mitsubishi op het Triniton beeldscherm
(CRT) van Sony. In plaats van vierkant puntjes, gebruikt
het diamondtron scherm puntjes in de vorm van diamantjes
(5 hoeken) waardoor, naar men zegt, bijvoorbeeld tekst
beter leesbaar wordt.
Digitaal
Digitaal impliceerd dat waarden gerepresenteerd worden
door een verzameling waarden welke met discrete stappen
van elkaar verwijderd staan. Bijvoorbeeld: in de
digitale wereld (een byte) zitten tussen de waarde 0 en
255, slechts 256 stappen, te weten 1, 2 , 3, …, 254,
255. In analoge wereld zit er een oneindige aantal
stappen tussen beide waarden. Bijvoorbeeld 1, 2, 3,
3.2312, 9.9999999999999999, etc. Sommige mensen vinden
digitaal beter als analoog, anderen vinden hun charme in
het feit dat analoge beeld bijvoorbeeld mooier overkomt
door de vervaging van de onderlinge punten. Voordeel van
digitale informatie is wel dat een 1 een 1 blijft en een
0 een 0 blijft. In de analoge wereld kan een 1 weleens
een 0.99 worden of een 0.87 … Analoge media zijn daarom
ook gevoeliger voor storingen en ouder worden.
Digital Audio Extraction (DAE)
Het direct lezen van digitale data van CD, DVD of andere
digitale media, in tegenstelling tot het afspelen van de
media. DAE wordt ook vaak 'rippen' genoemd.
Digital Out
De Digital Out uitgang op jouw PC of andere apparatuur
die geluid uit stuurt, refereert naar een optisch of
coax gebaseerde uitgang. Deze wordt gebruikt om
gecodeeerd geluid (b.v. bij Dolby Digital, waarbij het
bron apparaat niet instaat is dit zelf "uit te pakken")
te versturen naar de versterker of om de best mogelijk
geluidsoverdracht te waarborgen tussen twee apparaten.
Digital Rights Management (DRM)
Een systeem die bij kan houden naar welke muziek je
luistert en dit beheert. Het kijkt tevens of je wel mag
luisteren naar deze muziek. Microsoft (en anderen)
willen dit in de toekomst als vast onderdeel in een PC
hebben. Anderen zien het als Spy-ware (volgt wat je
doet).
Digital signature
Dit is een vorm van een digitale handtekening welke
werkt met een publieke sleutel en een prive sleutel ter
authenticatie. Met de prive sleutel genereert men een
handtekening voor een bepaald document. De ontvangen kan
met de publieke sleutel (dus niet hetzelfde als de prive
sleutel!) zien dat jij het document hebt ondertekend.
Digital Surround
Zie DTS.
DIL Socket (voetje)
Een DIL (Dual InLine - Twee keer in een lijn) socket is
een chip voetje waarbij de pinnen in twee even lange
rijen geplaatst zijn. Vaak is er een beetje kracht nodig
om hier een chip in te plaatsen. Merk op dat de chip ook
van het behuizing type DIL moet zijn.
DIMM (Dual In-Line Memory Module)
Geheugen module, iets groter en met heel veel meer
pinnen, soortgelijk een SIMM. Door de architectuur van
een DIMM (64 bit) kan deze zorgen voor een snellere
toegang tot het geheugen als een SIMM (Single Inline
Memory Module).
Diode
Een electronisch component met 2 aansluitingen, een
anode (+) en een kathode (-). De diode laat in 1
richting stroom door (Anode aan de + en de kathode aan
de -), en blokeert stroom (anode aan de - en de kathode
aan de +) in de andere richting. Diode's worden vaak
gebruikt om AC stroom om te zetten in DC stroom.
Dip Switch
Ook wel muizen-klavier genoemd. Een klein blokje (vaak
blauw) met kleine schuifschakelaars (vaak wit) waarmee
men bepaalde instellingen aan of uit kan zetten. Vaak
werden deze gebruikt op moederboarden en ISA kaarten.
Als alternatief (goedkoper) werden hier ook wel
zogenaamde jumpers voor ingezet.
DirectDraw
Een set instructies die vanaf Windows 95 beschikbaar
zijn op het Microsoft Windows platform waarbij men de
toegang tot de videokaart kan versnellen waardoor men
sneller afbeeldingen op het scherm kan zetten.
Directory
Dit is de naam voor een mapje waarin men bestanden
groepeerd. Directories zijn gedacht voor het ordenen van
bestanden op diskettes, harddisks en CD's. In een
directory kan men bestanden en directories plaatsen.
DirectX
Een techniek van Microsoft t.b.v. Windows. Hiermee kan
een programmeur direct toegang krijgen tot hardware
zoals een grafische kaart en een geluidskaart via een
universele interface. Met name voor spelletjes van groot
belang.
disk-controler
Een disk-controller is een klein stukje hardware (vaak
maar 1 chip) die er zorg voor draagt dat data
uitwisseling tussen jouw computer en de disk (b.v.
harddisk, cdrom speler, dvdrom speler, etc) correct
plaats vindt. Data uitwisseling bestaat dan veelal uit
het versturen van commanod's naar de disk, ophalen van
data en het plaatsen van de gegevens in het computer
geheugen.
DiTask.exe
Programma welke voor Eicon Networks ISDN of ADSL modems
gebruikt wordt. Hierdoor laat de een ikoontje in System
Tray (bij de windows klok) de status van de verbinding
zien.
Dither
Dither wordt gebruikt om kleuren te vervangen door een
patroon. Dit is met name van toepassing als een
afbeelding met meer kleuren als het systeem kan
weergeven, weer wordt gegeven. Bijvoorbeeld een
afbeelding met 16-bits kleuren weergeven op een 8-bits
kleuren systeem. Van een afstandje ziet een dergelijk
patroon eruit als de oorsponkelijke kleur.
DivX (Kopieer beveiliging)
Oorspronkelijk bedacht t.b.v. DVD films, die mensen
slechts een aantal keren konden bekijken. Hierdoor was
men verlost van het steeds terug brengen van gehuurde
films. Het werd een flop.
DivX (Movie Codec)
Film formaat codec - Van oorspong een gehackte versie
van een MPEG-4 video codec van Microsoft. Tegenwoordig
is DivX echter een volwassen product aan het worden en
is nu al de standaard voor film op het Internet zoals
MP3 voor muziek op het Internet. DivX staat erom bekend
dat men een complete film op 1 CD kan krijgen met een
goede video kwaliteit (MPEG4) en MP3 geluid.
DLL (Dynamic Link Library)
Een verzameling (bibliotheek) van procedures en functies
welke centraal geplaatst kan worden, zodat andere
programma's deze procedures en functies ook kunnen
gebruiken. Hierdoor bespaard men plaats en programmeer
tijd.
DLT (Digital Linear Tape)
een techniek ontwikkeld door DEC, later verkocht aan
Quantum, voor het maken van enorme grote backups (35 Gb
zonder compressie en 70Gb met compressie). Zowel de
benodigde drive als de benodigde tapes zijn duur maar
ZEER betrouwbaar.
DMA, UDMA
Direct Memory Access en Ultra Direct Memory Access.
Beide termen geven aan dat het apparaat in kwestie
(bijvoorbeeld de IDE/ATA controller van jouw harddisk)
direct kan lezen en schrijven naar het geheugen van de
computer. Hierdoor wordt de data overdracht aanzienlijk
sneller. De Ultra DMA versie is natuurlijk nog sneller
als de DMA versie.
DMI (Desktop Management Interface)
Een systeem waarbij een computer bij problemen een
noodsignaal kan sturen naar een hoofdcomputer op het
netwerk. Hiermee kan men theoretisch problemen voorkomen
voor het systeem hangt.
DMI Pool
Een set van gegevens over de computer en diens
componenten zoals b.v. de indeling van de harddisk. Als
een PC start zie je vaak de melding "Verifying DMI
Pool". Het geeft o.a. aan waar de PC moet starten met
het lezen van het operating system van harddisk, CD-rom
of diskette.
DMZ (DeMilitarized Zone)
Dat deel van het netwerk dat beschermd wordt door een
firewall, maar toegankelijk is voor de PC's in dat stuk
netwerk. Eigenlijk dus een stuk netwerk dat naar buiten
beschermd is, maar binnen het netwerk kun je doen en
laten wat je wil.
DNS (Domain Name Server)
Domain Name Server. Een protocol in het Internet (of
intranet) dat de vertaling verzorgt tussen domein-namen
en IP-addressen. Bijvoorbeeld de domeinnaam
-www.pietjepuk.nl wordt vertaald in het bijbehorende
IP-adres (123.123.123.123), alvorens de IP-pakketten
naar de juiste bestemming gestuurd kunnen worden. We
gebruiken dit omdat mensen nu eenmaal een naam
eenvoudiger onthouden.
DNS cache poisoning
Het vergiftigen van van de DNS gegevens op jouw
computer. Deze mallafide hack wordt gebruikt om data in
de DNS tabel van jouw PC aan te passen. Als je dan een
link invoert, zla de browser naar een andere website
gaan dan die je in gedachten had. Vaak zal niet
duidelijk zijn dat dit gebeurt. De website zal er net zo
uitzien als de webiste die je wilde bereiken. Maar omdat
de kwaadwilligen jouw prive gegevens willen ontfutselen,
zul je dat dus niet merken. Zie ook: Pharming, DNS.
Microsoft biedt een patch die dit gevaar blokeert:
http://support.microsoft.com/kb/241352/EN-US/
Docking Station
Een apparaat om een laptop in te plaatsen zodat deze
bepaalde functionaliteiten terug krijgt, die uit de
laptop gehaald zijn t.b.v. de portabiliteit.
Docking Station
Een docking station is een apparaat dat een
laptop,palmtop of MP3-speler plaats biedt, bv ten
behoeve van het opladen van de accu of het aansluiten
van externe aparatuur zodat deze bepaalde
functionaliteiten terug krijgt, die uit het apparaat
gehaald zijn t.b.v. de portabiliteit.
Dolby Digital
Geluidssysteem ontwikkeld voor films. Geschikt voor
maximaal 5 geluidskanalenen en 1 subwooferkanaal.
(Totaal dus 6 kanalen)
Dolby Digital 5.1
Zie DTS.
Dolby Digital Decoder
Decoder die het digitale Dolby Digital-signaal om zet
naar zes analoge kanalen die naar de voor- en
achterluidsprekers worden gestuurd.
Domain (name)
Deze term beschrijft het adresseringsschema in het
Internet, maar ook een beveiligingsconstructie binnen
Windows NT. Voor wat betreft het Internet, wordt een
domain (domein) gebruikt zoals Wpc-service.com. Deze namen
worden gekoppeld aan een specifiek IP-adres zodat de
browser deze website kan vinden. Onder Windows NT, is
een domein een groep gebruikers en servers die mee doen
aan een bepaalde beveiligingsmechanisme.
Dongle
Een term in de volksmond om een klein apparaatje (al dan
niet voorzien van geheugen) aan te geven wat ergens aan
je computer hangt (to dangle), vaak de serieel, parallel
of USB poort. Vaak worden deze gebruikt als hardware
sleutel ter beveiliging tegen illegale kopieen. De
software controleert bij het starten of de dongle er is.
Is deze aanwezig dan werkt de software gewoon, anders
stop de software er meteen mee of schakelt bepaalde
functies uit
DoS (Denial of Service)
Een aanval op een netwerk element waardoor een bepaalde
dienst voor gebruikers niet meer bruikbaar is.
Bijvoorbeeld een website die niet meer bereikbaar is.
DOS (Disk Operating System)
Dit is het operating systeem waarmee de hele PC familie
begonnen is. Het is ontwikkeld door Microsoft voor een
16-bit systeem. Helaas heeft men het jaren lang nog
steed gebruikt voor 32-bit systemen (waarmee de volle
capaciteit nooit benut is). Tegenwoordig zien we een
soort DOS nog terug bij de 'Command Prompt' of 'DOS
prompt' terug.
Dot Com (.com)
Een kreet, afgeleid van het achtervoegsel zoals we dat
zien in de adressen van Internet pagina's zoals
Yahoo.com. Figuurlijk refereert dit naar Internet
gerelateerde bedrijven.
Dot Matrix Printer
Type printer waarbij kleine puntjes op het papier
geslagen worden. Door de opbouw uit puntjes is men
instaat afbeeldingen weer te geven. Dit in tegenstelling
tot een daisy wheel printer die geen afbeeldingen kan
weergeven. Een (dot) matrix printer maakt over het
algemeen een snerpend geluid wat knap irritant kan zijn.
Het wordt nog maar weinig gebruikt, daar de
afdrukkwaliteit ook te wensen overlaat.
Dot Pitch
Heeft betrekking op de puntgrootte op een monitor. Hoe
kleiner hoe beter. Eigenlijk geeft het de afstand aan
tussen de fosfor puntjes met dezelfde kleur op het
scherm. Hoe hoger, hoe vager het beeld is. Dit dient te
worden gemeten in zowel horizontale als verticale
afstand. Helaas maken fabrikanten daar handig gebruik
van door de laagste waarde van de twee op te geven. Dus
eigenlijk wil het niet al te veel meer zeggen.
Double Buffering
Techniek waarbij we in het beeld twee lagen gebruiken.
Een voor de achtergrond en een voor de voorgrond waar de
actie plaats vindt in een spelletje. Kijk maar eens in
een spelletje als Quake. Je ziet daar dat de hemel
afzonderlijk lijkt te bewegen van de voorgrond.
Download
De handeling waarbij men data (een bestand bijvoorbeeld)
van een andere computer (vaak een server) naar de eigen
computer haalt.
DownMix
Truuk waarbij men het aantal audio kanalen reduceert.
Bijvoorbeeld: Downmixen van Stereo naar mono. Hierbij
worden de twee stereo kanalen (links en rechts)
samengevoegd naar 1 audio kanaal.
Downstream
Betreft het verkeer dat jouw computer ontvangt, dus
verkeer naar jouw computer toe. Downstream, en zeker in
de huidige breedband oplossingen, is vaak sneller als
upstream.
DPI (Dots Per Inch)
Meestal wordt deze term gebruikt om de resolutie aan te
geven van een printer. Als je dus een printer hebt die
300 DPI kan printen, dan kan deze 300 puntje horizontaal
en 300 puntjes vertikaal wegzetten op een vierkante
inch. Hoe hoger dit getal, hoe hoger de kwaliteit
(theoretisch) is van datgene wat deze printer print.
Tegenwoordig wordt het ook steeds vaker gebruikt voor
LCD schermen. Ook hier weer: hoe hoger hoe mooier - in
theorie.
DPMA
Dynamic Power Management Architecture.
Dr.Watson
Een stukje diagnose sofware dat in Windows NT
geintroduceerd werd en in Windows 98 en nieuwer aanwezig
is. Als een programma crashed, zal Dr.Watson het
programma overnemen en een moment opname maken zodat
experts later kunnen analyseren waarom het programma is
gecrashed.
DRAM (Dynamic Random Access Memory)
De meest bekende vorm van computer geheugen. Het
geheugen moet steeds ververst worden om zijn inhoud te
behouden - vandaar de term "Dynamic".
DRDRAM (Direct Rambus DRAM)
Concurrentie voor DDR SDRAM. DRDRAM (ook wel Rambus of
RDRAM genoemd) is ontwikkeld door Rambus Inc. Dit type
geheugen architectuur staat snelheden van 266, 356 en
400 Mhz toe. Het oudere SDRAM kan maximaal 200 Mhz aan.
Veel voorkomende notaties voor Rambus geheugen zijn 532,
712 en 800MHz.
Drive Bay
Een 'gat' in de PC, vaak 5.25 inch of 3.5 inch breed, om
een extra diskdrive, CD-rom speler, etc te plaatsen.
Driver / Device Driver
Een stukje software wat het operating system vertelt hoe
het met bepaalde hardware moet communiceren. Dit is van
groot belang om hardware correct te laten functioneren.
Drum
(nee niet de shag of het slag instrument) is een
onderdeel van een laserprinter die elektrostatisch
geladen kan worden op bepaalde plaatsen zodat toner
daaraan blijft hangen voordat de drum over het papier
rolt. De toner (zwart poeder) blijft vervolgens achter
op het papier.
DRV
Oudere versie van het VXD bestand. Het wordt in oudere
windows gebruikt als een virtuele device driver. Zie VXD.
DSP (Digital Signal Processor)
Een DSP is een microprocessor welke ontwikkeld is om
analoge signalen zoals audio en video te verwerken. De
DSP kan dit signaal bewerken en bijvoorbeeld ruis weg
nemen, echo toevoegen, etc. DPS's worden vaak gebruikt
in modems, video systemen (videokaart, DVD speler, etc)
en audio systemen (stereo installatie, geluidskaart,
etc.).
DSTN (Double-layer SuperTwist Nematic)
Een techniek voor passieve LCD schermen. Het betreft een
verbeterde versie van standaard LCD.
DTMF
Dual Tone Multiple Frequency. Systeem dat de toetsen op
het telefoonsignaal vertaalt in geluidssignalen
("piepjes") welke dan door de telefoon centrale
geinterpreteerd kunnen worden.
DTS (Digital Theater Systems)
Een methode van encoderen en decoderen van surround
geluid. Het gebruikt 6 kanalen voor geluid, waarvan 5
voor gewone luidsprekers en 1 voor een subwoofer, ook
wel bekend onder de naam Dolby Digital 5.1. DTS kan
samenwerken met THX om een echte top kwaliteit in geluid
te krijgen, maar het kan ook zonder THX werken.
DTV (Digital Television)
Zie HDTV.
Dual boot
Beschrijft een systeem waarbij men twee of meer
operating systemen op de harddisk heeft staan. De
computer vraagt dan bij de start welk systeem men wil
gebruiken. Men kan dan denken aan b.v. Windows 95,
Windows 2000 en Linux. Vaak wordt er dan een aparte
partitie (ruimte) op de harddisk gereserveerd voor ieder
systeem.
Dualscan
Refereert naar passieve LCD schermen. Door toepassing
van deze techniek verkrijgt men een scherper en
levendiger beeld als bij een gewoon passief scherm.
DV
Digitale Video. Meestal refereert dit naar het formaat
dat gebruikt wordt op zogenaamde DV- of mini-DV-
camcorders. Het video/audio signaal wordt digitaal op
tape opgeslagen en kan vaak van/naar de PC gekopieerd
worden via een firewire (IEEE1344) aansluiting. Weergave
van DV video op de PC vereist wel een DV-codec.
DVB
Digital Video Broadcasting (Digitale Video
Uitzendingen). Betreft een Europese standaard voor de
overdracht van digitale video en zelfs internet data via
satelliet (DVB-S), kabel (DVB-C), of gewone antenne (DVB-T)
ontvangst. De standaard is ontwikkeld door het DVB
project en gestandaardiseerd door ETSI (European
Telecommunication Standards Institute). Hoewel het een
Europees product betreft hebben meerdere landen
wereldwijd de standaard overgenomen.
DVB-kaart
PCI kaart voor de PC waarmee je DVB signalen kunt
ontvangen. Dit betreft TV uitzendingen en/of Internet
data. Zie ook DVB. Bekende merken die dit soort kaarten
verhandelen: Hauppauge DVB-s/Nexus, TechnoTrend, etc.
DVD (Digital Versatile/Video Disc)
Een soort CD-rom met het verschil dat het tot 12 maal
meer informatie kan opslaan. Een DVD is even groot als
een CD, maar men kan er 4.7 tot 18 Gb aan data
opzetten.De eerste DVD's waren alleen geschikt voor
lezen, tegenwoordig verschijnen er steeds meer DVD's die
beschreven kunnen worden. DVD's zijn er voor Audio,
Video en computer data.
DVD decoder
Een DVD Decoder is een stukje software, hardware of een
combinatie van beiden welke DVD omzet naar zichtbare
video. Dit is echter een uitdrukking die eigenlijk
refereert naar een MPEG2 Decoder.
DVD Decrypter
DVD's zijn meestal versleuteld met een encryptie systeem
genaamd CSS, om illegaal kopieren van de DVD tegen te
gaan. Een DVD decrypter is een programma welke deze
encryptie verwijderd (b.v. SmartRipper).
DVD Encoder
Een DVD Encoder is een stukje software, hardware of een
combinatie van beiden welke video omzet naar DVD. Dit is
echter een uitdrukking die eigenlijk refereert naar een
MPEG2 Encoder.
DVD+R
Standaard voor een DVD die eenmalig te beschrijven is,
vergelijkbaar met een CD-R onder de CD-Roms. DVD-R wordt
door meer als 95% van de bestaande DVD-spelers
afgespeelt zonder problemen!
DVD+RW
Een standaard voor herschrijfbare DVD's, welke meest
compatible zou zijn met bestaande DVD spelers.
DVD+VR
DVD standaard (gebaseerd op DVD+R) welke lijkt op de
multisession standaard voor CDR's. Het staat je toe, als
je eenmaal een DVD gebrandt hebt, er later nog eens
video fragmenten aan toe te voegen. Merk op: de meeste
huidige DVD spelers kunnen (nog) niet goed overweg met
dit formaat!
DVD-R
Standaard voor een DVD die eenmalig te beschrijven is,
vergelijkbaar met een CD-R onder de CD-Roms. DVD-R wordt
door meer als 90% van de bestaande DVD-spelers
afgespeelt zonder problemen! Dit was ooit de meest
compatible van alle DVD+ en DVD- formaten. Intussen is
dit niet meer het geval en is DVD+R een beter keuze.
DVD-RAM
Een wat oudere standaard voor herschrijfbare DVD's. Het
nadeel van deze schijfjes is dat ze in een caddy
(hoesje) zitten en daarnaast is het formaat zodanig
afwijkend dat de meeste DVD-spelers hier niet mee
overweg kunnen.
DVD-RW
Een aanvullign op de DVD-R standaard zodat men ook hier
herschrijfbare disks kan aanbieden. Helaas is dit
formaat nog niet erg compatible met bestaande DVD
spelers.
DVD-VR
DVD standaard (gebaseerd op DVD-R) welke lijkt op de
multisession standaard voor CDR's. Het staat je toe, als
je eenmaal een DVD gebrandt hebt, er later nog eens
video fragmenten aan toe te voegen. Merk op: de meeste
huidige DVD spelers kunnen (nog) niet goed overweg met
dit formaat!
DVI (Digital Video Interface)
Dit is een standaard aansluiting op videokaarten voor
het aansluiten van digitale schermen, zoals bijvoorbeeld
een LCD scherm. Deze interface is echter ook geschikt
voor analoog beeld. Deze interface heeft 24 pinnen, 12
voor elk kanaal. Een kanaal kan 1600x1200 beeld
transporteren met een frequentie van 60Hz. Voor hogere
snelheden of resoluties gebruikt men meerder kanalen.
Dynamic IP Address (Dynamisch IP-adres)
Dit is van toepassing als een DHCP server, een PC die
aanlogt op het netwerk automatisch een IP-adres toewijst
uit een bepaalde reeks. Het kan dan theoretisch zo zijn
dat bij iedere start van een PC, deze PC een andere
IP-adres kan krijgen. Het adres kan dan anders zijn,
maar dat hoeft niet.
Dynamic Lighting
Een methode om de belichting van computerbeelden een
stuk realistischer te maken. Er wordt niet alleen
|
| E |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
E-Commerce
Verzamelnaam voor allerlei vormen van elektronisch
betalen en elektronisch bankieren. E-Commerce kan
bijvoorbeeld inhouden: het betalen met een chipkaart (of
het opladen daarvan), het verrichten van betalingen over
het Internet (bijvoorbeeld door het invoeren van een
creditkaartnummer of anderszins), het elektronisch
afhandelen van betalingen tussen bedrijven in een
bedrijfskolom, etcetera.
E-Mail
Dit staat voor Electronic Mail, of te wel Elektronische
post. Dit is een dienst die, veelal over het Internet,
de mogelijkheid biedt informatie van de ene persoon naar
de andere persoon of personen te sturen.
E1
European Digital Signal 1. Europese
transmissie-standaard voor een verbinding (bijvoorbeeld
huurlijn) van 2 Mbit/s.
E3
European Digital Signal 3. Europese
transmissie-standaard voor een verbinding (bijvoorbeeld
huurlijn) van 34 Mbit/s.
EAX (Environmental Audio)
Dit is een hardware en software standaard t.b.v.
ruimtelijk geluid, ontwikkeld door Creative Labs. Het is
van oorsprong bedoeld voor de SoundBlaster
geluidskaarten maar wordt tegenwoordig ook door andere
fabrikanten ondersteund. EAX biedt de mogelijkheid
ruimtelijk geluid af te laten hangen van waar men zich
bevindt binnen b.v. een spel - daarbij kan men b.v.
gebruik maken van 4 luidsprekers. Nadeel van EAX is dat
het software deel van deze oplossing - zeker bij de wat
oudere kaarten - behoorlijk wat rekencapaciteit vraagt.
ECC (Error Checking and Correcting)
Over het algemeen refereert ECC naar moederborden en
geheugen chips die ondersteuning bieden voor het
zogenaamde full-parity geheugen chips. ECC gebruikt een
stukje geheugen voor de opslag voor controle (parity)
informatie om te kunnen detecteren of een bepaalde
positie in het geheugen defect is. Hierdoor kan het
systeem dus zien dat er iets fout is met het geheugen in
de PC en dit aan de gebruiker melden. Als je geen ECC
geheugen hebt, zal het systeem ook niet in staat zijn
dit te melden en eventuele geheugen fouten worden
hoogstens zichtbaar door rare crashes van software, etc.
ECP (Extended Capabilites Port)
Dit is een verbetering op de al-oude parallel of printer
poort. ECP zorgt ervoor dat data in twee richtingen
gestuurd kan worden bij een maximale performance.
Meestal wordt dit gebruikt voor een verbeterde
communicatie tussen printers, scanners en b.v. ZIP
drive. Deze optie wordt vaak in de BIOS aangezet (vaak
ECP+EPP). Zie ook EPP.
EDGE
Enhanced Data rates for Global/GSM Evolution. Aanvulling
op het huidige GSM-netwerk, waarbij de gebruiker de
beschikking krijgt over een veel hogere
toegangssnelheid, tot 384 kbit/s. EDGE maakt snelle
data-diensten over GSM mogelijk. Hiervoor zijn wel
speciale terminals nodig.
Edge Effect
Term welke gebruikt wordt in de halgeleider industrie.
De vierkante chips worden n.l. uit een wafer gehaald
welke rond is. Hierdoor krijgen we te maken met een
bepaald deel van de wafer waarop geen chip past.
EDO RAM (Extended Data Out RAM)
Refereert naar de voorloper van DRAM. De meeste systemen
ondersteunen EDO RAM. Di type geheugen gebruikt een
klein stukje extra geheugen (SRAM) voor een buffer (cache)
waardoor het sneller zou moeten werken als gewoon
geheugen.
EEPROM (Electronically Erasable PROM)
Niet een erg snel type geheugen maar dit geheugentype
kan data vasthouden, ook als de stroom uit staat.
Vergelijkbaar Flash geheugen met het verschil dat een
EEPROM byte voor byte geschreven wordt terwijl een Flash
module met hele blokken tegelijk geprogrammeerd wordt.
Daarnaast ook nog familie van EPROM. Het verschil hier
is dat een EPROM alleen met UV-licht gewist kon worden,
terwijl een EEPROM gewist kan worden door een bepaalde
wis-stroom.
EFR
Enhanced Full Rate. Aanvulling op het huidige
GSM-netwerk, waarbij de gebruiker een betere
spraakkwaliteit ter beschikking heeft. Tegenwoordig is
EFR al breed ingevoerd.
EGA (Enhanced Graphics Adapter)
Een voorloper van de (S)VGA kaart, uit het DOS-tijdperk,
opvolger van de CGA kaart. Deze kaart kon 320x200 punten
bij 16 kleuren weergeven! Zie ook (S)VGA en CGA.
EIDE (Enhanced IDE)
Uitbreiding op de IDE standaard waarbij 2 IDE kanalen
beschikbaar zijn waarop ieder kanaal 2 apparaten
geplaatst kunnen worden met harddisks tot een grootte
van 8Gb. Zie ook ATA, IDE en ATAPI.
EISA (Extended Industry Standard Architecture)
Een uitbreiding van de ISA-kaart standaard (16 bits)
naar een 32 bits oplossing. Behoorlijk creatief, maar we
zien deze kaarten eigenlijk alleen in servers. Groot
voordeel van EISA kaarten is wel dat men een bijna
onbeperkt kaarten in de PC kan proppen zonder problemen.
PCI - als tegenhanger - biedt die mogelijkheid niet en
is gelimiteerd. De flexibiliteit van PCI is overigens
groot genoed voor de thuis PC.
Elektronische Snelweg
Een (inter)nationale infrastructuur die het mogelijk
maakt om snel informatie te transporteren (bijvoorbeeld
glasvezels, snelle switches, e.d.). De elektronische
snelweg heeft een economische betekenis, omdat goede
voorzieningen voor informatie-uitwisseling voor het
bedrijfsleven erg belangrijk zijn. Het begrip
"elektronische snelweg" wordt vaak ten onrechte gebruikt
als synoniem voor Internet .
EMACS (Editor MACroS)
Populaire en krachtige tekst editor voor Unix/Linux
systemen, geschreven door Richard Stallman in 1975 (MIT).
Embedded Memory
Geheugen dat ingebouwd zit in de processor. Bijvoorbeeld
een grafische chip kan geheugen ingebakken hebben om
andere chips overbodig te maken. Dit kan voordelen
hebben m.b.t. kosten en snelheid.
Embedded Processor
Refereert naar een micro-procsessor die in een embedded
systeem zit ingebouwd. Deze systemen zijn vaak erg
klein, gebruiken weinig stroom en vaak alleen voor de
taak geschikt waarvoor ze gemaakt zijn. Veel consumenten
producten hebben een dergelijk systeem ingebouwd.
Embedded System
Een systeem welke in z'n geheel in een processor zit.
Alle logica zit in een enkele chip (soms 1 of 2 meer als
een enkele chip). Men ziet ze bijvoorbeeld terug in de
auto voor motor management.
EMF
EMF Encoding is de manier waarop een CD speler/schrijver
de data leest. Normaal leest data in groepjes, b.v. 8
bits (= 1 byte). De EMF routine moet deze 8 bits
omzetten naar 1 byte, zodat de computer er mee overweg
kan. Bepaalde beveiligingen proberen de EMF routine van
slag te brengen door b.v. 10 bits daarheen te sturen
(zowel bij het schrijven van gegevens als bij het lezen
van gegevens). Sommige speler/schrijver hebben daar
moeite mee en raken van slag. Safedisc 2 is zo een
beveiliging.
EMF (Electromagnetic Field)
Een vorm van "straling" die alle electronische
apparatuur in meer of mindere mate afgeeft. Met name
computer monitoren worden aangewezen als de bron voor
allerlei kanker vormen door hun schadelijk EMF straling.
Nieuwere monitor zijn daarom voorzien van een zeer goede
afscherming waardoor dit zich niet of in mindere mate
voordoet. LCD monitoren kennen dit probleem niet.
EMF (Enhanced Metafile)
Dit is een tijdelijk bestand, aangemaakt door het
operating system, voor het naar de printer gestuurd
wordt. EMF wordt gebruikt om de controle zo snel
mogelijk weer terug te brengen naar het programma waarin
men aan het werken is. Terwijl men dan weer verder
werkt, regelt het operating system dat de gegevens naar
de printer gestuurd wordt zonder de gebruiker van z'n
werk te houden.
Emoticons
Een groepje karakters die, als je ze gedraaid (90 graden
naar links) bekijkt, eruit zien als een
gezichtsuitdrukking. De bekendste is wel de happy face
of smiley :) wat in feite een dubbele punt een een
haakje-sluiten is, of een :P wat aangeeft dat je je tong
uitsteekt. Het doel van deze tekens is het aangeven van
gevoel en emotie in een tekst bericht. Vaak wordt dit
gebruikt in informele teksten en met name bij sarcasme
en humor.
EMP (Electromagnetic Pulse)
Een puls die vrijkomt na een nucleaire explosie waarbij
de EMF erg hoog is en daarme alle electronische
apparatuur uitschakeld. Dit zal het grootste probleem
zijn na een nucleaire explosie: ons hele leven is
afhankelijk van electronische gadgets die het dan dus
niet meer doen.
Emulator / Emulate
De actie waarbij we een computer programma, operating
systeem of een stuk hardware "na doen" met een stukje
software. Emulatie is vaak langzamer als het product dat
"nagedaan" wordt. Bekende emulaties zien b.v. VMWare die
een PC emuleert op een PC waardoor men een Windows PC
kan emuleren op een Linux PC en vice versa.
EM_EXEC
Muisdriver voor Logitech muizen. Dit programma wordt
gebruikt om extra mogelijkheden van Logitech muzien te
kunnen gebruiken zoals SmartMove, extra knoppen etc.
Logitech muizen werken ook prima zonder dit programma,
alleen Logitech specifieke functies werken dan niet.
Encoders
Programma's of deelprogramma's die video en/ of audio
signalen omzetten van het ene formaat naar het ander
formaat. bv van WAV naar MP3, of MPEG2 naar MPEG 4.
Encoding/Encoderen
Het proces waarbij gegevens (b.v. muziek, tekst of
video) omgezet worden naar een ander formaat. B.v. ten
gunste van kleinere opslag (compressie) en/of
beveiliging van gegevens. D.m.v. DECODING kan het weer
terug gebarcht worden naar een bruikbaar formaat.
Encryptie
Gegevens onleesbaar maken voor buitenstaanders, op zo
een manier dat met dit later met decryptie weer leesbaar
kan maken.
Environment Mapping
Een manier om oppervlaktes te maken die hun omgeving
reflecteren.
EPG (Electronische Programma Gids)
Bij digitale satelliet wordt (als onderdeel van de DVB
standaard) er een digitale televisie-gids meegestuurd.
Hierdoor kan men precies zien naar welk programma men
aan het kijken is, maar ook zoeken naar een programma
die men wil gaan zien.
EPOC (Electronic Piece of Cheese)
Operating system voor kleine zakcomputers (palmtops,
smartphones, e.d.). Dit operating system wordt
ontwikkeld door het SYMBIAN consortium, en is bedoeld
als tegenhanger van Windows-CE.
EPP (Enhanced Parallel Port)
Dit is een verbetering op de al-oude parallel of printer
poort. EPP zorgt ervoor dat data in twee richtingen
gestuurd kan worden bij een maximale performance.
EPROM (Erasable Programmable Read Only Memory)
Alleen-lezen geheugen dat ten alle tijde de informatie
zal vasthouden totdat het blootgesteld wordt aan
ultra-violet licht. Dit type chip is te herkennen aan
het kleine venstertje.
ERP (Enterprise Resource Planning)
Plannen en organiseren van zakelijke taken en functies
binnen een onderneming. Het refereert ook naar software
die specifiek voor deze taak gebouwd is. ERP kan
ondersteuning bieden bij het managen van bijna alle
taken binnen een organisatie van marketing tot
personeelszaken.
Errata
Refereert naar kleine correcties op fouten in boeken,
hardware en software.
Error
Error is het engelse woord voor "fout" in een programma
waarbij het programma in een situatie komt waarop het
niet voorbereid is. B.v. een foute invoer waarbij de
computer een invoer-error geeft.
ESCD (Extended System Configuration Data)
Dit zijn de installatie gegevens en een Plug-and-Play (=PnP)
systeem BIOS. Hierin staat o.a. de gebruikte resources
(middelen) voor legacy (niet-PnP) apparaten en de laatse
goed werkende configuratie van PnP apparaten. PnP
apparaten die in de ESCD vermeld staan zullen iedere
keer als het systeem start dezelfde instellingen gaan
gebruiken zo lang er geen nieuwe hardware is toegevoegd.
Dit bespaard bij het starten van een PC, configuratie
tijd. PnP operating systemen hebben vaak toegang tot het
ESCD.
ESDI (Enhanced Small Device Interface)
Dit was ooit de populaire voorloper van IDE, voor het
aansturen van harddisks.
Ethernet
Een bepaalde LAN-techniek, die werkt op 10 of 100 Mbit/s.
De standaard is vastgelegd door IEEE . Ethernet is de
meest gebruikte en goedkoopste LAN-techniek.
ETSI
European Telecommunications Standards Institute. Een
Europees instituut dat standaarden vastlegt voor
telecommunicatie-apparatuur. Bijvoorbeeld voor GSM, SMS,
etc.
EULA (End User License Agreement)
Het contract tussen software leverancier en gebruiker.
Het geeft aan wat de rechten zijn voor de gebruiker,
zoals op hoeveel machines het geinstalleerd en gebruikt
mag worden en of het doorverkocht mag worden.
Extended partition
Een uitbreiding op een primaire partitie, welke binnen
de partitie weer op te delen is in sub-partities. Je
kunt niet starten/booten van een Extended partitie.
Extranet
Een Extranet is een Intranet dat zich uitbreidt naar het
Internet. Verwarrend? Yep! Een Extranet is voorzien van
enkele extra's zodat mensen buiten het bedrijf, via het
Internet, toch bij dit Intranet kunnen komen.
|
| F |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
Facsimile (fax)
Refereert eigenlijk altijd naar een Fax. Dit toestel
staat het toe, over een gewone telefoonlijn, gedrukte
documenten te kopieren van het ene toestel naar het
andere. Hierbij is de inhoud van het document van geen
belang, het is een soort kopieer apparaat waarbij men
het origineel bij partij A in de fax legt, en een kopie
bij partij B uit de fax rolt. Tegenwoordig kunnen bijna
alle modems (PSTN en ISDN) een fax nadoen zodat faxen
ontvangen en versturen ook per computer kan.
Failover
Dit doet zich voor als apparaat A het begeeft en een
ander apparaat (B) de taken van apparaat A overneemt. B
is dan dus de backup voorziening voor A.
Fan (Ventilator)
Dit is een ventilator, welke lucht aanzuigt aan de ene
kant en deze lucht er aan de andere kant uit perst. Fans
worden gebruikt voor de koeling van o.a. de processor,
de voeding en soms ook de videokaart van jouw PC.
Hierbij verplaatst de ventilator de warmte, d.m.v. een
lucht stroom, weg van het te koelen object.
FAQ (Veelgestelde Vragen)
FAQ (Frequently Asked Questions) refereert naar een
document waarin men veel gestelde vragen (incl. Antwoord
natuurlijk) heeft verzameld.
Fast Ethernet
Een snelle variant van Ethernet . De snelheid is 100
Mbit/s.
Fast SCSI 2
SCSI variant welke data met een snelheid van 10Mbps kan
lezen/schrijven. De connector bevat 50 pinnen.
Fast-SCSI
Deze SCSI variant heeft eigenlijk nooit bestaan. Zie
Fast-SCSI 2.
Fast-Wide SCSI 2
SCSI variant met connectors die 68 pinnen tellen, met
een overdrachtssnelheid van maximaal 20 Mbps.
FAT (File Allocation Table)
Dit is een manier om de inhoudsopgave van een
opslagmedium te beschrijven. Het opslag medium kan een
harddisk, een floppy, etc zijn. Microsoft gebruikt
hiervan verschillende varianten, o.a. FAT-16 voor DOS en
FAT-32 voor Windows 9x deze laatste biedt ondersteuning
voor grotere harddisks.
Fat Client
De huidige PC is een zogenaamde Fat Client, dit in
tegenstelling tot een thin client (Net PC). Een Fat
client heeft alles zelf aanboord, zoals een harddisk,
etc, etc. Over het algemeen zijn Fat Clients een stuk
flexibeler als thin clients, maar ze zijn over het
algemeen ook duurder. Zie ook thin client.
FAT-16
Het oorspronkelijke File Allocation System zoals
Microsoft die voor MS-DOS leverde. FAT-16 had echter,
door zijn 16-bits omgeving, de beperking dat een
harddisk partitie maximaal 2 Gb groot kon zijn. Zie ook
FAT, FAT-32 en NTFS.
FAT-32
Dit snel bedachte oplossing bedacht door Microsoft om de
tekortkomingen van FAT-16 op te vangen. Het is een
aanvulling op het FAT-16 systeem, waarbij de gebruiker
gelimiteerd werd doordat FAT-16 een maximale partitie
grootte aankon van 2Gb, dus voor een 40Gb disk moest je
20 (!!!) partities maken. Zie ook FAT, FAT-16 en NTFS.
Favorites (Favorieten)
Is een methode voor het opslaan en organiseren van
favoriete URLs (links) in Internet Explorer. Zie ook
Bookmark.
FC-PGA
CPUs waarbij de silicium plaat bovenin zit, ipv onderin.
Deze techniek heet Flip Chip Pin Grid Array en dient ter
verbetering van de warmte afvoer. Vaak wordt dit (onterrecht)
gebruikt als referentie naar een bepaald type processor
voetje.
FCC (Federal Communications Commission)
Amerikaanse overheidsinstelling welke bepaald wat in de
Verenigde Staten legaal en illegaal is m.b.t.
uitzending. Dit heeft o.a. betrekking op de te gebruiken
frequenties (radio en TV) maar ook op storing die
apparatuur veroorzaken op radio gebied.
FDD (Floppy disk drive)
Refereert meestal (tegenwoordig) naar een 3.5 inch
diskette station, waarin men een 1.44Mb floppy disk moet
stoppen.
FDISK
Dit is een programma, wat onderdeel is van bijna alle
Microsoft operating systemen zoals DOS, Windows 95,
Windows 98, etc. met uitzondering van Windows NT,
Windows 2000 en Windows XP. Het is een DOS programma
(fdisk.exe) waarmee men de partitie indeling van een
harddisk kan bepalen. Bij het verwijderen van een
partitie, is alle data op deze partitie verloren,
vandaar de uitdrukking "Als windows nog 1x crashed,
f-disk ik de harddisk" wat zoveel wil zeggen als een
harddisk compleet en absoluut leeg te maken.
Feature
Een feature is een (extra) eigenschap van een stukje
soft- of hardware. Het is de bedoeling dat deze
eigenschap er is. Veel dingen die als bug of fout
opduiken zijn echter vaak ook een feature.
FFDShow
FFDShow is een DirectShow en VFW (Video For Windows)
codec voor coderen en decoderen van een groot aantal
video formaten zoals DivX/XviD, etc mbv libavcodec.
Daarnaast biedt het een groot aantal opties ter
verbetering van de video weergave. Echt een must have
voor mensen die video afspelen op hun PC.
FIFO Buffer (First In First Out Buffer)
Een geheugengebied welke informatie onthoud in de
volgorde van binnenkomst, totdat de computer deze
informatie nodig heeft. Hierbij gaat de info die er het
langste staat, als eerste uit.
File Extension
DOS, Windows en in midere mate Unix/Linux en Macintosh,
gebruiken de laatste 3 letters van een bestandsnaam,
geplaatst na een puntje, om aan te geven wat voor type
bestand dit betreft. Bijvoor beeld .DOC voor een Word
DOCument, .TXT voor tekst, .WAV voor een Windows Audio
file, .EXE voor een programma (EXEcutable) etc. De Apple
Macintosh heeft dergelijke extensie helemaal niet nodig
door een alternatief mechanisme, maar men gebruikt ze
toch nog regelmatig.
File Format
Programma's slaan gegevens op in bestanden in een
bepaalde opmaak - het formaat. Er zijn enkele standaard
opmaak formaten (b.v. GIF, JPG, etc.) zodat andere
programma's ook met deze data overweg kunnen.
File Server
Dit is iedere computer, welke in een netwerk staat, en
gebruikt wordt voor de opslag van bestanden die al dan
niet gemeenschappelijk gebruikt kunnen worden. Deze file
server regelt ook de toegangsrechten voor deze
bestanden. In principe zijn bijna alle servers een
variant van de file server (incl. Database servers,
webservers, etc.)
Finger (Vinger)
Dit is een programma, welke contact zoekt met de
finger-daemon (service) op een andere PC, en welke
informatie over een specifieke gebruiker opvraagt. Dit
programma, van oorsprong uit de Unix wereld, maakt
gebruik van het '.plan' en '.project' tekstbestand (de
punt zorgt er onder Unix voor dat het bestand niet
zichtbaar is). Er zijn gebruikers bij die dit regelmatig
updaten, maar de meeste gebruikers doen er niks mee. Het
klinkt dus wat raar, maar het is OK om iemand in
cyberspace te vingeren …
Firewall
Router met een filter-functie, zodat bepaald verkeer
niet kan passeren. Een firewall wordt bijvoorbeeld
toegepast op de scheiding tussen Internet (publiek
toegankelijk) en Intranet (beperkt toegankelijk,
bijvoorbeeld alleen voor werknemers).
Firewire
Een techniek van seriele data overdracht met snelheden
tussen de 200 en 400 Mbps, gedacht als vervanging van de
serieel-, parallel-, SCSI- en zelfs USB-poorten. Op dit
moment wordt firewire veel gebruikt voor digitale film
camera's, scanners, harddisks, CD/DVD-schrijvers, etc.
Ook bekend als 1394.
Firmware
Dit is embedded software in een stukje hardware die er
voor zorgt dat die hardware ook werkt. Bijvoorbeeld de
software in een televise, een CD/DVD speler, een MP3
speler, een RAID-controller, etc. Vaak staat deze
software op een EEPROM zodat nieuwere versies van die
software eenvoudig ingezet kunnen worden.
FLAC
Free Lossless Audio Codec. Erg simpel gesteld is FLAC
net zoiets als MP3, maar dan zonder verlies van
kwaliteit. Zie http://flac.sourceforge.net/
Flame
Refereert naar harde en soms onbeleefd e-mail verkeer.
Een Flame kun je verwachten als je iemand boos maakt,
vaak in een babbelbox of discussie groep/lijst. Flame
wordt gebruikt om mensen die de Netiquette niet volgen
"even" duidelijk te maken wat ze fout doen. Soms
refereert Flaming ook naar een wat lompere e-mail
wisseling waarbij scheld kanonades niet ongewoon zijn.
Flash BIOS
Dit type BIOS staat op een Flash ROM chip, zodat deze
eenvoudig geupdate kan worden als er een nieuwe BIOS
uitkomt.
Flash card
Een klein kaartje waarop data wordt weggeschreven,
belangrijk voor portable gebruik, welke informatie vast
houd zonder gebruik te maken van batterijen (b.v. MP3
spelers, camera's, etc.).
Flash Memory
Dit is een type geheugen dat niet vluchtig is. D.w.z.
dat als de stroom uitvalt of uitgeschakeld wordt, dit
type geheugen zijn inhoud niet verliest. Veelal wordt
dit gebruikt in PC's, organizers, MP3 spelers, sommige
digitale camera's, etc.
Flash ROM
Een ROM geheugen module welke herschrijfbaar is, en
welke gegevens vasthoud ook al valt de stroom uit.
Flashen
Het proces waarbij je de inhoud van een Flash chip
update (b.v. het Flashen van een BIOS).
Flat File
Een database die bestaat uit 1 enkele platte tabel. Plat
wil hierbij zeggen dat je de data in principe in een
tabel kunt zetten met een zogenaamde X (fields of
velden) en Y (records) as. Flat files kunnen vaak erg
snel benaderd worden en zijn gemakkelijk over te zetten
naar andere programma's m.b.v. CSV bestanden.
Flat Screen
Een monitor (CRT) die een beeldbuis gebruikt. Bij dit
specifieke type heeft men alle moeite gedaan het scherm
werkelijk zo plat mogelijk te krijgen zodat de
vervormingen op het scherm zich tot een minimum
beperken. Vaak wordt dit gedaan door meedere electronen
kanonnen in te zetten.
FLOP (FLoating point OPeration)
Beschrijft een enkelvoudige bewerkingen van een Floating
Point getal in een CPU of FPU. Een manier voor het
bepalen van de snelheid van een FPU of CPU kan
uitgedrukt worden in FLOPs, het aantal FLOP's per
seconde.
Floppy disk
Van oorsprong is dit een flexibele diskette (5.25 inch
en 8 inch disks). Tegenwoordig is de behuizing van een
diskette echter hard en dus niet meer flexibel wat dus
weer verwarrend kan zijn. De echte schijf in deze
behuizing is echter nog steeds flexibel.
FM synthese
Een methode om muziek geluiden te maken door
(wisselende) frequencies te gebruikern i.p.v.
muziek-instrumenten.
Folder
Een term die van oorsprong gebruikt werd door Apple
computer gebruikers om een directory aan te geven in een
grafische gebruikersinterface. Zie directory.
Font (Lettertype)
Tegenwoordig refereert een 'Font' naar een bepaald
lettertype welke geheel schaalbaar is en vaak ook nog in
style (dik, schuin, etc) veranderd kan worden - b.v.
Arial. In het verleden waren font's niet schaalbaar en
was bijvoorbeeld "9 punt Arial" een apart font, net als
"10 punt Arial" etc. Zie ook Bitmap Font en True Type
Font.
Foo
Dit is een willekeurig woord, zie FooBar.
FooBar
FooBar is een afgeleide van de kreet FUBAR, wat weer een
afkorting is van Fucked Up Beyond All Recognition. Vaak
wordt deze term gebruikt om het verlies van data aan te
geven. De kreten FOO en BAR worden vaak ook los gebruikt
als men even snel een willekeurig woord nodig heeft (met
name in de Unix wereld erg gebruikelijk).
Footprint
Hiermee refereert men naar de algemen grootte van iets,
fyxiek of virtueel. Zo kan de 'footprint' van een
applicatie of operating system groot of klein zijn -
d.w.z. de benodigde systeem bronnen (geheugen,
harddiskruimte, etc) is groot of klein.
Form Factor
Dit de compatibiliteit tussen moederborden, kasten en
voedingen aan. Als deze van dezelfde 'Form Factor' zijn,
passen ze samen. Bekende 'Form Factor' typen zijn AT,
Baby AT, ATX en NLX. Dus voor een ATX Form Factor
moederboard heb je ook een ATX Form Factor kast en
voeding nodig om een PC te kunnen bouwen.
Format
Formatteren wil in principe zeggen, een disk klaar maken
voor gebruik. Dit kan voor harddisk, floppy's en andere
verwisselbare disks. Sommige formatteer types wissen
alles, sommige (een quick format b.v.) wissel alleen de
inhoudsopgave. Een andere, oudere, variant van
formatteren is de low-level format, waarbij een disk
geschikt gemaakt wordt voor het samenwerken met een
bepaalde controller. Tegenwoordig zien we dat alleen nog
maar bij bepaalde SCSI apparaten.
Formateren
Formatteren is het beschrijfbaar en leesbaar maken van
een schijf voor een besturingssysteem, door de sporen op
de schijf gebruiksklaar te maken en een lege
inhoudsopgave aan te maken.
Fortran
Programmeertaal die relatief eenvoudig maar toch zeer
krachtig is. Met name in de wetenschappelijk wereld
wordt Fortran nog veel gebruikt.
FPD (Flat Panel Display)
Beschrijft een type display wat een stuk dunner is als
een standaard monitor (CRT). Het betreft schermen
gebaseerd op LCD technieken en gas plasma schermen.
FPGA (Field Programmable Gate Array)
Dit is een type chip, opgebouwd uit duizenden
programmeerbare logische poorten. Een voordeel hierbij
is dat de ontwikkelingstijden en ontwikkelingskosten erg
laag zijn. FPGA's worden vaak gebruikt voor maatwerk of
in de ontwikkelfase van een produkt.
FPS (First Person Shooter)
Dit is een type computerspel waarbij de speler kijkt
vanuit het perspectief van de persoon die hij of zij
speelt (eerste persoon dus). De speler beweegt zich vrij
in een 3D wereld met als belangrijkste kenmerk dat er
veel geschoten dient te worden. Het eerste spel in dit
genre is Castle Wolfenstein 3D, gevolgd door bekenden
als Doom, Quake, Half-Life en Unreal. Voorlopers (zonder
het "shooter" aspect) zijn de misschien minder bekende
"Maze" (doolhof) games.
FPS (Frames Per Second)
Deze term is gerelateerd aan video of 3D spelletjes, en
geeft weer hoeveel complete afbeeldingen er per seconde
worden weergegeven. Bij video (TV) is dit (in Europa)
ongeveer 25 fps (eigenlijk: 50 half-beelden per seconde
- ook wel 50 Hz beeld genoemd). Hoe hoger de fps, hoe
stabieler/rustiger het beeld, vandaar de invoering van
zogenaamde 100Hz televisies. Bij 3D spelletjes gaat de
fps soms ver boven deze twee waarden. Hier geeft het aan
hoe soepel het beeld beweegt als de speler zich beweegt,
en dus hoeveel rekenruimte er over is voor veranderingen
in beeld, voordat de gebruiker dit gaat merken. Dit wil
niet zeggen dat dit specifieke 3D spel daardoor per
definitie beter/leuker speelt. Het geeft wel een
indicatie van de kracht van het gebruikte computer
systeem (en de videokaart dus).
FPU (Floating Point Unit)
Dit is een deel van een CPU speciaal ontwikkeld voor het
uitvoeren van berekeningen met cijfers welke cijfers
achter de komma hebben (dus met een "glijdende komma").
Hiermee bedoelen we cijfers als 3,333333 etc. Vaak is de
prestatie van een FPU van groot belang voor het succes
van een processor. Met name AMD produceert CPU's met
zeer krachtige FPU's. Vroeger, in de Intel 286 en 386
tijden, kon een FPU ook een aparte chip zijn die
nauwverbonden was met de CPU.
Fragmentation
Een verschijnsel op o.a. harddisks waarbij bestanden in
fragmenten over de harddisk verspreid staan, in
tegenstelling tot bestanden die in 1 continue stuk
staat. Als voorbeeld, we slaan het bestand X op met de
data AAAABBBB. Op een helemaal lege harddisk ziet er dat
dan zo uit: AAAABBBB. Bij een harddisk met veel
fragmentatie: AAcccddddAAcccceeeeBBBfffffeeeB. Hierbij
zijn c, d, e en f onderdelen van andere bestanden. De
computer moet om ons bestand X te lezen dus naar 4
verschillen posities springen om te beginnen met lezen,
terwijl bij een niet gefragmenteerde disk, de computer
maar 1 positie spong hoeft toe doen en dus veel sneller
is.
FRAM (Ferroelectric RAM)
Initieel ontwikkeld door Ramtron. Dit is een soort
niet-vluchtig geheugen welke eigenlijk een stuk vlotter
werkt m.b.t. lezen en schrijven. Het nadeel is echter
dat FRAM relatief duur is om te maken. Een alternatief
voor FRAM is bijvoorbeeld Flash Memory of DRAM.
FreeBSD (Free Berkeley Software Distribution)
Dit is een Unix-achtig systeem, geschikt voor o.a. Intel
x86 computers, ontwikkeld door de Berkeley University -
en lijkt sterk op het Linux platform. Tegenwoordig is
het een gratis operating system die je kunt downloaden
en wijzigen.
Freeware
Software die gratis gebruikt mag worden en geen betaling
vereist om de volledige functionaliteit te kunnen
gebruiken. Zie ook Shareware en Open Source.
FSAA (Full Screen Anti-Aliasing)
Methode voor 3D afbeeldingen (met name bij 3D
videokaarten) waarbij de videokaart anti-aliasing
toepast op alle objecten op het scherm, waardoor het
hele beeld er beter uitziet omdat alle 'trapjes"
vervagen naar mooie rondingen. FSAA wordt door iedere 3d
videokaart fabrikant anders geimplementeerd. Zie ook
Anti-Aliasing.
FSB (Front Side Bus)
Refereert naar de snelheid van de bus waarover CPU met
geheugen praat, uitgedrukt in Mhz. Over het algemeen:
Hoe sneller de FSB, hoe sneller de PC. Er zijn echter
nog meer factoren die bepalen of een systeem snel is!
FTA (Free To Air)
Free To Air zijn satellite TV uitzendingen waarvoor meen
geen abonnement nodig heeft - deze zijn dus gratis te
ontvangen.
FTP (File Transfer Protocol)
File Transfer Protocol. Een mechanisme om computerfiles
te versturen van een computer naar een andere computer,
bijvoorbeeld over het Internet.
FTP-cliënt
Software die je kunt gebruiken om een FTP-site te
benaderen.
Full Duplex
Van oorsprong bedoelt men hiermee dat communicatie
tussen een modem en een remote systeem, waarbij
karakters in twee richtigen tegelijk werd gestuurd,
zodat de gebruiker meteen ziet of hij/zij geen type
fouten maakt. Tegenwoordig refereert dataverkeer waarbij
men tegelijk kan 'spreken' en 'luisteren'. De datastroom
kan dus simultaan 2 kanten op. Dit is gebruikelijk bij
modems en o.a. netwerkkaarten.
Funcard
Smartcard op basis van een ATMEL 90S8515
microcontroller. Vaak zit er nog een extra EEPROM bij,
voor het opslaan van nog meer informatie. Dit type kaart
wordt vaak gebruikt voor het hacken van Europese
satelliet systemen.
Funcard Editor
Software voor het bewerken van de informatie op een
Funcard Smartcard.
Function (Functie)
Een functie is een gedefinieerde set van instructies die
bij het aanroepen van de functie worden uitgevoerd. Een
functie wijkt af van een procedure, in die zin dat een
functie altijd een waarde (antwoord) terug geeft.
Bijvoorbeeld de functie Kwadraat(X) geeft als antwoord
het kwadraat van X terug. Zie ook Procedure.
Function key (F1, F2, etc.)
De reekst toetsen bovenin het toestenbord, gemarkeerd
met F1 tot en met F12. Ze zijn bedoelt als generieke
toetsen waaraan een programmeur functies kan koppelen
voor hun programma. B.v. F1 voor Help (ook onder
Windows).
Fuse (Zekering)
Een klein electronisch component welke als doel heeft
apparatuur te beschermen tegen te veel 'stroom'. In de
standaard uitvoering, is het een doorzichtig buisje met
een geleidende draad daarin. Als de stroom doorvoer te
groot wordt smelt dit draadje (door het doorzichtige
buisje zie je dan dat hij kapot is). Hierdoor geleid het
draadje geen stroom meer waardoor het aangesloten
apparaat beschermd wordt voor overbelasting.
Fuzzy Logic
Logical met geen absolute WAAR en ONWAAR situatie. In
plaats daarvan zijn er gradaties 'WAAR" en gradaties
'ONWAAR'. Dit is nodig voor het oplossen van bepaalde
problemen, o.a. op het gebied van kunstmatige
intelligentie.
FW
Afkorting voor FORWARD. Vaak gebruikt in email
programmas om aan te geven dat een bericht doorgestuurd
is naar iemand anders.
|
| G |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
Game Console
Een specomputer voor thuis gebruik, vaak verkocht in
gewone winkels (o.a. speelgoed winkels). T.a.v. de
gewone PC, is dit soort computers van de basis af
gebouwd met als doel maximaal speel plezier tegen een
vaste (lage) prijs. De mogelijkheden beperken zich dan
ook tot het spelen van spelletjes, en soms het afspelen
van VideoCD, DVD's en muziek CD's.
Game Port
Een D15 (15 pinnen) aansluiting voor een analoge
joystick. Bij bepaalde geluidskaarten dient deze stekker
ook als aansluiting voor MIDI apparatuur.
Gamma / Gamma Correction
Bij computer afbeeldingen, refereert dit naar een getal
welke de kleur intensiteit beschrijft van een
afbeelding. In principe is het zo dat als de kleuren
helderder worden, het menselijk ook meer moeite heeft ze
te onderscheiden. Met de instelling van de Gamma waarde
kan men dit corrigeren. Een te hoge Gamma geeft een te
helder beeld, een te lage Gamma geeft een te donker
beeld. In beide gevallen is het verlies van detail een
bijkomend verschijnsel.
Garbage Collection
Het proces waarvij dynamische gealloceerde geheugen
blokken, vrijgemaakt worden terwijl het programma (die
de blokken heeft gereserveerd) nog draait. Garbage
Collection kan op twee niveaus worden uitgevoerd. In de
meeste programmeertalen wordt dit automatisch uitgevoerd
door een stukje software dat aan het programma geplakt
wordt door de compiler. Men kan ook expliciet de
opdracht geven in een programmeertaal.
Gas Plasma Display
Monitor technologie welke ooit gebruikt werd voor kleine
monochrome beeldschermen voor de eerste draagbare
computers. GPD verder ontwikkeld zodat men daarmee
tegenwoordig dunne kleuren schermen kan maken. In deze
techniek bestaat uit een matrix van rode, groene en
blauwe punten (pixels) opgebouwd uit plasma belletjes
welke door stroom aan gezet kunnen worden.
Gate (Poort)
Een Gate is een kleine electronische schakelaar, welke
in combinatie met meerdere andere Gates een logische
functie kunnen uitvoeren. Een Gate is in principe gewoon
een transistor.
Gateway
De "voordeur" van een (vaak lokaal) netwerk naar een
andere (vaak publiek) netwerk. Bijvoorbeeld van jouw
thuis LAN naar het Internet. Een gateway is
verantwoordelijk voor de juiste distributie van
inkomende en uitgaande data van jouw LAN netwerk naar
het publieke netwerk.
Gb (Gigabit)
Ongeveer 1 miljard bits, om precies te zijn 2 tot de
macht 30 bits, of te wel 1,073,741,824 bits
GB (Gigabyte)
Ongeveer 1 miljard bytes, om precies te zijn 2 tot de
macht 30 bytes, of te wel 1,073,741,824 bytes
Gbit/s (gbps)
Gigabits per second. Transmissie-snelheid van 1 miljard
bits per seconde.
GDI (Graphics Device Interface)
Een standaard set programmeer instructies in Microsoft
Windows. Deze functies worden gebruikt voor het maken
van grafische output en zijn videokaart onafhankelijk.
Geek
Een negatieve term om een elite groep mensen aan te
geven, veelal met hoge intelligentie, die echter minder
sociaal begaafd zijn. Later hebben
computerfanatiekelingen deze naam overgenomen.
Geluidskaart
Een PC- insteekkaart die digitale geluidsbestanden omzet
in een signaal dat door (analoge) luidsprekers te
beluisteren is.
GeoCaching
GeoCaching is een spel gebaseerd op het gebruik van een
GPS. De coordinaten worden op het Internet gepubliceerd.
De zoeker gaat dan vervolgens opzoek naar de cache
("schat") waar hij of zij iets kan ruilen. Daarbij vult
de zoeker ook zijn gegevens in het logboek in.
Geostationair
Een satelliet wordt geostationair genoemd als hij ten
opzichte van het aardoppervlak niet beweegt. Een
geostationaire satelliet bevindt zich 36.000 kilometer
boven de evenaar en draait dus in 24 uur om de aarde.
Gflops (GigaFlop)
De rekenkracht van een CPU of FPU waarbij 1 miljard
berekeningen met een getal met cijfers achter de komma
per seconde uitgevoerd worden.
GIF (Graphical Interchange Format)
Bedacht door CompuServe om afbeeldingen efficienter te
kunnen versturen. Het formaat ondersteund een kleur
diepte van 8 bits (dus maximaal 256 kleuren). Een
recentere versie, 89a, ondersteund ook het opslaan van
meerdere afbeeldingen waarmee men animaties kan maken.
Unisys bezit het patent voor het gebruikte compressie
algoritme. Een goed alternatief is het (gratis) PNG
formaat.
Gigabit-Ethernet
Een nieuwe, snelle variant van Ethernet . De snelheid is
1 Gbit/s oftewel 1000 Mbit/s . Gigabit Ethernet wordt
gezien als een concurrent voor ATM in bedrijfsnetwerken.
Gigabyte
Wordt gebruikt om de opslagcapaciteit van een harde
schijf aan te geven. 1 gigabyte =1024 MB= 1024X 1024 KB=
1024x 1024 x 1024 bytes
Gigapixel
1,073,741,824 pixels. Indicator voor hoe snel data door
een videokaart verplaats kan worden als we spreken over
Gigapixels/seconde.
GiGo (Garbage In Garbage Out)
Refereert meestal naar conversie van geluid of video
bestanden. Het wil in principe zeggen: als het originele
bestand beroerde kwaliteit is, dan zal het
geconverteerde bestand minstens net zo beroerd zijn
(vaak zelfs erger). Dus als je een slecht opgenomen film
omzet naar b.v. DVD, dan blijft dit nog steeds een
slechte film kwaliteit.
GIMP (GNU Image Manipulation Program)
Dit is een gratis, Open Source, programma voor de
bewerking van afbeeldingen. Het programma is bedoelt
voor het Linux platform en lijkt sterk op Photoshop.
Glasvezel
Oftewel: optical fiber. Zeer dunne vezel van glas die
gebruikt kan worden voor communicatie-doeleinden op
basis van licht. Een glasvezel heeft een zeer grote
transmissie-capaciteit (snel).
GlidePad (wrijf-vlak)
Een aanraakgevoelig vlakje (ongeveer 5 x 5 cm groot)
welke, o.a. bij laptops, gebruikt wordt om de muis te
vervangen. Door de aanraakgevoeligheid kan men gewoon,
zonder echt te drukken, met de wijsvinger richting geven
aan het muis pijltje.
Glitch
Een fout in een programma waardoor er een foute weergave
op het scherm plaats vindt. Deze fout resulteerd meestal
niet in een echt probleem, maar het kan wel.
GMail
De gratis email service van Google. In het begin werd er
veel over GMail gesproken, met name vanwege de gratis
aangeboden opslag capaciteit van 1 Gb, wat in die tijd
een erg grote hoeveelheid was.
GNU (GNU's Not Unix)
Dit is een 'groepering' t.b.v. gratis software. GNU is
een zogenaamde recursieve afkorting, te weten "GNU is
Not Unix". GNU bestaat sinds 1984, ontstaan t.b.v. de
bouw van allerlei software, zelfs inclusief operating
systems. De uitdrukking gratis wil zeggen dat je vrij
bent de software te kopieren, aan te passen en te
gebruiken. Wat niet mag: het toe-eigenen van deze
software en claimen dat dit door jou gemaakt is.
Gold Master
De uiteindelijke versie van een programma. Dit is het
einddoel van het zogenaamde beta testen. De Gold Master
is die versie die verstuurd wordt als uiteindelijk
product.
Goldfinger
De algemene term voor een stel aansluitingen op de AMS
Athlon chips van het type Slot-A. Op basis van deze
stekker, waarvoor men eerst de plastic behuizing moet
slopen, kan met enkele vitale instellingen t.b.v. het
overklokken van de Athlon doen, zoals Voltage en
Multiplier.
Googol
Dit is een nummer van het formaat 10 tot de macht 100,
d.w.z. een 1 met 100 nullen er achter.
Googolplex
Een nummer, tot de macht van 1 Googol. Dit is absurd
groot nummer, te weten een 1 gevolgd door 10 tot de
macht 100 nulletjes. Dit getal is zo groot, dat men wel
eens stelt dat dit nummer zo groot is dat als men het op
wil schrijven, je een 1 schrijft en net zo lang
nulletjes blijft schrijven tot je moe wordt … en dan heb
je nog steeds niet een Googolplex volledig opgeschreven.
Gopher
Dit is een informatie bron, gebaseerd op tekst voorzien
van links, welke door velen gezien wordt als de
voorloper van het WWW. Tegenwoordig gebruikt praktisch
niemand dit meer.
Gourad Shading
Een methode om de indruk van een ronde vorm te wekken
door als het ware met behulp van de gebruikte kleuren de
werkelijke vorm te camoufleren.
GPL (GNU Public License)
De grbuikers overeenkomst voor GNU software, die in
principe zegt: als je GNU software aanpast, dan ben je
verplicht de broncodes (op aanvraag) publiekelijk
beschikbaar te stellen.
GPRS (General Packet Radio Service)
General Packet Radio Services. Een pakket-geschakelde
techniek in het GSM-netwerk; hierdoor is het GSM-netwerk
beter geschikt voor mobiele data-diensten (zoals
draadloos internetten). GPRS zorgt ervoor dat de
netwerkcapaciteit efficient wordt verdeeld tussen de
data-abonnees, en dat de abonnee in feite per kilobyte
kan betalen i.p.v. per seconde. Hiermee is een
theoretische transmissie snelheid mogelijk van tussen de
56 en 114 Kbps.
GPS (Global Positioning System)
Een systeem van satelieten die een signaal uitzenden
(tijdsignaal, gebaseerd op een eigen atoom-klokje). GPS
apparaten kunnen dit signaal oppakken en aan de hand van
meerdere van dit soort signalen bepalen waar je je op
aarde bevindt. Als er genoeg signalen te ontvangen zijn
kan plaatsbepaling zeer nauwkeurig zijn, soms zelf met
een hoogte indicatie.
GPU (Graphics Processing Unit)
Processor specifiek ontwikkeld voor 3D graphics. Deze
term is ooit ingevoerd door Nvidia bij de introductie
van hun eerste GeForce chipset. De naamvoering werd
verdedigd met het argument dat een GPU minstens net zo
veel transistoren aanboord heeft als een CPU.
GPU (Graphics Processing Unit)
Een processor die speciaal voor grafische toepassingen
is ontwikkeld. Deze kreet werd als eerste gebruikt door
Nvidia voor hun eerste Geforce chips. Men definieerde
het als een processor aangezien het aantal transistoren
overeen kwam met het aantal dat men in een toenamige CPU
gebruikte. Tegenwoordig wordt GPU gebruikt om aan te
geven dat je te maken hebt met een krachtige videokaart.
Grabben
Audio en/of Video transformeren tot een gecomprimeerd
bestand, ook wel Rippen genoemd.
GraceNote
GraceNote is een organisatie die CDDB (online CD
database) diensten verleent voor Compact Discs (muziek
CD's). Door de opbouw van een CD (tracks, muziek duur,
etc) kan men een CD "herkennen" als de CD van groep XYS,
titel ABC. Dit wordt dan in een centrale database
bijgehouden en is gratis toegankelijk. Veel CD-brander
software (zoals Nero) maken hier handig gebruik van om
CD-labels te kunnen maken of om de juiste MP3 informatie
aan gemaakte MP3's toe te voegen. CD-afspeel software
gebruikt het vaak ook om de juiste artiest/titel weer te
geven.
Graphics card (Videokaart)
Een videokaart is een toevoeging voor de PC waardoor je
een beeldscherm aan kunt sluiten op de PC. Een
dergelijke kaart kan afbeeldingen weergeven, van simpele
tekst tot complexe 3D afbeeldingen.
Greenie (Groentje)
In de (engelstalige) volksmond een synoniem voor een
CD-recordable aangezien de eerste modellen daarvan een
groene onderkant hadden. Tegenwoordig zie je ze in het
groen, blauw, goud, etc.
Grep
Van oorsprong komt Grep van het Unix platform, maar is
tegenwoordig ook onder andere operating systemen
beschikbaar. Grep is een zeer krachtige tool voor het
bewerken van teksten. Met Grep kun je praktisch al het
denkbare met een tekst uithalen, met een enkel (zeer
cryptisch) commando regel.
GroupWare
Deze term beschrijf programmatuur waardoor meerdere
mensen gemeenschappelijke ideeen, documenten en
informatie kunnen delen. Enkele voorbeelden zijn Lotus
Notes, Novell Groupwise en Microsoft Exchange.
GSM (Global System for Mobility)
Global System for Mobility. Digitaal cellulair systeem
voor mobiele telecommunicatie-diensten. GSM is
oorspronkelijk een Europese standaard, maar wordt ook in
andere werelddelen steeds populairder. GSM kan werken op
drie verschillende frequenties: 900 MHz, 1800 MHz en
1900 MHz. De variant op 1800 Mhz wordt DCS1800 genoemd,
en de variant op 1900 MHz wordt PCS1900 genoemd.
GUI (Graphical User Interface)
Ieder systeem dat afbeeldingen gebruikt voor de
interactie met de gebruiker. Bijvoorbeeld: Windows,
Apple Macintosh, GEOS, X-Windows, etc.
GUID (Globally Unique Identifier)
Een unieke 128-bits waarde, welke door bepaalde
Microsoft software aangemaakt wordt. Een voorbeeld van
de opmaak van dit formaat is:
12345678-1234-1234-1234-123456789ABC. GUID maakt meestal
gebruik van het MAC adres van een netwerkkaart, waardoor
een document, gemaakt met een dergelijke applicatie, in
principe te traceren is naar jouw computer.
|
| H |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
H.261
Naam van een audio/video codec voor lage
kwaliteit online conferenties dan wel wel online
chatten met of zonder audio en/of video. Dit is
overigens een relatief oud codec.
H.263 / i263
Naam van een audio/video codec voor gemiddelde
kwaliteit online conferenties dan wel wel online
chatten met of zonder audio en/of video.
Alternatieve namen: H.263, I.263. Dit is
overigens een relatief oud codec.
H.264
H.264 is een MPEG4 Advanced Video codec, ook
bekend onder de namen MPEG4 part 10, H.26L, of
AVC. Men beweert dat dit codec superieure
kwaliteit levert bij een geweldige compressie.
Deze coering zou de meest universele codering
van allen zijn, en dus geschikt zijn voor
streaming video(videoconferencing, online movies,
etc) en non-streaming films (DVD's, etc).
H.323
De ITU-T standaard voor het verzenden en
ontvangen van multimedia t.b.v. video-telefonie
over een standaard TCP/IP netwerk. Hierbij zijn
een LAN standaard (hoge kwaliteit video) en een
Internet standaard (mindere beeldkwaliteit door
de gelimiteerde bandbreedte) gedefinieerd.
Hacker
Iemand die systemen wil proberen te doorgronden
puur en alleen om zijn of haar nieuwsgierigheid
te bevredigen. Hackers willen graag weten hoe
bepaalde zaken werken. Soms is het twijfelachtig
hoe legaal bepaalde zaken zijn die een hacker
uitvoerd, zoals het inbreken in een
computersysteem. Een hacker zal, in
tegenstelling tot een Cracker, nooit schade
willen aanrichten.
HAL (Hardware Abstraction Layer)
Dit is een laag in het operating system, waarmee
de programmeur direct hardware kan aanspreken
zodat hij of zij snellere software kan maken. In
plaats van een Windows API te gebruiken zou men
deze handeling zelf kunnen schrijven wat vaak
resulteerd in een veel snellere procedure.
Helaas ook heel veel moeilijker om zelf te doen.
Voor met name spelletjes is dit van groot
belang.
Half Duplex
Van oorsprong werd deze term gebruikt om aan te
geven dat een modem niet instaat was tegelijk te
ontvangen en te verzenden. Zie ook full duplex.
Hard Copy
Informatie welke is uitgeprint op papier.
Hard Drive (HD)
Harde schijf. Hard Drive is een ander woord voor
Hard-disk of Harde schijf. Zie HDD.
Hard Reset (Hardware Reset)
Dit is een reset, welke een herstart van een
apparaat veroorzaakt. Dit apparaat kan een
computer, PC, of ander apparaat zijn. Soms is
dit nodig als b.v. een computer echt vast is
gelopen. Vaak gebeurt dit door een bepaalde knop
(niet op het toetsenbord) die vaak de RESET lijn
van de CPU en GDN (aarde) met elkaar verbind.
Hardware
Dit zijn de fysieke, tastbare delen van een
computer systeem zoals de computer zelf, de
muis, het toetsenbord, de monitor, een printer,
geheugen, de harddisk, etc. Zie ook Software
Hash (hashen)
Hashen of hashing is het berekenen van een
waarde over data voor veiligheids redenen of om
te controleren dat data compleet is. Een hash
waarde wordt berekend over een aanal karakters
of nummers mbv een specifieke formule. De waarde
die hieruit volgt is aanzienlijk kleiner dan de
oorspronkelijke data. Het is zeer
onwaarschijnijk (maar niet onmgelijk) dat een
zelfde waarde volgt uit 2 verschillende teksten.
Hash table
Een tabel met "hash" waarden, over het algemeen
om zoek opdrachten te versnellen. Bijvoorbeeld
een hash-table in een woordenboek zou
bijvoorbeeld een lijst met letters zijn met
daarbij de pagina waar deze letter begint. Zo
hoeft de computer niet door het hele woordenboek
te zoeken, maar zal eerst de hash-table bekijken
en van daaruit meteen naar de gewenste letter
door springen.
HCL (Hardware Compatibiliteits Lijst)
Lijst van computers en randapparatuur, welke
door Microsoft getest zijn om samen te werken
met een bepaalde Windows versie. Hardware die
niet in deze lijst staat kan wel goed werken
onder de genoemde versie van Windows, maar
Microsoft geeft daar geen garanties voor.
HDD (Hard Disk Drive)
Een apparaat (vaak in de PC kast geplaatst)
welke gegevens van de computer kan opslaan. Net
als een diskette, echter nu in een gesloten
systeem met over het algemeen inflexibele (hard)
disk of disks. Door het gesloten systeem is men
in staat nauwkeuriger om te gaan met de disk.
Hierdoor kan er niet alleen meer op een disk,
maar gaat het lezen en schrijven veel sneller.
HDML (Handheld Devices Markup Language)
Zie WML (Wireless Markup Language).
HDSL (High bit-rate DSL)
Een vorm van DSL die T1 (1.5 Mbps) of hogere
snelheden biedt. HDSL is bedacht als vervanger
van T1 verbindingen, waarbij HDSL minder
bandbreedte vereist door de manier waarop het
gecodeerd wordt. Zie ook T1.
HDTV
High Density Television, breedbeeld, gebruikt
een aspect ratio van 16:9 om het orginele film
formaat beter te benaderen zoals dat in de
bioscoop gebruikt wordt.
HDTV (High Definition Television)
Een televisie standaard die minstens 2 maal zo
veel lijnen gebruikt (dus een hogere resoultie
biedt) bij een 16:9 aspect ratio, in
tegenstelling tot de analoge standaard die
bedoelt is 4:3 beeld. In Japan gebruikt men een
analoge versie van HDTV, in Amerika gebruikt men
een digitale variante van HDTV ook bekend als
DTV.
Heap
Meestal een stuk geheugenruimte wat door een
programma geclaimed wordt. Binnen deze
gereserveerde ruimte kan het programma naar
hartelust gebruik maken van de beschikbare
ruimte.
Heatsink
Dit is een koel-element (koel-rib) welke op de
CPU geplaatst wordt. Op een dergelijk element
wordt vaak ook een ventilator (HSF) geplaatst om
efficienter de warmte af te voeren. Het gebruik
van ribben is gedaan zodat de totale oppervlakte
van het element een stuk groter wordt, waardoor
de lucht meer warmte kan afnemen. De meeste
elementen zijn van aluminium (goedkoop en niet
zwaar). Koper is een stuk efficienter, maar ook
een stuk duurder.
HEL (Hardware Emulation Layer)
Een stukje software om hardware-features te
emuleren als een bepaalde feature in de hardware
van jouw PC niet aanwezig is. Zo kan de software
geen hinder ondervinden van het ontbreken van
deze ene feature.
Help Desk
De helpdesk is er om een organisatie te
onderdsteunen en te helpen bij problemen met
b.v. computers en telefoons. Naar hun eigen
zeggen werken ze lange dagen, worden ze door
iedereen aangevallen, krijgen ze een honger
loontje en, naar zeggen van de klant, weten vaak
geen antwoord voor jouw vraag.
Heuristics
Een set regels, ontwikkeld om een specifiek
probleem op te lossen als er geen standaard
algortime denkbaar is. B.v. als we de vraag
stellen "Wanneer eet je?", en jij zou antwoorden
"Als ik honger heb.", dan wil dat zeggen dat je
altijd meteen gaat eten als je honger hebt. In
plaats daarvan ga je in werkelijkheid anders te
werk. Je ontdekt dat je honger hebt, je kijkt in
wat voor situatie je bent en of je aan eten kunt
komen. Zoals je kunt bedenken: Heuristics zijn
belangrijk voor kunstmatige intelligentie.
Hex (Hexadecimaal)
Dit refereert naar een getallen stelsel
gebaseerd op 16 nummers, in tegenstelling tot
ons gewone getallenstelsel waar we slechts 10
nummers gebruiken. Naats de standaard 10
cijfers, 0-9, worden er nog de lettere A-F
gebruikt voor de nummers 10-16. Dus een 1
cijferig hexadecimal nummer heeft een waarde
tussen de 0 en de 15 (waarbij F=15). Een getal
bestaande uit 2 vijfers kan zo een waarde hebben
tussen 0 en 255. Waarbij b.v 10 (hex) gelijk is
aan 1*16 + 0*1, en FF gelijk is aan 15*16 +
15*1), etc. Hexadecimaal getallen worden vaak
gebruikt omdat ze makkelijk te vertalen zijn
naar bits. Vaak wordt er een dollarteken voor
het nummer gezet om aan te geven dat het een hex
getal is, dus b.v. $10 en $FF.
Heximaal getallensysteem
Zie Hex.
Hibernate (Winterslaap)
De computer staat het de grbuiker toe, alle
gegevens uit het geheugen op harddisk te zetten,
waarna de computer uit gaat. Als men dan de
computer weer start, wordt alles van de harddisk
meteen weer terug in het geheugen gelezen zodat
de gebruiker meteen weer terug is waar hij of
zij gebleven is. De oorspronkelijk Hibernate
functie gebruikt tijdens het 'slapen' geen
stroom. Er zijn varianten die dan toch nog een
heel klein beetje stroom verbruiken, maar
starten daardoor verbluffend veel sneller.
Hidden Surface Removal
Zie Z-Buffer.
Hierarchische relatie
De relatie tussen elementen waarbij lagere
niveau's ondehevig zijn aan hoger niveau's. Je
kunt dit zien als een hierarchie waarbij de
koning boven de hertog staat, die weer boven de
gewone man staat.
High Color
De naam die Apple gegeven heeft aan een 16-bits
kleuren diepte van het beeldscherm (of te wel
65.536 kleuren).
Hinting
De actie waarbij de computer hints laat zien,
bijvoorbeeld de kleine gele ballonnetjes die je
een hint geven wat de functie is van bepaalde
GUI elementen.
Hits
Een aantal bezoeken dat een internetpagina
gekregen heeft, iedere keer als een pagina
opgehaald wordt komt er 1 hit bij.
HKey (HiveKey)
Dit is een deel van de registry, waarbij de HKEY
gezien kan worden als een soort directory binnen
de registry boom. In een dergelijke hive (groep)
staan gegevens die op de een of andere manier
met elkaar in verband gebracht kunnen worden.
B.v. HKEY_CLASSES_ROOT, HKEY_CURRENT_USER, etc.
Holografische Opslag (Holographic Storage)
Een vorm van data opslag waarbij alle drie de
dimensies gebruikt worden. In de huidige
techniek worden slechts 2 dimensie gebruikt,
simpel gezegd: bij een CDRom kan de laser van
links naar rechts en van voor naar achter. Met
de derde dimensie, van boven naar beneden, kan
men heel veel meer informatie opslaan.
Home Computer
Dit is een term die gebruikt werd voor de eerste
computers die geschikt waren voor thuis gebruik
(rond 1978 … 1984). We bedoelen daarmee niet de
Intel gebaseerde PC's, maar eerder de computers
zoals de Commodore 64 en VIC20, de ZX-81 en de
Atari computers.
Homepage
Een homepage (thuis-pagina) wordt een pagina
bedoelt op het World Wide Web (het Wereld Wijde
Web). Veelal wordt hiermee de eerste pagina op
een website bedoelt. Als je naar een website
gaat, is dit vaak de eerste pagina waar een
browser naar toe gaat. De webserver bepaald
welke pagina dit is, b.v. index.htm, index.html,
default.htm, etc.
Honeypot (Honingpot)
Dit is een systeem welke bewust "open" gelaten
wordt om hackers te lokken en te laten inbreken.
Op die manier kan de systeem administrator
kijken hoe er ingebroken wordt en welke methoden
de hacker daarvoor gebruikt.
Hop
Een kleine sprong, een huppeltje. Met betrekking
tot netwerken (met name het Internet) wordt
hiermee bedoelt het sprongetje van server A naar
server B. Het Internet is een soort spinnenweb.
Als men van punt A (b.v. jouw thuis computer)
naar Wpc-service.com wilt gaan, dan zal de verbinding
langs verschillende knooppunten "hoppen".
Host
Een computer die andere machines toegang
verleent als ze zichzelf aanmelden en die deze
machines gebruik laat maken van specifieke hard-
of software. Ookwel Server.
Host
Een algemene term voor een computer of programma
die resources (middelen) ter beschikking stelt,
veelal over een netwerk. Bijvoorbeeld een
webhost, die webpagina's "host" zodat anderen
die pagina's kunnen bekijken.
Host adapter
Een adapterkaart die een bepaalde functie
"host", over het algemeen bedoelt men daarmee
een SCSI adapter.
Hosts
Een bestand welke door Windows gebruikt worden,
zoals MLHosts, waarin IP adressen gekoppeld
worden aan namen van machines (hosts) in een,
vaak klein, netwerk waarin zich geen DNS of WINS
server bevindt.
Hot Spare
Een harddisk in een RAID configuratie die niks
doet tot een van de andere disks in de RAID
configuratie het begeeft. De Hot Spare neemt dan
meteen de activiteiten van de kapotte disk over.
Je kunt daarna de kapotte disk verwijderen en
deze nieuwe disk de Hot Spare maken. Hot Spare
komt het meeste voor bij RAID 5, maar ook bij
RAID 1 en RAID 10.
Hot-pluggable
Dit is hetzelfde als hot-swappable, maar hiermee
suggereerd men dat de connector ook nog eens
eenvoudig is, b.v. een USB connector.
Hot-swappable
Mechanisme waarbij je apparaten kunt aansluiten
en loskoppelen terwijl de PC aanstaat. Vaak
refereert dit aan harddisks die men kan wisselen
terwijl de computer aanstaat. Meestal SCSI/RAID
gebaseerd.
HPA (High Performance Addressing)
Een techniek voor passieve LCD schermen waarbij
de recatie tijd een stuk beter is. Ook HPA
schermen hebben nog steeds last van contrast
problemen die een passief scherm minder van
kwaliteit maken in vergelijk met een TFT LCD
scherm.
HSDRAM (High-Speed SDRAM)
Vorm van SDRAM geheugen, gefabriceerd door
Enhanced Memory Systems. Het is ontwikkeld om op
een snelheid van 150Mhz of hoger, bij een CAS 2,
te werken.
HSF (Heatsink Fan)
Ventilator zoals deze bij een Heatsink gebruikt
wordt om een beter luchtstroom tot stand te
brengen waardoor de koeling beter verloopt.
HTML (Hyper Text Markup Language)
Soort standaard programmeer-taal om
informatie-pagina’s op het WWW (Internet) samen
te stellen en om "hyperlinks" (aktiveerbare
verwijzingen naar andere documenten) mogelijk te
maken.
HTTP (Hyper Text Transfer Protocol)
Protocol in Internet dat het mogelijk maakt om
WWW -pagina’s zichtbaar te maken.
HTTP-daemon
Webserver software. Voorbeelden: Personal
WebServer (PWS), Apache, etc.
HTTPS (Secure HyperText Transfer Protocol)
Variant van HTTP waarbij beveiliging een grote
rol speelt. Normaal gaat HTTP over poort 80,
terwijl HTTPS over poort 443 gaat.
HVS (Hue, Value, Saturation)
Een manier om kleur karakteristieken uit te
drukken, waarbij Hue (kleurnaam, golflengte),
Value (helderheid: licht/donker) en Saturation
(Kleur verzadiging, contrast) worden aangegeven.
Hyper Threading (HT)
Hyper-Threading is Intel's trademark voor hun
implementatie in Pentium 4 processoren (alleen
bepaalde modellen!) waarbij een processor
meerdere taken tegelijk kan uitvoeren. Hierbij
wordt een deel van de processor dat even niets
aan het doen is, handig ingezet om toch zinvol
werk te verrichten. Voordelen van HT is dus het
uitvoeren van meerdere zogenaamde threads op
hetzelfde moment. Hierdoor kan het systeem
vlotter lopen. Een verbetering in
performance/prestatie varieert (mits de software
is geoptimaliseerd hiervoor) van 15 tot 30%. Het
systeem (bv. Windows) "ziet" 2 processoren
waardoor programmas die geschreven zijn voor
meerdere processoren hier gebruik van kunnen
maken. Let wel op dat Windows (NT, 2000, XP) en
het programma dit dus moet ondersteunen.
Hyperlink
Een Hyperlink, vaak gewoon "link" genoemd, wordt
gebruikt om vanuit een document (b.v. een
Internet pagina) naar een andere document of
naar een andere positie binnen dit document te
springen. Dit laatste heet ook wel een "named
anchor". Vaak is een deregelijke link te
herkennen aan de blauwe tekst met een streepje
eronder.
Hypertext
Tekst formaat waarbij men Hyperlinks kan
gebruiken om naar een andere document of binnen
hetzlefde document te springen.
HyperTransport
Een industrie standaard, ontwikkeld door AMD,
voor het verbinden van verschillende interfaces
in de PC. Deze standaard bijzonder snel en staat
een snelheid van 6.4 Gbps toe.
Hz (Hertz)
Een maat voor snelheid, in de zin dat 1 Hz
betekend 1 keer per seconde. 1 megahertz
betekend 1 miljoen maal per seconde. Hz wordt
o.a. gebruikt voor geluid (toonhoogte) en
processor snelheid (aantal instructies per
seconde).
|
| I |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
i-Link
De naam die Sony geeft aan IEEE 1394 (ook wel bekend als
FireWire).
i-Mode
Populaire service voor mobiele telefonie in Japan,
aangeboden door NTT DoCoMo. Het staat toe dat mobiele
telefoons het Internet op kunnen met behulp van packet
swiched communicatie.
I/O (Input/Output)
Staat voor Input/Output (Ingang/Uitgang). Hierbij
refereert men naar alle handelingen waarbij gegevens de
computer in- of uitgaat.
IA-32 (Intel Architectuur - 32 bit)
Intel 32-bit instructie architectuur voor o.a. de 80386,
80486 en de Pentium-serie (80586) chips.
IA-64 (Intel Architectuur - 64 bit)
Intel 64-bit instructie architectuur voor toekomstige
processoren zoals de Merced.
IANAL (I Am Not A Lawyer)
"Ik ben geen advocaat", dit zie je vaak bij mail
wisseling en chatten waarbij iemand een juridische
uitleg probeert te definieren terwijl hij of zij geen
advocaat is.
IC
Integrated Circuit. In populair taalgebruik een "chip".
ICMP
Internet Control Message Protocol gebruikt datagrammen
om fouten te rapporteren die bij data verzending tussen
host en gateway.
ICMP Flood
Een type van aanval op een PC waarbij absurd veel (of te
grote stukken) ICMP pakketten verstuurd worden naar die
PC, in de hoop dat de TCP/IP-stack (de verbinding) op
tilt slaat, waardoor de verbinding naar deze PC niet
meer werkt.
Icon (Ikoon)
Grafische, meestal klein, representatie van iets zoals
een bestand of harddisk. In een GUI zijn icons van
levensbelang en kunnen praktisch alles voorstellen
binnen een systeem.
ICQ (I Seek You)
"Ik zoek jou". Een van de eerste en meest populaire
"Instant Messaging" programma's, ontwikkeld door
Mirabilis, later overgenomen door AOL. Een eenvoudiger
alternatief is b.v. Yahoo! Messenger.
ICT
Information and Communication Technology. Dit is een
verzamelterm voor de wereld van telecommunicatie,
computer-technologie, Informatie Technologie (IT) en
eventueel ook media (video, TV).
ID
IDentificatie. Vaak een nummer, code of alias waaraan
men kan zien dat jij het bent waar ze mee te maken
hebben.
IDE (Integrated Development Environment)
Een gecombineerde ontwikkelomgeving voor een programmeer
taal, bestaande uit editor(s) en hulpprogramma's.
IDE (Integrated Device Electronics)
De standaard voor harddisk aansluitingen (interface)
voor PC's. Je kunt maximaal 2 apparaten aansluiten op
een IDE kanaal. Zie ook ATA, ATAPI en EIDE.
idle
idle wil zeggen: - niets doen of - in afwachting
IEEE
Institute of Electrical and Electronic Engineers. Een
instituut dat standaarden vastlegt op het gebied van
computer-communicatie.
IEEE 802.11
Specificatie van een draadloos netwerk standaard, welke
door de IEEE commissie is goedgekeurd voor het draadloos
contact leggen tussen een client PC en een Basestation
of AccessPoint.
IETF (Internet Engineering Task Force)
Dit is een internationale groep, open voor het publiek,
bestaande uit ontwerpers, beheerders, verkopers en
onderzoekers van netwerken, die zich druk maken om de
evolutie van het Internet. Het meest bekend is de IETF
vanwege het feit dat ze controle hebben over welke
documenten in de RFC komen.
IIS (Internet Information Services)
Opvolger van PWS - een kleine webserver (HTTP Daemon) -
die meegeleverd wordt met bepaalde Windows versies.
Illegal
In computer termen wil dit zeggen dat een programma een
instructie uitvoert die toegang zoekt tot een data
gebied waar het programma niet mag komen volgens de
beschermingsregels van het operating system of de
programmeer taal.
IMAP (Internet Message Access Protocol)
Standaard voor het ophalen van meer geavanceerde mail
als POP3. Hier kun je niet alleen mail ophalen maar ook
meer geavanceerde zoals kalender functies, mail
vertraagd versturen, etc.
IMHO (In My Humble Opinion)
Internet afkorting voor "Naar mijn bescheiden mening".
Impedantie
Gemeten weerstand waar een eleciteit aan onderhevig is
als de electriciteit dit bepaalde punt paseert.
Impedantie wordt weergegeven in Ohms, wat een ratio is
tussen voltage en ampere.
Import (Importeren)
Het proces waarbij bepaalde data in een programma
gehaald wordt. Vaak betreft dit data die van oorsprong
niet voor dit programma bedoelt is, of data die buiten
het programma tot stand komt of is gekomen (b.v.
meet-apparatuur die aangelsoten is op een PC).
Impression
Als een bezoeker een pagina op het WWW bekijkt, dan
wordt deze "blik" op deze pagina als een "impression"
getelt. Zie ook "Hit".
Incremental Backup
Methode van backups maken (archivering) waarbij alleen
die data wordt opgeslagen die gewijzigd is sinds de
laatste backup. Ongewijzigde data wordt niet nog eens
opgeslagen, want die werd bij een van de eerdere backups
al opgeslagen. Dit bespaard tijd en opslagcapaciteit.
Helaas is terug zetten wel wat bewerkelijker.
Infiniband
Een standaard, ontwikkeld door Intel voor het koppelen
van servers van verschillende fabrikanten m.b.v. een
snelle externe verbinding. Het doel hierbij is 6 Gbps,
maar initieel zal dit 0,3 Gbps zijn.
Infrarood
Licht met een zo lage frequentie dat het niet door het
menselijk oog kan worden waargenomen.Is bruikbaar voor
draadloze communicatie. Vaak gebruikt bij
TV-afstandbediening, laptops en bepaalde GSM-toestellen.
Infrarood
Licht die boven het spectrum van zichtbaar licht zit op
een golflengte tussen de 750 en 100.000 nanometer.
Infrood wordt o.a. gebruikt voor nacht-kijkers, sensors,
afstandsbedieningen (TV,etc.) en data overdracht. Het
nadeel van infrarood voor data overdracht is dat men
gelimiteerd is tot een korte afstand en zender en
ontvanger moeten elkaar kunnen "zien" in een rechte
lijn.
Inkjet Printer
De opvolger van de dot-matrix printer. Hierbij wordt
gebruikt gemaakt van kleine gaatjes waaruit inkt
"gespoten" wordt. Er zijn drie grote voordelen van deze
print techniek: 1) het is zeer stil, 2) is instaat
bijzonder kleine puntjes te maken waardoor de kwaliteit
erg goed wordt, en 3) de inkt is erg goed te mengen met
andere kleuren waardoor kleuren afdrukken mooier en
vooral goedkoper te realiseren is. Een klein nadeeltje
is, omdat er geen gebruik wordt gemaakt van een
"aanslag", dat men geen carbonpapier kan gebruiken bij
deze afdruk techniek.
Inloggen
Jezelf identificeren aan een server of computer voor
toegang tot een netwerk of computer.
Input (Invoer)
Eigenlijk alles wat je de computer invoert. Dit kan met
een muis, toetsenbord, joystick, etc.
Instruction (Instructie)
De meest elementaire opdracht die men een processor (CPU)
kan geven in machinetaal. Programma's zijn opgebouwd uit
instructies. Een voorbeeld van een enkele instrcutie is
een waarde met 1 verhogen of met 1 te verlagen. Vaak
wordt de term ten onrechte gebruikt in hogere talen als
Pascal en C.
Instruction Decode Unit
Dat deel van de processor (CPU) die een instructie
decodeerd en naar de kern van de processor stuurt voor
afhandeling. Deze unit kan de opdrachten decoderen en
optimaliseren voordat ze uitgevoerd worden.
Int 13h (Interrupt 13h)
Refereert naar een interrupt die identificatie van een
harddisk, en data overdracht door een IDE interface
mogelijk maakt. De adresseringsbeperkingen van een
interrupt hebben in het verleden nog weleens voor grote
problemen gezorgt, naarmate harddisks groter werden.
Interface
In het Nederlands: koppelvlak. Een fysieke interface is
een "stekker" (kan dus ook een software-interface zijn)
om twee apparaten aan elkaar te koppelen. De totale
interface omvat veel meer dan alleen de zichtbare
stekker; het omvat alle benodigde afspraken om de twee
apparaten te laten samenwerken, dus bijvoorbeeld welke
signalen er over en weer gaan. Met andere woorden: de
interface is een specificatie van de benodigde protocols.
Interlaced
Interlaced wil zeggen dat afbeeldingen verweven worden
weergegeven in (meestal) 2 delen. Bij video doet men dat
als volgt; het beeld bestaat uit lijnen, en in de eerste
actie geeft men alle oneven lijnen weer, dus lijn 1, 3,
5, 7, etc. In de stap daarna geeft men alleen alle even
lijnen weer, dus de lijnen 2, 4, 6, 8, etc. Als dit
proces snel genoeg gaat, lijkt het voor het menselijk
oog een complete afbeelding het beeld van een Televisie
wordt zo opgebouwd. Een nadeel van interlace is echter
dat met name kleine letters en cijfers wat onstabiel
overkomen en dit werkt dus zeer nadeling en hinderlijk
als men dus met de computer aan het werken is.
Interleave
Dit is het nummeringsschema van de sectoren voor data
opslag op een harddisk. Bij interleave 1, zijn alle
sectoren in sequentie (dus gewoon achter elkaar)
genummerd. Bij een interleave van 2, wordt sector
nummering gedaan om de sector. De tussenliggende sector
wordt wel gebruikt maar heeft een nummer die niet in het
rijtje past. Een voorbeeld, Interleave1: 1 2 3 4 5 6 7 8
etc. Interleave2: 1 5 2 6 3 7 4 8 etc… Interleave wordt
gebruikt omdat de harddisk-leeskop (door de gewenste
hoge snelheid) de draaisnelheid van de schijf niet bij
kan houden. De eerste keer dat de schijf passeert leest
de kop dan om de sector de gegevens. Als de schijf dan
voor de tweede keer passeert, leest de kop de
overgeslagen sectoren. Door de aangepaste nummering
hoeft de harddisk en de computer geen moeite te doen de
sectoren-data in de juiste volgorde te zetten als de
gegevens ingelezen worden.
Internet over de kabel
Internetten over de televisiekabel, een alternatief op
Internet over de telefoonlijn. Voordeel is vooral dat je
onbeperkt kunt Internetten zonder dat er extra kosten
komen.
Interstitial Ad
Een advertentie op het Internet die opkomt (popup)
tussen het bekijken van webpagina's. Zie ook
superstitial ads.
Intranet
Lokaal (binnen een bedrijf) netwerk waarbij men met
technieken zoals HTML informatie binnen het bedrijf kan
delen. Een Intranet is te vergelijken met een
mini-Internetje binnen een bedrijf. Het Intranet is
echter NIET bereikbaar vanuit het Internet.
IP
Internet Protocol. Een protocol dat een zeer belangrijke
rol speelt in het Internet . IP werkt op diverse soorten
netwerken (ATM -netwerk, ISDN , LAN , etcetera). Diverse
toepassingen zoals e-mail en WWW vereisen dat er IP
wordt gebruikt. IP wordt vaak in een adem genoemd met
TCP .
IP (Intellectual Property)
Intellectueel Eigendom. Refereert naar kennis of ideeen,
in bezit of bedacht door een persoon, entiteit of
bedrijf. Dit betreft bijvoorbeeld muziek, films,
software, hardware ontwerpen, kunst, etc. en is normaal
gesproken beschermd door de wet auteursrecht
(copyright).
IP Header Compression (IPHC)
Refereert naar de mogelijkheid om TCP/IP datagrammen
en/of pakketjes te comprimeren (bij de meeste compressie
varianten wordt UDP/IP niet ondersteund). In de header
staat dan een waarde die aangeeft of het pakketje
inderdaad gecomprimeerd is of niet. Gecomprimeerder
pakketjes zijn aanzienlijk kleiner en maken dan ook
aanzienlijk efficienter gebruik van de bandbreedte. Je
kunt het versimpelt zien alsof de IP pakketjes gezipped
zijn.
IP-adres
Internet Protocol Adres. Dit is een uniek nummer dat een
computer een naam geeft op het Internet. Op die manier
kunnen andere computers uw PC herkennen. De meeste
computers krijgen bij het inbellen bij een ISP een ander
nummer toegewezen.
IPO (Initial Public Offering)
Als een bedrijf besluit aandelen uit te geven (in de
VS), dan vragen ze een IPO aan. Hierbij geven ze aan om
hoeveel aandelen het gaat en tegen welke koers de
emissie plaats gaat vinden. Het doel is dan extra
kapitaal voor het bedrijf binnen te halen.
IPSEC
IETF standaard voor beveiligd IP verkeer. IPSEC wordt
typisch gebruikt voor VPN verbindingen tussen
verschillende PC's, Routers en/of LAN segmenten.
Uiteindelijk zal het de methode worden voor beveiligd IP
verkeer in IPv6.
IPv4 (Internet Protocol version 4)
Dit is het IP protocol wat op dit moment (2002) nog
gebruikt wordt voor het Internet. Dit verouderde
protocol gebruikt een 32-bit adressering voor IP
adressen, opgebouwd uit 4 stukken van 8 bits (0…255),
gescheiden door een punt, zoals b.v. 123.3.12.255.
Daardoor zijn er 'maar' 4,3 miljard adressen mogelijk
die op dit moment bijna allemaal op zijn. Zie ook IPv6.
IPv6 (Internet Protocol version 6)
Ook wel bekend als "IP next generation"; een nieuwe
versie van IP . Door ingebouwde mechanismes is IPv6
beter in staat om telefonie- en video-diensten
(tijdskritisch) over Internet mogelijk te maken; ook zal
IPv6 het huidige tekort aan adresruimte in het Internet
oplossen. IPv6 maakt gebruikt van een 128 bits
adresseringsschema. Zie ook IPv4.
IPX/SPX
Dit is het netwerk-transport-protocol . Hierbij is SPX
een gecontroleerde uitbreiding op IPX. waarmee het
mogelijk is om een tweeweg-communicatie tussen twee
werkstations in het leven te roepen. Van oorspong
gebruikt voor Novell Netware.
IRC (Internet Relay Chat)
Een van de eerste babbelbox varianten op het Internet en
andere netwerkvormen. Het meest bekende is wel Efnet.
Hier vindt je duizende groepen (channels of rooms) met
daarin weer honderde of zelfs duizende mensen die actief
of passief (alleen luisteren) aan gesprekken deelnemen.
In de diverse channels wordt praktisch ieder denkbaar
onderwerp besproken, het is alleen een kwestie van het
juiste kanaal vinden. Je hebt voor IRC wel speciale IRC
software nodig - dit is veelal een relatief eenvoudig
programma. Als je hulp nodig hebt met IRC bezoek dan ook
een IRCHelp.
IrDa (InfraRed Data Association)
Deze lui hebben de standaard voor de IrDa poort
gedefinieerd waarbij infrarood licht gebruikt wordt voor
data overdracht tussen b.v. laptop en printer of PDA die
ook een IrDa poort hebben..
IrLAP (Infrared Link Access Protocol)
De IrDa organisatie heeft dit protocol ontwikkeld t.b.v.
seriele dataoverdracht tussen twee infrarood apparaten.
IRQ (Interrupt request)
Dit is de weg voor apparaten, om tijd te vragen aan te
processor voor de taken die ze willen uitvoeren.
Bijvoorbeeld, iedere keer als je een toets aanslaat op
het toetsenbord, zal het toetsenbord een IRQ genereren,
zodat de CPU de toetsaanslag kan verwerken. IRQ's
leveren eigenlijk alleen bij PC's problemen door met
name het gelimiteerde aantal beschikbare IRQ's.
IS (Information Services)
Term die het vakgebied van computer technologie
aangeeft. Dit is later vervangen door IS/IT of IT. IS
wordt ook als afkorting voor Informatie Systemen
gebruikt. Zie ook IT en IS/IT.
IS/IT (Information Services and Technology)
Zie IS en IT.
ISA
Afkorting voor Internet Security and Acceleration.
(Internet Beveiliging en Versnelling)
ISA (Industry Standard Architecture)
De definitie van een databus, waarop 8-bits en 16-bits
uitbreidingskaarten kunnen worden bevestigd. Deze bus
gebruikt een nabdbreedte van 8Mhz wat voor huidige
begrippen erg beperkt is.
ISAPI (Internet Server API)
Dit is een API, voorgesteldt door Microsoft, als
vervangen voor CGI. Programma's die gebruik maken van
ISAPI worden als DLL gecompileerd, waardoor ze vele
malen sneller lopen als een CGI-script.
ISDN
Integrated Services Digital Network. Een
gestandaardiseerde digitale communicatie-techniek. Omdat
ISDN digitaal is, kan het relatief eenvoudig meerdere
toepassingen ondersteunen, zoals telefonie,
computercommunicatie en/of (low-speed)
video-toepassingen. ISDN werkt op basis van
communicatie-kanalen van 64 kbit/s en veelvouden
daarvan. De twee belangrijkste gestandaardiseerde
ISDN-interfaces zijn BRA en PRA . De BRA levert twee
B-kanalen , bijvoorbeeld een om te telefoneren en een om
te faxen of te Internetten. De PRA levert 30 B-kanalen,
bijvoorbeeld voor het koppelen van een PBX aan het
openbare telefonie-netwerk.
ISDN-adapter
Een digitaal modem dat speciaal op een digitale
ISDN-lijn werkt.
ISO (International Standards Organization)
De organisatie de standaarden ontwikkeld voor praktisch
alle, van hoe schoon de lucht moet zijn tot
bestandsformaten.
ISO 9000
Een certificaat welke gegeven wordt aan bedrijven die
volgens een bepaalde kwaliteitsbewaking werken. Dit zijn
kwaliteitsregeltjes zoals het volgen van beschreven
procedures, het invullen en maken van de juiste
documentatie en b.v. het volgen van bepaalde
specificaties.
ISP
Internet Service Provider. Een bedrijf dat
Internet-toegang als dienst levert. Vaak doet de ISP nog
wat extra’s, zoals het creeren van een aantal
web-pagina’s met voor klanten interessante informatie.
Voorbeelden van ISP’s in Nederland zijn Planet Internet,
World Online, Hostingworx en XS4all.
ISV (Independent Software Vendor)
Een software maker, die software maakt voor een platform
die het zelf niet ontwikkeld heeft. B.v. Microsoft is
geen ISV, want het heeft het Windows platform
ontwikkeld. Een ISV wordt vaak gezien als een bouwer van
"waardevolle" software die het betreffende operating
system (platform) aantrekkelijk kan maken. Daarom geven
OS-bouwers ISV's vaak erg lucratieve deals als de ISV
software voor hun platform wil bouwen.
IT (Information Technology)
Refereert naar het vakgebied van de computer
technologie. Zie ook IS en IS/IT.
Iterative (Iteratief)
Dit is een programmeerterm. Het refereert naar het
proces, waarbij een vaste set variabelen en regels
beschrijven wat er gebeurt als deze een bepaalde status
bereiken, en wat de volgende stappen zijn. In feite:
alles staat stap voor stap achter elkaar uitgekauwd. Dit
in tegenstelling tot recursie waarbij het programma
zichzelf kan aanroepen. Een iteratie is een enkele stap.
ITU-T
Nieuwe naamvoor de CCITT, een wereldwijde organisatie
(basis in Zwitserland) die vooral als doel heeft om
standaarden vast te leggen op het gebied van
Telecommunicatie.
|
| J |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
JAVA
Programmeertaal die speciaal is ontworpen voor Internet
-toepassingen en ontwikkeld is door Sun. Het voordeel
van Java is dat het onafhankelijk van het type Operating
System gebruikt kan worden (mits er een Java virtual
machine beschikbaar is).
Java Servlet (Servlets)
Java applicatie die gemaakt is om op de server uit te
voeren, dit in tegenstelling tot normale Java applets
die op de client uit gevoerd worden. Servelts kunnen in
principe vergeleken worden (qua functionaliteit) met
ISAPI en CGI.
Javabeans
Een object-georienteerde API, welke door Sun
Microsystems gemaakt is om ontwikkelaars (programmeurs)
de mogelijkheid te geven herbruikbare Java componenten
te maken.
Javascript
Een relatief eenvoudige scripttaal, ontwikkeld door
Netscape, om te gebruiken in HTML document. De
webbrowser op jouw PC voert dit script uit. Het is niet
gerelateerd aan Java.
JBOD (Just a Bunch Of Disks)
Dit zijn twee of meer diskdrives die samen een disk
volume vormen (het operating system ziet het als 1
diskdrive). Echter: JBOD is niet hetzelfde als RAID.
Meestal wordt een JBOD opgebouwd uit restjes van een
RAID configuratie die niet voor de raid gebruikt worden.
Jini
Jini is ontwikkeld door Sun Microsystems, welke
"spontane" communicatie en informatie delen over een
netwerk mogelijk maakt.
JIT-Compiler
Just-In-time (net op tijd) compiler, is een compiler (o.a.
bij bepaalde Java plugins - JVMs) die net voor het
starten van het programma snel even het programma
compileerd in de benodigde machinecode voor de PC waarop
het programma gestart wordt. Hierdoor zijn deze
programmas sneller dan als wanneer men een interpreter
zou gebruiken.
Joint Stereo
Joint Stereo (een optie in de MPEG standaard) kijkt naar
de twee audio kanalen van een stereo signaal (link en
rechts) en pikt daaruit dat deel van het geluid de beide
kanalen dat ze gemeenzaam hebben (mid). Het verschil (side)
wordt apart opgeslagen maar heeft aanzienlijk minder
opslag capaciteit nodig dan wanneer men de afzonderlijk
kanalen in z'n geheel zou opslaan (bij gewoon stereo
dus). In principe moet Joint Stereo een betere kwaliteit
leveren, maar dat is niet altijd het geval en dus moet
een goede implementatie van Joint Stereo, af-en-toe
terug springen naar gewoon stereo.
Joystick
Een joystick (pret-knuppel, lol-stok) werd oorsponkelijk
gebruikt voor automatenhal spelletjes om in een spel de
karakters/figuren te sturen in 4 richtingen. Later werd
dit ook gebruikt bij spelcomputers voor thuis gebruik.
Uiteindelijk verschenen er ook joysticks voor PC's. De
echte kwaliteitsjoysticks van toen (o.a. Arcade) worden
helaas niet meer gemaakt. Tegenwoordig wordt er eerder
gebruik gemaakt van een goedkoop alternatief de joypad,
bestaande uit goedkope schakelaartjes.
JPEG (Joint Photographic Experts Group)
Een manier om stilstaande beelden te comprimeren zodat
er minder opslag ruimte nodig is voor die afbeelding. De
gebruikte compressie verliest wel een deel van de
informatie - vaak niet zichtbaar voor het oog.
JPG
Zie JPEG.
JSP (Java Server Page)
Scripttaal voor webpagina's die op de server gegenereerd
worden t.b.v. dynamische pagina's. JSP maakt gebruik van
zogenaamde Java Servlets. JSP is gratis en wordt gezien
als concurrentie van Microsoft's ASP.
Jumper
Een jumper is een metalen schuifje dat over twee metalen
pinnen geschoven wordt waardoor electrisch contact
tussen deze twee pinnen ontstaat waardoor het apparaat
in kwestie zich op een bepaalde manier gedraagd. Zie ook
dipswitch.
JVM (Java Virtual Machine)
Een programma dat op een operating systeem loopt en Java
programma's kan draaien. Het gebruik van een JVM biedt
uitstekende bescherming omdat het zich gedraagd alsof
het een aparte computer is. Een ander voordeel is dat,
door de implementatie van een JVM voor ieder beschikbaar
operating system, JAVA programma's op al deze platvormen
op dezelfde manier functioneren. Een programma hoeft dus
maar 1x gemaakt te worden en is meteen geschikt voor
alle platvormen waarvoor een JVM bestaat, van Windows,
Macintosh, Linux, tot PalmOS, etc.
|
| K |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
Kabelmodem
Modem dat wordt gebruikt om interactieve
diensten (zoals telefonie en/of Internet-toegang)
mogelijk te maken over een CATV -netwerk. Niet
alle kabel-TV netwerken zijn hiervoo geschikt.
Karnaugh Mapping
Een methode om de relaties tussen logische input
en gewenste logisch output zichtbaar te maken.
Over het algemeen, een waarheidstabel (met TRUE
of FALSE) wordt neergezet in een kleiner, beter
leesbaar tabelletje. Karnaugh Mapping word vaak
gebruikt bij de ontwikkeling van electronische
circuits.
kbps / Kbit/sec
Kilobits per second. Transmissie-snelheid voor
data. 1 Kilobyte = 1024 bytes = 8192 bits per
seconde.
KDE (K Desktop Environment)
Het KDE project is in 1996 door Matthias Ettrich
gestart, in een poging Unix gebruikers een meer
gebruiksvriendelijke interface te gaven.
Intussen is KDE voor Unix en Linux systemen
beschikbaar en vult functionaliteit die in
X-Windows ontbreekt in. Met name onder Linux
gebruikers is KDE populair.
Kernel
De kern van ieder operating system. Als het
operating system start, wordt de kernel in het
geheugen geladen en blijft daar tot de computer
weer uit gaat. Andere software daarintegen wordt
in het geheugen geladen en na gebruik weer
verwijderd. De kernel beheerd alle aanvragen
voor de disk, processor en andere middelen. Over
het algemeen: hoe kleiner de kernel en hoe
sneller de kernel, hoe sneller het operating
system. Per operating system is de omvang van de
kernel verschillend. Een grote kernel wil zeggen
dat veel functionaliteit in de standaard kernel
zit. Dit kan belemmerend werken bij nieuwe
ontwikkelingen, maar ook voor een snel systeem
zorgen. Een kleine kernel impliceerd weinig
ingebouwde functies, waardoor de kernel wel snel
is, maar alle gemiste functionaliteit erbij
geplakt moet worden, wat weer onstabiliteit met
zich mee kan brengen.
Keyboard (Toetsenbord)
De belangrijkste bron van invoer voor de PC. Het
ding waar je op typt, bestaande uit de letters
van het alfabet, cijfers, cursor toetsen,
functie toetsen en een stel tekens zoals haakje,
aanhalingstekens, etc.
Keyboard Pitch
De afstand tussen de twee middelpunten van twee
naast elkaar liggende toetsen op een
toetsenbord. Een standaard toetsenbord heeft een
18mm pitch.
KeyGen
Keygen is een programma om keys te genereren.
Sleutels zeg maar. Vaak refereert dit naar een
klein programma welke een serienummer of een
activeringsnummer genereert voor commerciele
programmas. Zo hoef je dus alleen maar de
software te downloaden. De keygen zorgt voor de
rest. Merk op: Als je software regelmatig
gebruikt, koop het dan! Waarschuwing: keygens
kunnen besmet zijn met een virus!
Keyword (Trefwoord)
Een term die gebruikt woord voor trefwoorden die
een weerspiegeling geven van de inhoud van een
Internet pagina zodat zoekmachines sneller een
idee krijgen van wat er op de pagina staat.
Hierdoor kan een webmaster de pagina beter
vindbaar maken en dus meer mensen naar zijn of
haar website "lokken".
Kilobyte
1024 bytes. Dit is een eenheid voor data
hoeveelheid.
Kleuren model: Additief
Kleuren model waarbij kleuren worden opgeteld.
Iedere kleur wordt uit gezonden als een licht
bundel. Als de kleuren rood, groen en blauw zo
gemengd worden, krijgt men de 'kleur' wit. Zie
ook RGB.
Kleuren model: Substractief
Dit wil zeggen, kleuren worden verwijderd. Als
voorbeeld: als je van de 'kleur' wit, rood
aftrekt, hou je groen en blauw over. Je houdt
dan cyaan over. Als je alle kleuren van wit
aftreks (CYM) dan houdt je zwart over. Zie CYMK.
Klok snelheid (Clock Speed)
Refereert naar de snelheid in Mhz of Ghz van de
CPU. Het is een soort performance indicator. Let
wel dat dit niet de enige factor is die bepalend
is voor de performance van de PC! Met name de
AMD CPU's zijn bij een lagere klok snelheid vaak
sneller als een Intel CPU.Zie ook overclocking.
KNI (Katmai New Instructions)
De originele naam die ntel hanteerde voor de SSE
instructie set.
KVCD, KSVCD, SKVCD, KDVD
KVCD, KSVCD (ook wel SKVCD), en KDVD templates
zijn TMPGEnc templates gemaakt door Kwag. Het
leuke aan deze templates is dat ze net even meer
uit de bestaande formaten VCD (VideoCD), SVCD
(Super VideoCD) en DVD halen. Met deze templates
friemel je een hele film op een enkele CD! Of
meerdere DVD films op een DVD. Er is zelfs een
template die tot 360 minuten video op een enkele
CD zet! De originele templates zijn gemaakt voor
TMPGEnc, er schijnen intussen ook Cinema Craft
Encoder en MainConcept MPEG Encoder templates te
bestaan.
KVM switch (Keyboard Video Mouse omschakelaar)
Dit is een schakelaar die het mogelijk maakt 1
toetsenbord, 1 muis en 1 monitor, te gebruiken
voor meerdere PC's. Door de KVM denken alle
aangesloten PC's dat ze allen een toetsenbord,
muis en monitor hebben. Met behulp van een
schakelaar (of druk-toets) kan de gebruiker
welke computer nu aangesproken wordt.
Kylix
Object georienteerde Pascal versie voor Linux en
Windows (daar heet het Delphi), ontwikkeld door
Borland.
|
| L |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
L1 cache (Level 1 Cache)
Dit is een klein stukje geheugen dat bijzonder snel is
en zich op de CPU zelf bevindt. Normaal gesproken wordt
het gebruikt om instructies vast te houden terwijl ze
worden uitgevoerd. L1 cache zit fysiek tussen de
registers van de CPU en de L2 cache.
L2 cache (Level 2 Cache)
Dit is een stukje snel geheugen wat zich tussen L1 cache
en het "hoofd" geheugen van de computer. Vaak is dit
groter als de L1 cache. L1 cache spreekt eerst L2 cache
aan voordat het hoofd-geheugen van de computer
aangesproken wordt. Over het algemeen buffert L2 cache
hetzelfde als L1 cache.
L3 Cache (Level 3 Cache)
Daar steeds meer CPU bouwers zowel L1 als L2 cache in de
CPU gaan bouwen, is er L2 cache bedacht als extra cache
tussen L2 en het "hoofd"-geheugen van de computer.
LAAS
Local Area Augmentation System, is een correctie systeem
voor GPS gebaseerd op het uitzenden van een signaal
vanaf de grond (VHF band). GPS wordt hierdoor
nauwkeuriger mits LAAS ondersteund wordt door de
ontvanger.
LAB Color
In 1931 (!), bedcaht de Commission Internationale
d'Eclairage (CIE) met een model voor het definieren van
iedere kleur die door het menselijk ook waar te nemen
is. In 1976, werd dit model herzien wat resulteerde in
het CIE Lab color system. In tegenstelling tot RGB
colors (scherm afhankelijk) en CMYK colors (afhankelijk
van printer, inkt en papier) is CIE Lab colors
onafhankelijk van het weergave medium. De kleuren zijn
dus hetzelfde op zowel monitors, printers als scanners.
Lag
Een situatie die in een netwerk ontstaat door congestie
(opstopping). Dit komt voor als er meer data verkeer een
netwerk ingestuurd wordt, als dat dit netwerk aan kan.
Hierdoor zijn applicaties langer bezig met verzenden en
ontvangen van gegevens. Denk hierbij aan een snelweg. De
lag is te vergelijken met een file, sta je in de file,
dan kom je later bij de eindbestemming aan. Vaak wordt
deze term gehanteerd om vertragingen aan te geven als
men via het Internet of een andere netwerk spelletjes
aan het spelen is.
LAN (Local Area Network)
Een geisoleerd lokaal netwerk - bijvoorbeeld in een
bedrijfsgebouw - dat PC’s met elkaar verbindt, en ook
printers, servers, e.d. Ethernet is de meest gebruikte
LAN-techniek.
Lapping
Dit is de handeling waarbij men een processor vlakker
maakt met b.v. een schuurpapiertje. Beter gezegd; je
maakt dat vlak van de processor dat contact maakt met de
koeling, vlakker. Hierdoor is er een beter contact
tussen beiden, waardoor koeling beter werkt. Lapping is
echter gevaarlijk, aangezien de processor hierdoor
gemakkelijk beschadigd wordt.
Laptop
Een computer die zo compact is dat je het op je schoot
(="lap") kunt leggen.
Laser Pointer
Een Laser Pointer is een soort balpen met daarin een
felle rode laser (LED gebaseerd) die een rode punt
produceert op ieder oppervlak waarop je de pen richt. In
rook, mist of stof kan men de hele straal zijn, terwijl
men normaal slechts het eindpunt ziet. Oorspronkelijk is
een Laser Pointer bedacht als "aanwijsstok" bij
presentaties. Laser Pointers worden ook wel gebruikt
door schutters. Een voordeel van licht is dat het
namelijk recht blijft gaan. Laser licht heeft daarnaast
ook nog het voordeel dat de punt helder blijft (dus niet
zo erg diffuus wordt) op een grotere afstand.
Laser Printer
Een printer die met behulp van een laser een rol
statisch oplaad waardoor hieraan toner blijft hangen. De
rol wordt vervolgens over verwarmd papier gerold waar de
toner dan blijft vast zitten. Voordelen van de laser
printer zijn: snelheid en kwaliteit. Groot nadeel is
eigenlijk alleen maar de prijs.
LaserLock
LaserLock is een CD kopieerbeveiliging die sterk lijkt
op SafeDisc. Ook hier zijn bepaalde sectoren bewust
beschadigd. Je herkent LaserLock aan een verborgen
directory (hidden) op de CD met de naam LASERLOK. Het
bevat 1 of meer bestanden die meestalk beginnen met
laserlok in de naam, b.v. laserlok.in, laserlok.o10,
etc. Meestal heeft het bestand laserlok.in een omvang
van precies 20.000 Kb.
Latency
Dit is een meeting van hoe lang het duurt, gemiddeld, om
van iets een antwoord te krijgen. Over het algemeen
refereert het naar netwerk responstijden, maar ook naar
de responstijden van opslagapparatuur zoals harddisk,
geheugen en CD-spelers.
Latitude (breedte graad)
[Geografisch - Wereldwijde Positionering] De aarde is
verdeeld in 90 graden die start bij de evenaar (0°) in
noordelijke richting (90° Noord = Noordpool) en
zuidelijke richting (90° Zuid = Zuidpool). Zie ook
Longitude/Lengte graad.
LBA (Large of Logical Block Addressing)
Dit is een oplossing voor het adresseringsprobleem bij
grote (>528Mb) EIDE harddisks. LBA vertaald de harddisk
parameters naar logische parameters die door het BIOS
begrepen kunnen worden.
LCD (Liquid Chrystal Display)
Beeldscherm bestaande twee glas platen (voorzien van
geleidende draden) met daartussen een vloeibare kristal.
Je kunt op deze draden stroom op dwaarbij elk
beeldpuntje van een scherm zetten, waardoor de kleur van
het kristal ter plaatste veranderd. LCD verbruikt
relatief weinig stroom en wordt op legio plaatsen
gebruikt, zoals een LCD scherm voor de computer, in een
digitaal horologe, etc.
LCD Projector
Eigenlijk hetzelfde als een LCD scherm, maar dan zonder
de achterkan van de kast. Hierdoor kan men dit scherm op
een zogenaamde overhead projector leggen, waarbij het
beeld dan geprojecteerd kan worden op een groter scherm.
LDAP (Lightweight Directory Access Protocol)
Een client/server protocol die toegang biedt tot een
directory dienst. Het is een lichtgewicht versie van het
X500 protocol.
LDR (Light Dependent Resistor)
Een lichtgevoelige weerstand. Als er veel licht is,
heeft een LDR een lage weerstand en vice versa.
LDS
1. Logische Domein Structuur (Windows 2000 server
gerelateerd). 2. Local Digital Switch (typisch een
klasse 5 netwerk switch).
LDT (Lightning Data Transfer Bus)
Een standaard ontwikkeld door AMD, die hoge transport
snelheden mogelijk maakt tussen de Northbridge (deel van
de chipset op het moederboard), de PCI bus en de
Southbridge (ook deel van de chipset). Met name in een
computer met meerdere processoren kan dit zeer handig
zijn. Tegenwoordig noemt AMD dit "HyperTransport".
Leased Line
Een telefoonlijn die gehuurd/gekocht wordt die echt
alleen voor jouw (de zaak) is en vaak gebruikt wordt om
24 uur per dag contact te hebben met bijvoorbeeld een
ander pand van het bedrijf of bijvoorbeeld een Internet
provider.
LED ( Light Emitting Diode)
Dit is een miniatuurlampje dat veel licht geeft op een
klein oppervlakte en weinig stroom gebruikt, gebaseerd
op een DIODE.
Legacy device
Type apparaat of insteekkaart voor de PC die niet
Plug-and-Play (PnP) compatible is.
Legacy System
Een oud computer systeem, voor dat jij erbij betrokken
werd of zelfs voor dat jij bestond, wat nu nog steeds
gebruikt wordt. Vaak zijn dit probleem systemen omdat de
kennis over dit soort systemen vaak vertrokken is met de
mensen die dit oorsponkelijk gebruikten (en nu b.v. met
pensioen zijn). Bij dit soort systemen zien we
bijvoorbeeld problemen als het jaar 2000-probleem. Een
voorbeeld is een CoBol gebaseerd systeem (voor o.a.
administratieve toepassingen). Niemand weet eigenlijk
meer hoe het te programmeren en te onderhouden.
Letterbox
De zwarte randen boven en onder een film, als je een
breedbeeld film (aspect ratio 16:9) op een gewone TV
bekijkt (apect ratio 4:3).
LFE (Low Frequency Effect)
Een LFE-Kanaal draagt alleen de allerlaagste frequenties
(bass) en dient op een subwoofer te worden aangesloten.
LFN (Long File Name)
DOS staat alleen bestandsnamen toe die bestaan uit 8
tekens, een punt en dan weer 3 tekens. In de huidige
wereld van computers is dat natuurlijk een ernstige
beperking. Praktisch alle andere operating systemen
ondersteunen vanaf het begin al lange bestandsnamen. Bij
de introductie van Windows 95 werd er iets bedacht zodat
lange bestandsnamen gebruikt konden worden, die maximaal
255 tekens (incl. Punten en spaties) mag bevatten.
Light Pen (Licht Pen)
Een pen die gevoelig is voor licht en gebruikt werd om
op een monitor punten aan te geven (tegenwoordig
gebruiken we daarvoor b.v. een muis). De techniek
hiervoor is gebaseerd op CRT beeldschermen. Hierbij
verplaatst het electronen kanon zich horizontaal en
verticaal over het scherm om het beeld op de bouwen. Als
deze "straal" het punt passeert waar zich de pen
bevindt, kan de computer berekenen waar de pen zich op
dat moment bevindt. Deze techniek wordt tegenwoordig
niet zo vaak meer gebruikt en stamt uit de tijden van
Commodore 64 en Commodore Amiga.
LightScribe
Techniek welke initieel gebruikt wordt door HP in hun
DVD/CD branders, waarmee men op de voorkant van een CD/DVD
afbeeldingen kan branden. Op de achterkant van de CD/DVD
wordt zoals gebruikelijk de data geschreven, en dus een
afbeeliding op de voorkant. Deze techniek ondersteund
geen kleur, en je hebt er speciale branders en media
voor nodig om dit te kunnen doen. Meer info kun je hier
vinden
http://www.lightscribe.com
. Nero is een van de
weinige CD/DVD brander software die deze techniek
ondersteund.
Line in (Lijn In)
Dit is een analoog aansluiting op de geluidskaart die
instaat is geluid op line-niveau te ontvangen. Je kunt
dit vergelijken met de aansluiting op een cassette
recorder in een stereo installatie, en dan met name de
aansluiting waaraan men de geluidsbron aansluit die men
wil opnemen.
Line out (Lijn uit)
Dit is een analoog aansluiting op de geluidskaart die
geluid levert op line-niveau. Dit is te vergelijken met
de audio uitgang van een platenspeler, cd-speler of
cassette-recorder in de stereo installatie die je in de
woonkamer hebt staan.
Line Printer
Een heel oud type printer die instaat wat een hele regel
in 1x te printen. Destijds waren dat erg snelle
printers, tegenwoordig zien we ze niet meer.
Line Printer Daemon (LPD)
LPD is een applicatie die op de achtergrond (meestal in
een Unix omgeving) print opdrachten buffert. Vaak wordt
hiervoor IP poort 515 gebruikt. Een ander programma kan
naar die poort gegevens sturen die dan door LPD
gebuffert en geprint gaat worden.
Linux
Dit is een besturingssysteem.Het systeem staat te boek
als zeer efficiënt en snel, en bovendien is het gratis.
(Linux is de afkorting van Linux Is Niet Unix)
Linux
Dit is een open source operating systeem dat op Unix
lijkt, oorspronkelijk ontwikkeld door Linus Torvalds.
Linux is de recursieve afkorting van "Linux Is Not UniX".
Linux is altijd gratis, mag echter ook tegen productie
kosten of support kosten verkocht worden. Enkele bekende
bedrijven die dit doen zijn SuSe, Red Hat en Caldera.
Zij verkopen kant-en-klaar CD's waarmee de installatie
van Linux net zo eenvoudig is als de installatie van
Windows. Deze bedrijven staan (meestal) ook toe dat je
deze CD's bij hun gratis download. Linux is niet alleen
voor Intel (x86) systemen beschikbaar maar ook voor een
zeer breed aantal andere hardware platvormen.
LMHosts (LAN Manager Hosts)
Bestand dat door Windows wordt gebruikt om IP-adressen
te koppelen aan NetBIOS computernamen. Dit bestand
bestaat nog steeds uit compatibiliteitsoverweging voor
Microsoft LAN Manager 2.x.
LNB (Low Noise Block converter)
Dit is de kop van de schotel opstelling die je gebruikt
voor satelliet ontvangst. Het zet het hoge frequentie
signaal (ong. 12,5 Ghz) om in een lagere frequentie (ong.
900 tot 2200 Mhz) zodat het over een coax kabel
getransporteerd kan worden naar de satellite ontvanger
in de woonkamer.
Log
Een log is een overzicht van gebeurtenissen (denk aan
een logboek van een schip). Log is ook de afkorting voor
logaritme, wat een wiskundige bewerking is.
Log File
Dit is het bestand waar de "log" in wordt opgeslagen.
Log bestanden worden vaak gebruikt om te kijken wat
bepaalde problemen veroorzaakt. Vaak hebben log
bestanden het achtervoegsel (extensie) ".log".
Logical Parity (Logische Partiteit)
Een nep pariteit die altijd WAAR oplevert. In andere
woorden, als iets vraagt of data wel of niet goed is,
dan krijgt deze altijd als antwoord dat de data goed is,
ook al is dat in werkelijkheid niet zo.
LOL
Online afkorting voor "Laughing Out Loud", oftewel,…
hard lachen. Dus gewoon lol hebben.
Longitude (Lengte graad)
[Geografisch - Wereldwijde Positionering] De aarde is
verdeeld in 180 graden - zowel richting Oost als West,
met als begin punt de Greenwich meridiaan (0°) en komen
elkaar weer tegen bij de internationale datum lijn (180°
Oost = 180° West). Zie ook latitude/breedte graad.
LP (line printer)
Dit is het Unix
LPCM
Linear Pulse Code Modulation (LPCM) is een populair
formaat voor muziek producties. Dit ongecomprimeerde
formaat is hetzelfde als wat op muziek CDs gebruikt
wordt (samplerate 44.1 kHz met 16 bits per sample). LPCM
is deel van de DVD standaard, maar de meeste DVD speler
kunnen alleen maar de 48KHz/16bit weergeven.
LPT Port (Line Print Terminal Port)
Dit refereert naar de printeraansluiting (de parallel
poort of centronics poort) van de PC. De devicenaam LPT
werd door DOS, alle 16-bit Windows en door 16-bit
Netware clients gebruikt.
LPX (Low Profile)
Een vormtype (form factor) voor moederboarden die
tegenwoordig vervangen is door de NLX specificatie. LPX
lijkt op de AT form factor, echter de insteekkaarten
worden niet haaks op het moederboard gestoken, maar (dmv
een adaptertje) horizontaal boven het moederboard gezet.
LUN (Logical Unit Number)
In de context van apparaten die aan SCSI controller
hangen: Ieder SCSI apparaat heeft een SCSI ID waarmee
het apparaat te benaderen is. Echter, een SCSI apparaat
kan bestaan uit meerdere harddisks. Deze krijgen dan een
LUN zodat die ook weer individueel herkenbaar zijn.
LVD (Low Voltage Differential)
Dit is de term die in de volksmond gebruikt wordt voor
"Ultra2 Wide SCSI (LVD)". LVD is de lage voltage
techniek in SCSI Ultra2 en 3 gebruikt wordt.
|
| M |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
M2020 riser
Een verloopprintje die het mogelijk maakt een
Pentium Pro processor te gebruiken in een
Pentium II of Pentium III moederboard waarbij de
processor in een Slot-1 gestoken wordt.
M3U
M3U is een bestandstype waarin een lijst van MP3
bestanden aangegeven wordt. Deze lijst kan dan
als afspeellijst gebruikt worden door MP3
spelers. Let wel op: in de M3U staan dus alleen
maar verwijzingen naar de betreffende bestanden.
De M3U file alleen biedt je dus niets anders dan
een lijst met titels.
MAC
Computer systeem geproduceerd door Apple, als
tegenhanger van Windows. De volledige naam is
Macintosh.
MAC adres (Medium Access Control Address)
Een MAC adres is specifieker als een IP adres
ter identificatie van netwerk hardware. Een MAC
adres kan niet (zomaar) veranderd worden en is
uniek.
Macro
Dit is een lijstje van commando's die via het
activeren van de macro waar ze in staan
beschreven in 1 keer uitgevoerd worden.Dit is
bedoeld om het uitvoeren van een serie standaard
handelingen te automatisteren.
Macrovision
Een kopieer beveiliging voor films waarbij snel
modulerende kleur signalen en verticaal
synchronisatie signalen ervoor zorgen dat een
kopie nauwelijks te bekijken is. Kenmerkend bij
het kopie zijn bijvoorbeeld een beeld dat steeds
wisselt tussen te donker en te licht.
Macrovision kan problemen veroorzaken bij oudere
videorecorders en zogenaamde beamers. DVD
spelers zijn ook voorzien van Macrovision, maar
bij steeds meer DVD spelers kan men dit
uitzetten.
MAE (Metropolitan Area Exchange)
Een groot Internet knooppunt (switch) waar
zogenaamde backbones samen komen.
Magnetic stripe (Magneetstrip)
Een magneetstrip (zoals je die op de achterkant
van je pinpas of creditcard ziet) is eigenlijk
een stukje cassette bandje wat op een stuk
plastig is geplakt. Dit stukje band kan digitale
informatie vasthouden (vroeger werden cassette
bandjes gebruikt voor de opslag van computer
programma's). Veelal vindt men hier gegevens die
ook op de kaart gedrukt staan, het vereenvoudigd
de invoer van deze gegevens bij b.v. de
pinautomaat.
Magnetic stripe unit (Mageneetstrip lezer)
Apparaat dat magneetstripkaarten, zoals een
pinpas, kan lezen. Ze komen in principe in 2
vormen; die war je zelf de kaart door de lezer
moet halen (vaak te zien in winkels) en die waar
de kaart voor je langs de lezer gehaald wordt
(bij pinautomaten).
Mainframe
In principe een grote computer ontworpen zodat
het zelf fouten, tot een bepaalde hoogte, oplost
(fault tolerant). Historisch gezien waren
mainframes computers met enorm veel rekenkracht,
veel geheugen en veel domme terminals. Deze
terminals konden echt helemaal niets zonder het
mainframe.
MAN (Metropolitan Area Network)
Een telecommunicatie-netwerk dat bedoeld is voor
communicatie binnen een beperkt gebied
(bijvoorbeeld binnen een stad).
Management console
Onder SNMP, is de Management console de computer
of het apparaat dat SNMP berichten afvangt en
opslaat in de MIB.
MAPI (Messaging Application Program Interface)
Een programmeerinterface voor Microsoft Windows,
waarmee het voor programma's eenvoudiger
mogelijk wordt om automatisch E-mail berichten
te versturen.
Master
Als er 2 IDE of EIDE apparaten aan dezelfde
kabel hangen, dan moet 1 van die 2 master zijn
en de andere slave. De master/slave combinatie
is er niet alleen om de twee apparaten goed te
laten werken op een enkele kabel, maar ook om de
boot volgorde aan te geven als het bijvoorbeeld
2 harddisks zijn. De master disk zal dan de
hogere prioriteit krijgen. Dit zien we met name
terug bij de C-drive, maar ook een CD-brander of
DVD-Rom die als master dient te worden
aangesloten om ze de hogere prioriteit te geven.
Maximize
In een grafisch georienteerd operating systeem,
is dit de handeling (meestal een simpele
muis-klik) waarbij een venster de maximale
grootte aanneemt die zichtbaar is op het scherm.
Mbit/s (mbps)
Megabits per second. Transmissie-snelheid van 1
miljoen bits per seconde.
MBR (Master Boot Record)
De MBR is de eerste sector op een harde schijf
of een verwisselbare disk. Als een computer
start (boot), zoekt deze (op aanwijzing van de
BIOS) naar de MBR. In de MBR staat vervolgens
waar het operating system op de disk staat. Als
de MBR dus corript is, zal de computer dus niet
van die disk kunnen starten.
MCA (Micro Channel Architecture)
Een 32-bit insteekkaart standaard, ontwikkeld
door IBM als vervanger van de 16-bit ISA
kaarten. Helaas is dit nooit een succes geworden
door de komst van EISA (industrie) en PCI
(kantoor en thuis gebruik).
MCGA (MultiColor Graphics Array)
Een standaard voor videokaarten voordat we VGA
hadden. Het staat een resolutie toe van 320x200
bij 256 kleuren en een resolutie van 640x400 bij
2 kleuren, een beetje beter dus als CGA.
MCSE (Microsoft Certified System Engineer)
Een certificeringsprogramma van Microsoft. Om
een MCSE'er te worden moet je een aantal
trainingen en examens afgerond hebben. Het
voordeel hiervan is dat werkgevers hierdoor
gemakkelijker de kennis van een werknemer kunnen
"meten". Het nadeel is echter ook dat MCSE geen
garanties geeft voor wat betreft de praktische
kennis van een MCSE'er.
MD5
Een algoritme (rekentruuk) die een bericht van
willekeurige lengte neemt en een 128-bit lnage
"vingerafdruk" of "afkorting" maakt van dit
bericht. De suggestie is dat het bijna
onmogelijk is een identieke output te krijgen
van twee verschillende berichten. MD5 is bedoelt
als digitale handtekening/authenticatie.
MDF (Medium Density Fiberboard)
Dit is een type houtplaat, bestaande uit
verpulverd hout en lijm, die vaak in
luidsprekers gebruikt wordt. MDF wordt hier
gebruikt omdat MDF de eigenschap heeft goed
trillingen te absorberen, maar als materiaal
toch heel stevig is. Tegenwoordig wordt MDF ook
veel gebruikt in de doe-het-zelf zoals we dat
bij b.v. meubelen.
MDI
1. Multiple document interface. Hierbij bevindt
zich binnen een applicatie "frame" een aantal
andere soortgelijke windows die zich gedragen
alsof het afzonderlijke windows zijn. 2.
Afkorting voor 4,4’ diphenylmethane diisocyanate.
3. Metered Dose Inhaler 4. Medium Dependent
Interface (b.v. bij een netwerk aansluiting
wordt een RJ45 stekker gebruikt voor 10Base en
100Base netwerk signaal)
MDIX
Een afkorting voor een Medium Dependent
Interface Crossover. Bijvoorbeeld een
ethernetpoort die het mogelijk maakt andere
ethernet apparatuur te koppelen aan b.v. een
modem, of een crossover kabel. Vaak is dit een
extra aansluiting op een router of switch die
crossed is. Meestal staat deze parallel met de
eerste poort van de betreffende router of
switch.
MDRAM (Multibank DRAM)
Dit is een type RAM, ontwikkeld door MoSys, voor
grafische kaarten die een overdrachtsnelheid van
1 Gb/seconde toestaat. De oudere Tseng ET6000
grafische kaarten gebruiken dit.
Mediaguard
Deze naam wordt als alias gebruikt bij het
Franse Canal+. Zie SECA.
Megabyte
Eenheid voor data hoeveelheid. =1024 X 1024
bytes
Megapixel
Dit is gelijk aan 1.048.576 pixels. Megapixel
wordt gebruikt om aan te geven hoe snel een 3D
videokaart gegevens kan door sturen. Hoe hoger
deze waarde hoe sneller de kaart. Megapixel
wordt ook gebruikt om aan te geven hoe hoog de
resolutie is voor een digitale camera (foto of
film). Het is een indicatie van de potentiele
resolutie van een foto die men maakt. B.v. een
foto van 4 Megapixels kan dan (zonder
interpolatie) een oplossing hebben van 2500 x
1600.
Memory (Geheugen)
Chips in een computer die de gegevens onthouden.
Zie ook RAM.
Memory leak (Geheugen-lek)
Een situatie waarbij een programma steeds meer
geheugen van het computer-systeem vraagt zonder
deze vrij te geven als men het geheugen niet
meer nodig heeft. Door deze fout in het
programma, kan men in de situatie komen waarbij
het systeem instabiel wordt doordat er bijna
geen geheugen meer beschikbaar is.
MemoryStick
Memorystick is een door Sony bedacht
geheugenkaartje. Dit kaartje bevat geheugen en
kan o.a. gebruikt worden bij digitale foto
camera's, MP3 spelers etc. Je kunt er gegevens
opslaan (digitale foto's, stukjes film, muziek
en dus ook computer bestanden). Op dit moment
gebruikt eigenlijk alleen Sony maar deze
MemorySticks. Op dit moment kennen we de gewone
MemoryStick en de Pro. De Pro versie heeft meer
opslagcapaciteit. n.b. Het lijkt erop dat
MemoryStick z'n langste dagen gehad heeft, nu
ook Sony langzaam aan Compact Flash kaarten gaat
gebruiken in de duurdere camera's.
Metafile
Een metafile is een bestand met daarin een lijst
commando's die na doorlopen van deze commando's
een grafische afbeelding levert. Veela betreffen
dit commando's in de zin van teken een lij, een
cirkel, etc. Daarbij wordt dan positie, omvang
en style meegegeven. Merk op: Veel mensen denken
dat een Metafile een vector graphics formaat is.
Dit is in de meeste gevallen inderdaad zo, maar
strikt genomen kunnen hierin ook zogenaamde
bitmap graphics staan.
MFC (Microsoft Foundation Class)
Dit is een C++ bibliotheek, die door Microsoft
ontwikkeld werd om programmeurs gemakkelijker
software te laten ontwikkelen voor het Windows
platform.
Mflop (MegaFlop)
Dit is de capaciteit van een bepaald systeem om
1 miljoen berekeningen met een drijvende komma,
per seconde te kunnen uitvoeren. Mega-flop is
ook de uitdrukking om aan te geven dat iets een
gigantische flop is geworden.
MHz
Megahertz. Frequentie indicator, dus hoe vaak
iets gebeurt in een seconde. Vaak gebruikt ter
indicatie van de snelheid van een processor.
MIB (Management Information Base)
Als SNMP apparaten SNMP berichten versturen,
vangt de management console deze info op en
slaat dit op in een kleine databse, de MIB.
Mic (Microfoon)
Een apparaatje die geluid omzet in een
elektrisch signaal.
Mic in
Een analoge aansluiting voor een microfoon op
b.v. een geluidskaart. Een microfoon levert een
hoger voltage als b.v. een zogenaamde Line (in
of uit) aansluiting.
Microchip
Zie micro-processor.
Microcomputer
Een verouderde term voor een gewone
thuis-computer, of eigenlijk elke andere
computer met 1 processor.
Microcontroller
Een microcontroller heeft wat weg van een sterk
gereduceerde computer, vaak bedoeld voor een
zeer specifieke taak. Een voorbeeld is een
microcontroller die een stoplicht stuurt, of een
wasmachine stuurt. De Basic-Stamp is een
voorbeeld van een microcontroller die speciaal
ingezet wordt door hobby knutselaar, zodat ze
kunnen zien wat de potentie is van een dergelijk
microcontroller.
Micron
Dit is de lengte die overeenkomt met 1
miljoenste van een meter, dus 1/1000000 meter.
Een micron wordt ook vaak micrometer genoemd. Er
bestaat ook een computer hardware fabrikant die
Micron heet. Zie ook nanometer.
Micron Process
De breedte van lijnen die op een chip ge-etst
kunnen worden. Hoe kleiner deze sporen, hoe
kleiner de chip, maar ook hoe minder stroom er
verbruikt wordt. Hierdoor wordt de
warmteontwikkeling weer minder en kan de chip
weer op een hogere snelheid lopen.
Microsoft
Maker van Windows, bijna monopolist als het gaat
om besturingssystemen voor thuiscomputers.
Mid Tower case
Een PC kast, toren model, die ongeveer een halve
meter hoog is.
Middleware
Software die gebruikt wordt om een applicatie
aan een netwerk te koppelen. Het zit dus tussen
(middle) het programma en het netwerk. Vaak is
middleware een type netwerk authenticatie, of
een manier om netwerk bronnen ter beschikking te
stellen.
MIDI (Musical Instrument Digital Interface)
MIDI is een standaard die gebruikt wordt om
muziek-instrumenten met elkaar te koppelen. De
meeste computer hebben een dergelijke
aansluiting, maar de meeste gebruikers zijn zich
daarvan niet bewust omdat de stekker verborgen
zit in de joystick aansluiting. Bij MIDI kan
men, i.p.v. geluiden, bijvoorbeeld de
toetsaanslagen van een piano opnemen. Dit
bespaard veel opslag ruimte, maar een ander
voordeel is dat men deze aanslagen over kan
zetten naar een ander instrument zoals
bijvoorbeeld een elektrische viool.
MIDI (Musical Instruments Digital Interface)
Dankzij deze standaard kunnen digitale
muziekinstrumenten met elkaar communiceren.
Gebruikelijk vindt connectie plaats met een
zogenaamde DIN-5 stekker, een ronde stekker met
5 pinnen.
MIDI-wavetable
Een hoeveelheid geheugen, vaak op een
soundkaart, die geluiden, vaak alleen van
muziekinstrumenten, bevat.
MIME (Multipurpose Internet Mail Extensions)
Een methode om bestanden als aanhangels (vaak
aangegeven door een paperclipje) bij een e-mail
te plaatsen. Hierbij wordt het bestand omgezet
naar tekst (e-mail ondersteund eigenlijk alleen
maar tekst). De software (b.v. Outlook) van de
ontvangende partij filtert deze tekst dan weer
uit zodat de gebruiker die tekst niet te zien
krijgt maar in plaats daarvan een paperclipje
ziet.
Minicomputer
Refereert naar een mini mainframe, een stapje
kleiner als het type mainframe dat men bij
bedrijven ziet. Vroeger (80-er jaren) was dit
type computer erg populair bij bedrijven die
zich geen mainframe konden permiteren.
Tegenwoordig zijn de PC's dermate krachtig en
goedkoop geworden dat er gewoon geen markt meer
is voor mini-computers.
miniDVD (mini-DVD)
Dit is in feite een CD-recordable of
CD-rewritebale waarop men de structuur en inhoud
van een DVD heeft gezet. Natuurlijk past er niet
zoveel op als bij een DVD, maar men kan wel
gebruik maken van de hogere resoluties en betere
geluidskwaliteit. Een miniDVD kan op een PC met
DVD software vaak wel afgespeeld worden, maar de
meeste huiskamer DVD spelers ondersteunen dit
formaat niet.
Minimize
In een grafisch georienteerd operating systeem,
is dit de handeling waarbij een venster
verkleind wordt. Hierbij zal het programma
gewoon doorlopen, maar alleen nog maar zichtbaar
zijn in de vorm van, b.v., een ikoontje of een
blokje onder in het scherm (in de taakbalk bij
windows).
MIP Mapping (Multum in Parvam Mapping)
"Multum in Parvam" betekend zoiets als "veel in
weinig". Hierbij wordt er van een afbeeldingen,
die als texture gebruikt wordt, meerdere versies
opgeslagen van ieder een andere omvang, om
vervorming te voorkomen als een afbeelding
vergroot of verkleind wordt bij een perspectief
correctie.
MIPS
MIPS is een fabrikant van processoren die o.a.
gebruikt wordt in de Sony PlayStation 2,
organizers, etc.
MIPS (Millions of Instructions Per Second)
Een eenheid om aan te geven hoe snel een
processor instructies verwerkt. 100 MIPS wil
zeggen dat de processor 100.000.000 instructies
per seconde kan uitvoeren.
Mirror
Meestal wordt hierbmee bedoelt, de techniek
waarbij data naar een harddisk geschreven wordt,
waarbij de data in feite twee maal bewaard
wordt. 1 keer op een harddisk en 1 keer op een
kopie-harddisk. Als dan 1 van de twee disks
uitvalt, ben je tenminste niet de gegevens
kwijt. Zie ook RAID.
MIS (Management Information Systems/Services)
Het vakgebied die informatie verzameld en vorm
geeft zodat management genoeg informatie
eenvoudig kan verkrijgen zodat deze info
meegenomen kan worden in een beslissingsproces.
Bijvoorbeeld door gebruik te maken van
grafieken.
Mission-Critical
Refereert meestal naar een applicatie die
kritisch is voor de uitvoering van een bepaalde
activiteit of zlefs het overleven van een
bedrijf. Als deze applicatie voor een langere
tijd faalt, kan een bedrijf kapot gaan.
Bijvoorbeeld een systeem om orders aan te nemen.
MMC (MultiMedia Card)
Dit is een geheugenkaartje zo groot als een
postzegel, waarop men gegevens kan opslaan. MMC
kaartjes worden veel gebruikt in combinatie met
een digitale foto-camera, een organizer, etc.
voor de opslag van foto's, afspraken, etc. Een
soort "harddiskje" voor deze apparaten.
MMX (Matrix Math Extensions)
64 additionele instrcuties voor matrix
berekeningen die veel gebruikt worden bij
multimedia toepassingen. Deze uitbreiding,
ingevoerd sinds de pentium reeks, verbeteren
prestaties bij berekening voor geluid en beeld.
MMX wordt ook weleens aangegeven als "Multi
Media Extensions".
MoBo
Afkorting gebruikt door de "vakmensen" voor
Motherboard, of te wel moederbord van een PC.
Modal dialog
Een dialoogvenster of windows die de verdere
afloop van een programma tegenhoudt tot jij, de
gebruiker, een antwoord geeft. Vaak is een modal
dialog eenvoudiger te programmeren, maar veel
gebruikers irriteren zich eraan. Bekende
voorbeelden zijn bijvoorbeeld Foutmeldingen
(bestand niet gevonden) of "weet je het zeker"
vragen.
Modem (Modulator DEModulator)
Apparaat dat digitale gegevens geschikt maakt
voor tranpsort over het (analoge) telefoonnet,
en deze ook weer terug vertaalt naar de
oorspronkelijke vorm. Met een modem kan een
computer -via de telefoonlijn communiceren.
Modem pool
Een groepje modems dei gebruikt worden om
binnenkomende "gesprekken", die binnenkomen op
slechts 1 telefoonnummer, op te nemen ten
behoeve van toegang tot het bedrijfsnetwerk of
het Internet. Een Internet Provider gebruikt dit
bijvoorbeeld om alle inbellers (op hetzelfde
telefoonnummer) te verbinden met het Internet.
Bekenden modem-pool apparatuur kun je vinden bij
o.a. Ericsson (Tigris) en Shiva.
Modem-emulatie
Het nadoen (emuleren) van een analoog modem door
een ISDN adapter.
Moederbord
De baisis van de PC. Alle onderdelen moeten op
het moederbord worden geïnstalleerd of hieraan
gekoppeld worden, wil de computer kunnen werken.
Vaak vindt je hier geheugen, processor en
insteekkaarten.
Moiré
Het effect waarbij een ongewenst patroon over
een plaatje verschijnt. Dit komt voor bij o.a.
monitoren, een grijs egaal vlak bijvoorbeeld kan
in-eens boogjes vertonen, terwijl die er niet
horen te zijn. Hetzelfde kan ook voorkomen bij
het scannen van afbeeldingen.
Money Order
Een Money Order is een betalingsmethode waarbij
de betaler een bewijs van betaling stuurt naar
diegene die betaald dient te worden. Hiervoor
gaat de betaler naar de bank of het postkantoor
en betaald het gewenste bedrag, waarbij de bank
of het postkantoor dan een soort cheque
uitschrijft ter waarde van dit bedrag. Een van
de bekende banken die dit doet is de Western
Union. Persoonlijk vindt ik die betalingsmethode
erg onpraktisch.
Monitor
Een soort televisie maar dan speciaal ontwikkeld
voor gebruik met een PC of bijvoorbeeld
bewakingscamera's. Een monitor is over het
algemeen een stuk precieser als een TV. Zie ook
CRT.
Moore's Law (de Wet van Moore)
Een oud-Intel bestuurslid, Gordon Moore,
voorspelde dat het aantal transistoren die in
een processor zitten, iedere 18 maanden
verdubbelt. Deze wet is al sinds 1970 van
kracht. Deze wet kan ook worden toegepast op
andere technologien zoals geheugen chips,
harddisks, processor snelheid, processor omvang,
etc. Het geeft een voorspelling wat ons te
wachten staat.
Mosaic
Dit is de eerste webbrowser die HTTP begrijpt en
dat ook nog eens in een grafische vorm kon
weergeven. Het programma werd ontwikkeld door
Marc Andreessen in 1993 toen hij bij het NCSA
werkte. Het programma stond gratis ter
beschikking. Het programma heeft enorm
bijgedragen aan het succes van het Internet
zoals we dat nu kennen. De huidige Microsoft
Internet Explorer is een verder ontwikkeling van
Mosaic.
MOSFET
Metal-Oxide-Semiconductor Field-Effect
Transistor - Een type transistor die zich bij
uitstek lenen voor het versterken van
electrische signalen.
Motherboard (Mamma-plank, Moederbord)
Het print-bord in de computer waarop de CPU, het
geheugen en de insteekkaarten zitten.
MotherGlass
Dunne plaat glas waaruit men LCD schermen
snijdt.
Motin capture
Systeem om bewegingen van mensen te registreren
en om te zetten naar grafische beelden.
Mount
Deze term komt uit de dagen dat tapes fysiek in
een computer gezet moesten worden, naar
aanleiding van een melding van de computer. Het
wordt tegenwoordig onder de betere systemen nog
steeds gebruikt (o.a. Unix en Amiga) om
harddisk, cd-rom, netwerk etc. bereiknbaar te
maken voor het operating system. Dit kan
handmatig (b.v. een netwerk-drive) of
automatisch (b.v. een harddisk).
Mouse (muis)
Een apparaatje waarmee men bepaalde posities kan
aangeven op een computer beeldscherm. De meeste
muizen werken met een balletje om beweging van
de muis waar te nemen.
Mousepad (Muismat)
Een matje dat voorzien is van een oppervlak wat
ideaal is voor het gebruik van een muis.
Mozilla
Een open source project met als doel de volgende
generatie webbrowsers te maken als opvolger voor
de Netscape 4.x navigator. Het is een project
van Netscape, maar in principe mag iedereen hier
aan mee ontwikkelen.
MP3
MP3 is een compressiemethode alleen maar voor
geluidsbestanden, waarbij het geluid zonder
hoorbaar kwaliteitsverlies gecomprimeerd kan
worden. De omvang van het bestand kan tot 90%
kleiner worden. Afkorting van MPEG (Moving
Pictures Expert Group) audio layer III.
MP3 (MPEG-1 Audio Layer-3)
Dit is een compressie standaard voor geluid,
welke compressie ratios van tot 10x kleiner
biedt. Het staat dus NIET voor MPEG-3.
MP3 ID TAG
Dit is een tag (stukje "text") in de MP3 file
die identificeert (ID) wat voor MP3 dit is.
Hierin kan men informatie zetten zoals artiest,
titel van het number, etc. Bepaalde tools zoals
WinAmp ondersteunen dit. Het moge duidelijk zijn
dat deze informatie meer zegt over de MP3 als
alleen maar de naam van het bestand.
MP3-player
Afspeelprogramma of afspeelapparatuur om MP3-
audiobestanden ten gehore te brengen.
MPAA
Motion Picture Association of America, een groep
filmproducenten die hun belangen
vertegenwoordigd. Met name bekend van hun
rechtzaken tegen de programmeur van DeCSS.
MPEG (Motion Picture Experts Group)
Een manier om bewegende beelden te coderen,
zodat minder bits benodigd zijn. Deze techniek
wordt o.a. gebruikt bij VideoCD (CBR 1,15 Mbps),
SuperVideoCD (VBR 2,6 Mbps) en DVD (VBR 6 Mbps).
Niet te verwarren met MP3!
MPEG2
MPEG2 is een standaard die bepaalt hoe bewegende
beelden optimaal kunnen worden gecomprimeerd
zodat ze op computerschijven kunnen worden
opgeslagen. Wordt o.a. gebruikt op DVD en Super
Video CD.
MPR
Dit is de standaard hoeveelheid
electromagnetische straling bij computers en
monitoren, die door de Zweedse National Board of
Measuring and Testing bekend gemaakt worden. Met
name monitoren moete onder een bepaald
stralingsniveau blijven wil men aan de MPR
standaarden voldoen.
MPR II
De nieuwere variant van MPR, met meer strictere
normen voor met name monitoren die gebaseerd
zijn op een CRT.
MPS
1) Multi-Processor Specification, voor
moederboarden die 2 of meer processoren kunnen
huisvesten. 2) Mobile Positioning System, een
techniek die zich baseert op mobiele telefoons
waarmee je net als met GPS jouw positie kunt
bepalen.
MPU (Micro Processor Unit)
Deze term wordt vaak gebruikt om een CPU aan te
geven. Specifieker: de MPU is het deel van de
processor dat het werkelijke werk doet, dus de
processor minus L1 en L2 cache.
MQ Series
Product (IBM) waarmee de mogelijkheid wordt
geschapen dat applicaties op een Windows NT,
Unix, OS/2 en/of z/OS (MVS) vrijwel naadloos met
elkaar kunnen communiceren zonder dat de
applicaties bekend hoeven te zijn met de
infrastructuur. De applicaties beschikken simpel
weg over een of meerdere postvakken-UIT met
vaste eindadressen er op, ze hoeven alleen een
bericht in het betreffende postvakje te
plaatsen, en MQ-Series zal het direct naar de
eindbestemming transporteren waarna het daar in
de postvak-IN wordt afgeleverd, gereed om
gelezen te worden. Tevens kunnen de aplicaties
beschikken over een of meerdere postvakken-IN
waaruit het ontvangen berichten kan lezen.
MRAM (Magnetic RAM)
Een geheugen type dat informatie opslaat op
basis van magnetisme i.p.v. e gebruikelijke
electriciteit. IBM is al sinds 1974 bezig met de
ontwikkelling van dit type geheugen en verwacht
ze in 2003 ter beschikking te hebben. De
verwachting is dat dit type geheugen niet alleen
geen eleciteit nodig heeft om alles vast te
houden, maar ook nog eens veel sneller zal zijn
als DRAM.
ms (Millisecond)
Een duizendste van een seconde, vaak gebruikt om
toegangssnelheden van een harddisk te meten.
MTA (Message Transfer Agent)
In een X.400 mail systeem, zorgt dit programma
voor het opslaan en doorsturen van berichten
tussen de verschillende mail systemen.
MTBF (Mean Time Between Failures)
Dit is de gemiddelde tijd (in uren) voordat een
apparaat mogelijkerwijs fouten zou kunnen gaan
vertonen. Hoe hoger dit nummer, hoe langer het
apparaat mee gaat.
MTU (Maximum Transmission Unit)
De maximale omvang van een data pakketje die
over de TCP/IP verbinding verstuurd kan/mag
worden. Ethernet gebruikt bijvoorbeeld een MTU
van 1500 bytes, terwijl het Internet een MTU van
576 bytes gebruikt. Het gebruik van een grotere
MTU waarde is zinvol voor snelle netwerken,
terwijl langzamere verbindingen beter werken met
een kleinere MTU. Als een pakketje namelijk niet
goed aankomt, moet dit pakketje herhaald worden
en dus nogmaals verstuurd worden. Bij een
langzaam netwerk is de kans groter dat een
pakketje verloren gaat. De herhaling van een
kleiner pakketje is dan vlotter als heel vaak
een groter pakketje herhalen.
MUD (Multi User Domain)
Ook bekend als Multi User Dungeon, een fictieve
wereld die alleen maar bestaat uit de
interacties tussen de mensen in deze wereld. Als
deelnemer loop je in deze wereld rond en leef je
daar als het ware. Vaak heeft een MUD een thema.
Voor veel mensen, met name op universiteiten, is
of was dit een van de meest verslavende
spelvormen van het Internet.
Multi-Threaded
Sommige operating systemen staan het toe dat
verschillende "delen", of "threads", van 1 en
dezelfde applicatie simultaan mogen lopen. Dit
zijn zogenaamde multi-threaded operating
systemen zoals Unix en Windows-NT.
Multi-Threading
zie Multi-Threaded.
Multi-tier architectuur
Dit is een schaalbare applicatie architectuur
(meer als 3-tiers). Dit is tevens de meest
complexe architectuur die database en applicatie
opsplitst in discrete componenten. Bijvoorbeeld,
een 3-tier waarbij de applicatie logica
afgezonderd wordt van DBMS. Je hebt dan een
4-tier systeem. Als je deze logica dan nog eens
opdeelt in een stuk voor de server en een stuk
voor de clinet, dan heb je een 5-tier systeem.
Door deze opsplitsing van het systeem kan
performance gemakkelijker getuned worden.
Multi-tier client server
Dit is een vorm van client/server applicaties
die gebruik maken van een multi-tier
architectuur.
Multicast IP
Dit is een vorm van TCP/IP voor met name
verbindingen met een hoge bandbreedte (b.v.
televisie zenders) die het mogelijk maakt naar
alle aansluitingen tegelijk dezelfde gegevens te
sturen. Het voordeel is te zien als men
bijvoorbeeld een digitale film uitzend waar 1000
mensen naar gaan kijken. Bij normale TCP/IP
moeten er dan dus 1000 individuele connecties
opgezet worden. Dat is wel een beetje veel. Wat
als we nou deze informatie naar een aantal (b.v.
10) routers sturen die dit ieder weer doorzet
naar 100 gebruikers? Dat bespaard capaciteit bij
de server. Multicast is echter niet eenvoudig,
er moeten veel details goed bekeken worden
voordat men daarmee aan de slag gaat.
MultiDEC
PC software die het mogelijk maakt om illegaal
betaalzenders te bekijken. Dit werkt alleen met
DVB signaal en met specifieke satelliteontvanger
kaarten voor de PC (Hauppauge Nexus-s,
Technotrend, etc.).
Multifeed
Door twee (of meer) LNB's voor een schotel te
plaatsen (vaak een ovale schotel, of een groter
dan normaal schotel) kan men twee (of meer)
satellieten tegelijk ontvangen zonder dat de
schotel draaibaar hoeft te zijn.
MultiHomed
Een machine met meer dan 1 netwerkkaart. Als
alle netwerkkaarten van deze PC aan hetzelfde
netwerk hangt, dan is deze PC niet multi-homed.
De PC moet dus aan minimaal 2 verschillende
netwerken hangen.
Multimedia
Refereert naar ieder gebruik van audio en/of
video met een computer. Dit refereert dus
eigenlijk naar de basis functies van een
geluidskaart en een videokaart, al dan niet
aangevuld met televisie en/of video films, in
een computer.
Multitasking
Dit is de mogelijkheid meerdere taken tegelijk
uit te laten voeren door de computer. Bij een
computer met maar 1 CPU zul je eigenlijk nooit
Multitasking kunnen doen want het is niet
mogelijk meerdere opdrachten simultaan uit te
voeren. In plaats daarvan wordt er gebruik
gemaakt van het zogenaamde task-switching,
waarbij ieder programma om beurt een stukje tijd
krijgt en het voor de gebruiker lijkt alsof er
meerdere zaken tegelijk werken.
MUNG (MUNG Until No Good)
Dit is een recursieve afkorting wat zo veel
inhoud als "getweakt tot het kapot is". Dus er
is zoveel getuned aan een programma of een
stukje hardware, dat het geval in kwestie kapot
is of waardeloos is geworden.
Munge
Zie MUNG.
MVS (Multiple Virtual Storage)
Dit is een IBM mainframe operating systeem
familie. De term MVS refereert daarbij naar de
eigenschap dat er meerdere virtuele gebieden
zijn binnen het operating systeem.
MX Record (Mail eXchange Record)
Dit is een record die we terug vinden op een DNS
server. Hiermee vertelt de DNS, de e-mail-server
waar deze zijn e-mail heen moet sturen.
MySQL
MySQL is een Open Source (gratis) RDBM, welke
zich baseert op databeheer mbv SQL. MySQL is erg
populair met name voor gebruik met websites. Het
biedt een groot aantal mogelijkheden zoals
koppelingen naar verschillende programmeer
omgevingen (C, C++, PHP, .NET, etc). MySQL staat
bekend als snel en betrouwbaar. Zie ook
http://www.mysql.com/.
|
| N |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
n-Tuple
Een wiskundige term voor een oneindig aantal series,
bestaande uit n-termen (waarbij n=1, 2,… etc).
Bijvoorbeeld de set {1, 2, 3, 4} is een 4-tuple, de set
{Hans, Frank} is 2-tuple. Er is dus in deze sets een n
aantal elementen in een bepaalde volgorde.
N-Way
Een methode voor ondersteuning van meerdere processoren
die ieder hun eigen taken uitvoeren zonder dat er
speciale software aanpassingen nodig zijn. Dit wijkt af
van SMP waarbij 1 taak over meerdere processoren kan
lopen, en dus alle processoren samen moeten werken. Voor
SMP is een speciale software versie nodig die dit ook
ondersteund. De "N" staat voor ieder nummer groter als
1, wat aangeeft hoeveel processoren er in het systeem
zitten.
Nagware
Dit is shareware software die tussendoor een scherm of
een dialoog laten zien met een melding zonder enige
waarde waarbij de gebruiker op OK moet klikken of een
bepaalde tijd moet wachten voor hij weer verder kan
werken. Deze meldingen worden gedeactiveerd zodra je de
registratie kosten betaald hebt.
NAK (Negative AcKnowledgment)
Dit is het tegenovergestelde van een ACK. Dit is tevens
in de (computer) volksmond dat je het ergens niet mee
eens bent. Dit is tevens het 21ste in de ASCII
karakterstabel.
Name Resolution
Name Resolution is het proces waarbij een DNS of WINS
server probeert bij een naam van een server of PC, het
bijbehorende IP-adres te vinden. Dit is nodig om contact
met de betreffende PC te vinden. Bijvoorbeeld: als we
http://www.wpc-service.com
en bereiken, dan moet de DNS of WINS server zoeken welk
IP adres deze webserver heeft.
Nanometer
Dit is 1 miljardste moeter, dus 1/1.000.000.000 meter.
Zie ook Micron.
Nanosecond (ns)
Dit is 1 miljardste seconde, vaak gebruikt om de
snelheid van geheugenchips aan te geven.
Nanotechnology
De zinvolle manupilatie van materie op een atomair
niveau zodat deze materie een bepaalde taak uitvoert.
Napster
De meest bekende bestanden uitwissel software / bedrijf
op het Internet. De Napster software staat je toe
verbinding te leggen met een server en andere Napster
gebruikers, met als doel MP3 bestanden (maar ook andere)
te downloaden. De populariteit werd verstoord nadat
verschillende rechtzaken (RIAA) er een einde aan hebben
proberen te maken. Napster - en soortgelijken - is
namelijk een ideale techniek om illegaal muziek, films
en programma's uit te wisselen.
Narrow SCSI
Dit is de oorspronkelijke vorm van SCSI, gebruik makende
van 50 pinnen, met een snelheid van 5 Mbps. Zie ook Wide
SCSI. Narrow SCSI apparaten worden tegenwoordig
gekenmerkt door een "N" in het productnummer.
NAS (Network Attached Storage)
Refereert naar een speciaal apparaat dat dienst doet als
harddisk die in een netwerk hangt. NAS heeft veelal 1 of
meer harddisks in een kastje ingebouwd met daarbij een
kleine computer met een speciaal operating systeem,
zodat het geheel relatief goedkoop is. Hierdoor wordt
het geheel goedkoop en eenvoudig schaalbaar.
NAT
Network Address Translator - Je kunt hierdoor verbinding
maken met het Internet, ook al heb je maar 1 IP-adres en
toch meerdere computers. Voor het Internet lijkt het
alsof ze met 1 pc te maken hebben. De truuk is dat NAT
de pakketjes van en naar het Inte
NAT (Network Address Translation)
Een methode die veel routers/ISP's gebruiken om meer IP
adressen te kunnen gebruiken als dat ze werkelijk ter
beschikking hebben. De meest eenvoudige vorm is bij
thuis gebruik als je meerdere computers (dus meerdere
IP-adressen) aan 1 Internet aansluiting hangt (dat is
dus slechts 1 IP adres!).
Natural language (Natuurlijk taal)
Refereert naar de taal zoals mensen die gebruiken, dit
in tegenstelling tot computer talen.
NC
Network Computer. Computer die is geoptimaliseerd voor
Internet-toepassingen. Het bevat bijvoorbeeld geen
harddisk, en is daarom goedkoper dan een PC.
Oorspronkelijk een idee van Sun - maar tot dusver niet
succesvol.
NDIS (Network Driver Interface Specification)
Specificatie ontwikkeld door Microsoft waarmee het
eenvoudiger moet worden om meerdere protocollen met een
netwerkkaart te laten werken, zonder dat men details
hoeft te weten over het type en merk netwerkkaart.
Voorheen moest men, wilde men een ander protocol
gebruiken, eerst het huidige protocol deactiveren en
daarna weer het nieuweactiveren. Met NDIS hoeft dit niet
meer, meerdere protocollen kunnen vreedzaam naast elkaar
gebruikt worden.
Nerd
Een term uit de 80-er jaren, waarmee een intelligent
persoon bedoelt wordt die een gebrek heeft aan sociale
vaardigheden. Door de negatieve klank is men later de
term "geek" gaan gebruiken om aan te geven dat men over
computer-fanatiekelingen spreekt.
Nero
Refereert meestal naar het programma Nero voor het
branden van CD en/of DVD's van de firma Ahead. Dit is
een van de meest veelzijdige en stabiele CD programma's
die ik ken. Echter voor het kopieren van beveiligde CD's
kun je beter CloneCD gebruiken.
NetBEUI (Net BIOS Extended User Interface)
Protocol waarmee computers communiceren. Soort taal
zodat ze allebei begrijpen waar het over gaat. Is
bedoeld voor bestandsoverdracht, maar verouderd en
gepaseerd door andere even goed bruikbare protocollen.
NetBEUI (NetBIOS Extended User Interface)
Netwerktransport protocol, ontwikkeld door IBM in 1985,
voor kleine netwerken. De basis hiervoor is het gebruik
van NetBIOS. NetBEUI is vergelijkbaar met TCP/IP en IPX/SPX.
NetBEUI is zeer efficient voor kleine netwerken, maar
kan helaas niet gerouteerd worden, bovendien verstopt
het netwerk als je meer als 20 machines aan dit netwerk
hebt hangen.
Netiquette (Internet Etiquette)
De formele gedragscode die de meeste mensen (zouden
moeten) volgen als ze zich op het Internet begeven.
Hierbij staan regels hoe men zich dient te gedragen (dus
niet schelden enzo), hoe men mailtjes moet schrijven
(niet alles in hoofdletters, etc), etc etc. Je HOEFT de
netiquette niet te volgen, maar als je het wel doet, zul
je merken dat andere mensen een stuk bereidwilliger zijn
je te helpen.
NetWare
Een netwerk operating systeem ontwikkeld door Novell.
Van oorsprong gebruikt Netware alleen het IPX/SPX
protocol, maar sinds versie 4, is TCP/IP het standaard
protocol naast IPX/SPX.
Netwerk subnet masker
Network (subnet) masker wordt gebruikt om een groep
IP-adressen bij elkaar te zetten. Zo kun je per netwerk
segment gaan werken. Bijvoorbeeld, het masker
255.255.255.0 maakt een groep van 254 IP-adressen. Bij
ip-adres 192.168.1.1, dan kan men 192.168.1.0
Netwerkomgeving
Onderdeel van Windows waar je je eigen netwerk kunt
bekijken.
Network (Netwerk)
Een groep computers die aan elkaar gekoppeld zijn, zodat
ze onderling gegevens kunnen uitwisselen. Hiervoor
moeten wel de juiste voorzieningen getroffen worden
zowel in hardware (netwerkkaart en kabels) als software
(protocol ondersteuning, etc).
Newsbin Pro
Newsbin Pro is een programma welke je helpt om bestanden
te downloaden uit usenet nieuwsgroepen. Het regelt het
downloaden, decoderen en samenvoegen van meerdere kleine
bestandjes tot een groot bestand indien nodig (b.v. een
film). Voor meer informatie bezoek je de website van
Newsbin Pro: http://www.newsbin.com/
Newsgroups (Nieuwsgroepen)
Zie Usenet newsgroups.
NFS (Network File System)
Dit is een gedistribueerd type filesysteem, waarbij NFS
server toegang kunnen geven aan het filesysteem van de
serverm, aan clients op het netwerk (TCP/IP).
Oorspronkelijk komt NFS van Sun Microsystems.
Nibble
Eenheid voor dataomvang, gelijk aan 4 bits.
NIC (Network Interface Card)
Of te wel een netwerkkaart zoals die in jouw PC of
laptop zit.
NLX
Dit is een formaat voor moederborden. NLX lijkt op de
ATX form factor, echter de insteekkaarten worden niet
haaks op het moederboard gestoken, maar (dmv een
adaptertje) horizontaal boven het moederboard gezet. Zie
ook LPX.
NMT
Nordic Mobile Telephone. Analoog cellulair systeem voor
mobiel telefonie. GSM kan worden beschouwd als het
digitale alternatief voor NMT. KPN noemde dit ATF3.
NNTP (Network News Transfer Protocol)
Het protocol wat de communicatie tussen nieuws-server en
nieuws-clients definieert. Bij nieuws moet je dan niet
denken aan het ANP, maar aan de nieuwsgroepen (Usenet)
op het Internet. NNTP is op TCP/IP gebaseerd en gebruikt
meestal poort 119.
Node (knoop)
Dit refereert naar 1 computer/machine of adres in een
netwerk. Als je bijvoorbeeld een netwerk hebt met 10
printers, 50 servers en 150 PC's, dan kun je zeggen dat
je 210 nodes in jouw netwerk hebt.
Non-breaking space ( )
Dit is het HTML teken om een spatie te plaatsen. HTML
zet tussen twee woorden, letters, etc maximaal 1 spatie.
Ook al type je meer als 1 spatie, HTML geeft er toch
maar 1 weer. Dit is met name bij uitspatieren lastig,
daarvoor hebben we dan dus de Non-Breaking Space.
Non-interlaced
Refereert naar grafische weergave op het beeldscherm
welke niet interlaced is. Zie Interlace.
Non-parity
Dit wil zeggen, "zonder pariteit". Meestal bedoelt men
hiermee geheugen dit geen extra capaciteit beschikbaar
heeft om een geheugen check paritietsbit te kunnen
opslaan. Zie parity.
Normal SCSI
Een foutief gebruikte kreet waarmee men Narrow SCSI
bedoelt.
Normalize (Normaliseren)
Dit werkwoord geeft het proces aan waarbij men
overbodige of zinloze informatie uit data kan halen.
Bijvoorbeeld, als we een 4 keuze vraag stellen met de
mogelijke antwoorden A, B, C en D, en voor zowel vraag A
en B geldt dat er niemand op antwoord, dan zouden we die
uit de datareeks kunnen weghalen, omdat die geen waarde
toevoegd. Een andere vorm van normaliseren is het volume
van meerdere muziekstukken (b.v. MP3's) gelijk trekken
zodat alle nummers op een CD ongeveer even hard klinken.
Northbridge
Dit is een onderdeel van het chipset op het moederbord
die de communicatie tussen systeemgeheugen, processor,
cache en AGP bus regelt. Om het echt te kunnen gebruiken
heb je een passende Southbridge nodig. Zie ook
Southbridge.
NOS (Network Operating System)
Dit is het operating systeem, speciaal ontworpen om over
een netwerk te draaien. Hiermee bedoelen we de software
die op de server draait, en dus niet op de client.
Not
Dit is een logische bewerking voor binaire gegevens die
het tegenovergestelde terug geeft. Dus als A=1, dan is
Not(A)=0.
Notebook computer
Een computer van het formaat van een kladblok. Meestal
iets kleiner en dunner als een laptop.
NT1-kastje
Het kastje aan de muur waar de ISDN-lijn die het huis
binnen komt aan gekoppeld zit.
NTFS (NT File System)
Dit is het alternatieve file systeem voor Windows NT.
Het staat grotere diskdrives, grotere bestanden, is
sneller en biedt een betere beveiliging als voorgaande
filesystemene zoals FAT en FAT32.
NTLDR
Afkorting voor NT Loader, een programma dat geladen
wordt van de harddisk boot sector die het Microsoft
Windows NT startup menu afhandelt en helpt Windows
NT/2000/XP te starten. Een gebruiker kan de melding "NTLDR
is Missing" tegen komen na een eerste reboot als men een
NT gebaseerde Windows versie over een Windows 9x versie
(FAT32) heeft geprobeerd te installeren.
NTP (Network Time Protocol)
Protocol dat tijdsignaal geeft over TCP/IP. Meestal
gebruikt men hiervoor poort 123. Men maakt onderscheid
tussen NTP server (zend tijd signaal uit - b.v. een
atoom klok) en NTP client (ontvangt het signaal en zet
eventueel de internet klok hierop gelijk).
NTSC (National Television Standards Committee)
NTSC is de groep die verantwoordelijk is voor de
definitie van het Amerikaanse en Japanse televisie
formaat zoals deze in 1953 gedefinieerd werd. NTSC kent
maar 525 horizontale lijnen bij een herhalingsfrequentie
van 60Hz. NTSC wordt ook wel spottend "Never The Same
Color" (nooit dezelfde kleur) vanwege de slechte
kleuren.
Null modem
Een echte null-modem bestaat eigenlijk niet, we spreken
wel van een null-modem kabel. Bij deze kabel zijn
bepaalde polen, t.a.v. de gewone modem kabel,
omgedraaid, zodat men hiermee van computer naar computer
kan babbellen. Toepassingen zijn: computer aan computer
koppelen, console toegang voor routers, etc.
NVRAM (Non-Volatile RAM)
Een kleine hoeveelheid geheugen die informatie opslaat,
welke intact blijft ook al zet je de computer uit. Vaak
wordt dit bijvoorbeeld in modems gebruikt (instellingen
opslaan) en in zogenaamde hardware keys.
NZB file
NewZBin usenet bestand. Het bestand bevat een index van
beschikbare nieuwsgroepen (Usenet). Het bestand kan
geopend worden met de betere Usenet
nieuwslees-programma's.
Zie ook:
http://www.newzbin.com/
|
| O |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
Object
Een object refereert naar objecten in een
object-georienteerde programmeer taal of objecten zoals
deze in OLE gebruikt worden. In OLE is een object een
deel van een document, een afbeelding of enige andere
vorm van (multi)media. In een object-georienteerde
programmeer taal is te zien als een zelfstandig werkende
"module". Zo kan een spellings-controle module in een
textverwerker als een object gezien worden.
Object-oriented technology
Refereert naar de technologie die gebaseerd is op het
werken met object. Vaak betreft het dan
programmeertalen.
OC12 (Optical Carrier Level 12)
Een glasvezel verbinding die een bandbreedte heeft van
maximaal 622 Mbps, vaak gebruikt voor een ATM
verbinding.
OC24 (Optical Carrier Level 24)
Een glasvezel verbinding die een bandbreedte heeft van
maximaal 1,244 Gbps.
OC3 (Optical Carrier Level 3)
Een glasvezel verbinding die een bandbreedte heeft van
maximaal 155 Mbps, vaak gebruikt voor een ATM
verbinding.
OC48 (Optical Carrier Level 48)
Een glasvezel verbinding die een bandbreedte heeft van
maximaal 2,488 Gbps.
OCR (Optical Character Recognition)
De technologie die het mogelijk maakt tekst te "lezen"
van bijvoorbeeld een stuk papier. Vaak wordt dit gedaan
door de tekst in te scannen, waarna men patronen
probeert te herkennen zodat men het patroon kan koppelen
aan een letter.
Octaal getallensysteem
Getallenstelsel waarbij 8 waarden gebruikt worden: 0, 1,
2, 3, 4, 5, 6, 7.
Octet
Een groepje van 8.
ODBC (Open Database Connectivity)
Een standaard API (programmeer interface) voor toegang
tot databases en database-servers. De meeste databases
met enig bestaans recht hebben een ODBC interface. Deze
dient als separate driver te worden geinstalleerd (b.v.
bij Oracle) of wordt automatisch met de database
meegeinstalleerd (b.v. Microsoft Access). Het voordeel
van ODBC is dat de (theoretisch) de applicatie niet
afhankelijk is van de gebruikte database.
ODI (Open Data-link Interface)
Dit is een netwerkprotocol onafhankelijke structuur,
ontwikkeld door Novell voor Netware clients, zodat deze
simultaan verbonden kunnen zijn met meerdere typen
netwerken.
OEL (Organic Electroluminescent)
Een type beeldscherm technologie die zeer platte
schermen mogelijk maakt, met een zeer helder beeld en
een veel grotere kijkhoek als LCD schermen. Bovendien
heeft deze techniek geen zogenaamde backlight
(achtergrond verlichting) nodig. Ook OLED is een
soortgelijke techniek.
OEM (Original Equipment Manufacturer)
Dit is de afkorting die gebruikt wordt voor produkten
die door fabrikanten aan aandere fabrikanten geleverd
worden ter integratie in hun eigen produkten. Zo kan men
denken aan bijvoorbeeld een harddisk die een fabrikant
als OEM verkoopt (vaak in bulk) aan een computer
fabrikant, die de harddisk in zijn PC's bouwt. OEM
produkten zijn vaak een stuk goedkoper als de "winkel"
versie van het produkt. Dit is vaak te verklaren aan de
hand van het ontbreken van handleidingen, mooie doos,
kortingsbonnen en software.
Off-line
Niet verbonden met een netwerk of het Internet.
Office Suite
Een mix van programma's die men frequent gebruikt in een
kantoor-omgeving. Bijvoorbeeld een spreadsheet (tabellen-calculatie),
een tekstverwerker, een kleine database, een agenda en
een programma om presentaties te maken. Deze programma's
worden door 1 bedrijf gecombineerd om de smanewerken te
kunnen garanderen/optimaliseren. Voorbeelden zijn
StarOffice (Sun), Wordperfect Suite (Corel) en Office
(Microsoft).
Offline
Offline will zoiets zeggen als "niet in verbinding". Dit
kan betekenen dat je niet achte je computer zit, niet
aangesloten bent op het Internet, etc. Zo kan ook een
harddisk offline zijn (dus niet verbonden of
beschikbaar).
Ogg Vorbis
Dit is een zogenaamde audio codec die te vergelijken is
met MP3. Doel was de ontwikkeling van een audio codec
die vrij zou zijn van licenties. Bij MP3 moet men
namelijk licenties betalen aan Frauenhof Instituut. De
kwaliteit is vergelijkbaar met die van een MP3, en ook
Ogg Vorbis ondersteund variabele en constantie
bitstreams. Helaas zijn er maar weinig programma's en
afspelers die dit ondersteunen.
OLAP (OnLine Analytical Processing)
Dit is een groepering voor technologie en applicaties
die data verzamelen, beheren en verwerken t.b.v.
management toepassingen.
OLE (Object Linking and Embedding)
Dit is een standaard manier om data tussen verschillende
applicaties te delen. OLE bestaat sinds Windows 3.1. Als
voorbeeld zou men kunnen denken aan een stuk van een
afbeelding uit een tekenprogramma die men met het Copy
commando (CTRL+C, Kopieren) heeft gekopieerd naar het
clipboard. Vervolgens kan men dit met Paste (CTRL+V,
Plakken) in een tekstverwerker plaatsen. Hier gebruik je
(onder Windows in ieder geval) vaak al OLE. Hierbij kan
men de keuze maken het als kaal plaatje te plakken of
als embedded object. Het embedded (ingevoegde) object
kan vervolgens ook nog eens gelinkt worden, zodat als
men de originele afbeelding update, de afbeelding in het
tekst document ook automatisch mee veranderd.
OLED (Organic LED)
Een beeldscherm type te vergelijken met LCD schermen,
maar hierbij is geen backlight (achtergrond verlichting)
nodig. Bovendien is dit type scherm eenvoudiger te
fabriceren. Zie ook OEL.
OLTP (OnLine Transaction Processing)
Een groep programma's die in realtime (echttijd) invoer,
opslag en terug halen van data naar/van een netwerk
gebaseerd systeem. Hierbij is de verwerkingssnelheid van
groot belang zodat mensen die met dit systeem werken
niet steeds hoeven te wachten.
On-die
Deze term wordt gebruikt om aan te geven dat een bepaald
item (vaak L2 cache) op de chip (CPU) gebakken zit. Het
impliceerd dat beiden (cache en CPU) op hetzelfde stukje
silicium gebakken zit.
Online
Deze term geeft aan dat men verbonden is met b.v. het
Internet, of dat men iets gevonden heeft op het
Internet. Zo kan men denken aan een "online" tijdschrift
(te vinden op het Internet dus) of een "online" harddisk
(die dus beschikbaar is voor gebruik).
OOP (Object-oriented Programming)
Deze uitdrukking refereert naar de programmeer techniek
waarbij men in objecten denkt. Een dergelijk object
bestaat niet alleen uit data (b.v. tekst, nummers,
afbeeldingen, etc) maar ook de bijbehorende functies en
procedures om deze data te bewerken (b.v. opslaan op
disk, uitprinten, etc etc).
Open Source
Dit betreft software die gratis gekopieerd mag worden,
maar alleen als de originele broncode mee gekopieerd
wordt. Daardoor kan een ieder eenvoudig de broncode
aanpassen om bijvoorbeeld fouten eruit te halen en
eventuele toevoegingen te maken. Afhankelijk van het
type open source licentie, mag de bewerkte sourcecode
vrij verder gekopieerd worden of moet men de
oorspronkelijke auteur hiervoor een vergoeding geven.
Een van de grootste en meest succesvolle Open Source
projecten is Linux.
OpenDML AVI
OpenDML AVI is een officiele uitbreiding op het
originele AVI formaat. Hierdoor kunnen makers van andere
codecs gebruik maken van de AVI "schil". Zie ook CODEC.
OpenGL (Open Graphics Language)
Dit is een taal voor 3D afbeeldingen, ontwikkeld door
Silicon Graphics (gebruik makende van een Unix-achtig
platform). Tegenwoordig zien we OpenGL ook onder de
Windows machines. Sommige 3D videokaarten hebben
standaard OpenGL ingebakken en presteren dan ook erg
goed als men van OpenGL gebruik maakt.
OpenVMS
Dit is een synoniem van VMS, een operating systeem
ontwikkeld door DEC (Digital Equiment Corporation) voor
hun VAX mainframes. Oorspronkelijk heet het VMS, maar na
de overzetting voor 64-bit systemen en de aanpassing aan
POSIX, heeft men het OpenVMS genoemd.
Opstartdiksette
Dit is een diskette waarop je altijd kunt terug vallen
als de PC niet meer wil opstarten.
OPTA
Onafhankelijke Post en Telecom Autoriteit.
Onafhankelijke organisatie in Nederland die gericht is
op het stimuleren van concurrentie op de
telecommunicatiemarkt (en de postmarkt). De OPTA stelt
daarvoor richtlijnen en voorschriften op.
Optical Disk (Optische disk)
Dit is een plastic schijfje waarop men gegevens kan
opslaan. De gegevens zijn op een dus danig manier
opgeslagen dat deze gegevens met behulp van licht
(meestal een laser) reflecties kan lezen. Bekende
voorbeelding zijn CDRoms, DVDs etc.
Optical Drive (Optische drive)
Een apparaat voor het lezen van Optical Disks, waarbij
licht (laser) gebruikt wordt voor het lezen van de
gegevens.
Optical Mouse (optische muis)
Dit is een type muis dat bewegingen detecteerd aan de
hand van licht reflecties. De eerste generatie van dit
type muis hadden een speciale muismat nodig, de moderne
optische muizen werken op praktisch ieder oppervlak.
OR (OF)
Dit is de logische bewerking die twee of meer binaire
gegevens met elkaar vergelijkt en TRUE (WAAR) terug
geeft als minstens 1 van die 2 een TRUE (WAAR) bevat.
Bijvoorbeeld (0 OR 0) = 0, (0 OR 1) = 1, (1 OR 0) = 1,
(1 OR 1) = 1. Dus ook: (0011 OR 1001) = 1011.
Ordered Tree (gesorteerde boom)
Dit is een boom met gegevens, waar de kinderen van
iedere knoop een vaste volgorde heeft (niet
noodzakelijkerwijs gekoppeld aan hun waarde).
OS (Operating System)
Dit is het "programma" welke op jouw computer draait om
jou toegang te geven tot de basis functies van jouw
computer. Dit is eigenlijk de minimale software op een
PC om uberhaupt software te kunnen draaien. Voorbeelden:
Windows, MacOS, AmigaOS, BeOS, DOS, Linux, Unix, Solaris,
NeXT, TTOS, etc.
OS/2
Een operating systeem die oorspronkelijk door Microsoft
en IBM is ontwikkeld als opvolger van DOS. Microsoft
stopte echter en ging zich geheel concentreren op het
Windows platform. IBM ging echter door met de verder
ontwikkeling van dit platform. OS/2 is een volwaardig
(en zeer solide) operating system.
OSI Model (Open Systems Interconnection Model)
Een manier om de complexiteit van computer netwerken te
representeren in 7 lagen. De lagen gaan van fysieke laag
(hardware) tot de laag waarin applicaties met het
netwerk praten. De zeven lagen zijn: fysieke laag, data
link, netwerk, transport, sessie, presentatie en
applicatie. Het OSI model wordt vaak gebruikt om
problemen in netwerken inzichtelijk te maken.
Output (Uitvoer)
Alles wat "uit" een computer of systeem komt. Deze
gegevens kunnen worden weergegeven op een beeldscherm of
b.v. worden uitgeprint.
Overburning
Het proces waarbij men meer data op een CD brandt als
wat de fabrikant van de CD als maximum specificeerd. Het
is afhankelijk van de CD-brander en de gebruikte brander
software of dit kan.
Overclocking (Overklokken)
De handeling waarbij men een chip (GPU of CPU) op een
hogere klok snelheid laat lopen als waarvoor het gemaakt
is. Vaak kan dit omdat er een veiligheidsmarge ingebouwd
is door de chip fabrikant.
Overdrive
Dit is een type processor die door Intel verkocht werd
om op een oud moederbord, een oudere processor te
vervangen door een nieuwere processor die beduidend
sneller was.
Overflow
Een Overflow vindt plaats als er teveel informatie is
dan er weergegeven of afgehandeld kan worden. Dit komt
vaak voor bij bijvoorbeeld getallen. Stel het programma
kan maximaal met 10 cijfers werken en het antwoord van
een berekening zou 11 cijfers groot zijn. In dat geval
spreken we van een overflow.
|
| P |
TOP▲ |
|
A
,B
,C
,D
,
E,
F,G
,H,
I,
J
,K
,L
,
M ,N
,O
,P
,
Q ,R
,S
,T
,
U,
V,
W,
X,
Y,
Z |
|
P2P (Peer to
Peer)
Methode voor de distributie van bestanden over
een verbinding (b.v. een netwerk zoals het
Internet). M.b.v. P2P client software kan men
bestanden ontvangen van andere clients en
bestanden verzenden naar andere clients.
Bepaalde P2P systemen vereisen een centrale
database (b.v. Napster), terwijl andere
varianten een decentrale database gebruiken (b.v.
Gnutella).
P54C
Het officiele artikelnummer van de Pentium
processoren van Intel.
P55C
Het officiele artikelnummer van de Pentium
processoren die voorzien zijn van de MMX
technologie van Intel.
PABX (PBX)
Private Automatic Branch eXchange.
Bedrijfstelefonie-centrale, dus hetzelfde als
een PBX . Vroeger werd er onderscheid gemaakt
tussen PBX en PABX, omdat de laatste
"automatisch" is; vandaag de dag is dat
onderscheid niet meer relevant, omdat praktisch
alle bedrijfstelefoniecentrales "automatisch"
zijn.
Packet (Pakketje)
Een stukje informatie. Informatie wordt, voor
het verzenden over netwerken, in stukjes
geknipt. Een dergelijk stukje heet een packet.
Bij netwerkpakkets zien we naast het informatie
gedeelte ook afzender, ontvangen, protocol,
error-controle, pakket-omvang, etc. in het
pakketje terug.
Packet Filter (Pakketjes filter)
Een filter die pakketjes van een bepaalde
afzender, ontvanger, protocol, etc filtert en
dus tegenhoud. Sommige routers hebben deze
optie. Deze optie vindt je in alle firewalls en
in sommige proxies terug.
Page (Pagina)
Dit is een bepaalde hoeveelheid geheugen in het
geheugen van de computer. Het computer geheugen
is opgedeeld in blokjes (pages) zodat het e.e.a.
beter beheersbaar is. De foutmelding "Invalid
Page" hangt hiermee samen en geeft aan dat het
programma een "page" probeert te benaderen die
niet bestaat.
Page Fault
Dit is eigenlijk geen foutmelding. Het wil
zeggen dat de computer uit moest wijken naar de
swapfile (tijdelijk bestand op harddisk) om aan
meer geheugen te komen.
Paging
Systeem voor het versturen en ontvangen van
berichten. Het principe berust op broadcast . De
ontvanger kan het bericht op zijn "pager"
("pieper", "buzzer") ontvangen. Sommige systemen
laten alleen cijfercodes toe als berichten,
andere systemen ondersteunen ook teksten
(zogeheten alfanumerieke paging). Paging wordt
in Nederland ook semafonie genoemd. Tegenwoordig
vaak vervangen door SMS. Paging is ook de
handeling waarbij de computer memory pages van
RAM naar de harddisk (swapfile/virtualmemory)
verplaatst.
PAL
Europees tv-systeem waarbij wordt gewerkt met
576 zichtbare beeldlijnen en 50 halve beelden
per seconde.
Palmtop
Kleine zakcomputer die a.h.w. in de palm van een
hand past. De palmtop is kleiner dan een laptop.
Enkele bekende merken/modellen zijn PalmPilot,
PocketPC en Psion.
PANS
Pretty Amazing New Stuff.
Pantone
Een standaard set van kleuren, waarbij iedere
kleur een eigen nummer heeft. Pantone kleuren
kunnen worden gesplitst in aparte kleuren zodat
deze gebruikt kunnen worden voor professioneel
drukwerk.
Parallel
Dit betekend zoiets als "meerdere dingen
tegelijk". Een voorbeeld is een computer waarbij
2 of meer processoren parallel werken (tegelijk
dus). Een ander voorbeeld is de dataoverdracht
over een parallel (printer) aansluiting. Hierbij
worden 8 bits tegelijk verstuurt en niet achter
elkaar (serieel).
Parallel poort
Iedere PC heeft er wel een, de printer of
parallel poort. Het is een DB25 aansluiting
bedoelt voor gebruik met een printer. Normaal
gesproken gebruikt het IRQ 7. Naast printers
zijn er ook andere apparaten beschikbaar voor
deze poort zoals scanners, programmers en opslag
apparaten (Zipdrive, CD-speler, etc. Deze poort
heeft een maximale transport capaciteit van 512 Kbps en is dus traag. Steeds vaker worden deze
zaken via de USB poort afgehandeld.
Parity (Pariteit)
Pariteit wil zeggen "gelijkheid" en wordt
meestal gebruikt voor veiligheidscontrole. Dus
als er bijvoorbeeld gegevens verstuurd worden,
stuurt men daarna de pariteit zodat de ontvanger
kan controleren of de ontvangen gegevens correct
ontvangen zijn.
Parity Memory
Dit type geheugen houd een soort opsomming bij
van het werkelijke werk geheugen. Deze opsomming
wordt dan gebruikt om te kijken of het geheugen
alles goed opslaat.
Parse
Dit is de handeling waarbij data opgesplitst
wordt in stukjes die eenvoudiger te begrijpen
zijn.
Parser
Strict genomen is dit iets wat data opsplitst in
eenvoudigere, meer elementaire, stukjes.
Praktische voorbeeld is een vertaalprogramma die
de tekst opsplitst in regels en deze stukjes
afzonderlijk vertaald.
Partition / Partitie
Een deel van de harddisk. Je moet bij een nieuwe
harddisk vaak eerst een indeling maken in 1 of
meer blokken, de zogenaamde partities. Je zou
bijvoorbeeld een aparte partitie voor data
kunnen maken. Iedere partitie krijgt een eigen
driveletter onder Windows, en gedraagd zich
alsof het een aparte harddisk is.
Partitioning
De handeling waarbij men partitions (partities)
maakt. Met een programma als FDISK kan men een
harddisk opdelen in afzonderlijke delen (partities)
die door de computer gezien worden als "aparte"
harddisk.
Pascal
Dit is een programmeertaal, ontwikkeld door N.
Wirth, om studenten de basis concepten van een
programmeertaal bij te brengen. Het heeft wat
weg van C, maar daar waar C ruimte laat voor
'flexibiliteit' (of te wel: om er een zooitje
van te maken), is Pascal een stuk strikter met
het naleven van regels. Zie ook Turbo-Pascal en
Delphi
Passive Matrix
Een LCD beeldscherm die passief is, heeft over
het algemeen een doffer beeld als dat van een
actief LCD beeldscherm.
PAT
Port Address Translation, wordt gebruikt om
binnenkomend netwerkverkeer om te zetten naar
een andere poort (zie ook Poort).
Patch
Een programma waarmee de fout in een ander
programma hersteld wordt opf om nieuwe functies
toe te voegen.
Patch cable
De algemene naam voor een netwerkkabel voor een
10/100BaseT netwerk die gebruikt wordt om twee
netwerk verbinding aan elkaar te koppelen (patchen).
Patch panel
Een groep netwerk-aansluitingen die samen
gebracht zijn in een kast (vaak) zodat ze
gemakkelijker toegankelijk zijn of beter
geordend zijn. Vanuit een dergelijke kast worden
verschillende netwerk elementen aan elkaar
gekoppeld, bijvoorbeeld een router aan een
PC-netwerk-aansluiting in een kantoor.
Patches
Patches zijn kleine updates voor programma's
waarbij de update alleen bestaat uit de
wijzigingen voor een bepaald bestand en niet het
hele bestand. Je kunt dit zien als een ringband
met daarin pagina's. Een patch voor deze
ringband zou 1 enkele pagina kunnen zijn ter
vervanging van een bestaande pagina in de
ringband. Dus bijvoorbeeld een nieuwe uitgave
van alleen deze pagina.
Path
In DOS refereert dit naar een groep directories
die doorgezocht worden als men een commando
heeft ingetyped. Als het commando zich in geen
van deze directories bevindt, verschijnt er een
fout melding. Path is ook de benaming van het
volledige pad naar een bestand. Stel je hebt een
bestand in "C:WindowsTemp123" dan is
"C:WindowsTemp123" het path dat bij dit bestand
hoort.
PB (Petabyte)
Heeeeeeel veeeel. Dit is 2 tot de macht 50
bytes, of te wel duizend terrabytes of een
miljoen gigabyte of een miljard megabyte …
PBX
Private Branch Exchange. Een
bedrijfstelefoniecentrale.
PC
Personal Computer. De PC was vroeger met name
een rekenmachine, later werd het vooral een
typemachine (tekstverwerker), en in de toekomst
zal de PC een multifunctioneel apparaat voor
communicatie worden.
PC (Personal Computer)
Dit is de term die in de volksmond gebruikt
wordt/werd voor een IBM Personal Computer. Dit
is het type computer waarmee de Intel gebaseerde
(x86) IBM computers in de 80-er jaren op de
markt kwam, oorspronkelijk voor klein zakelijk
gebruik, later voor thuis gebruik. In de loop
der jaren is het aantal imitatie (clone) PC's
zeer sterk toegenomen. In principe betreft het
tegenwoordig alle Windows gebaseerde computers.
PC100 SDRAM
Dit is een SDRAM geheugen type die gemaakt is om
op 100 Mhz te werken. PC100 geheugen loopt over
het algemeen ook goed op 66 Mhz.
PC133 SDRAM
Dit is een SDRAM geheugen type die gemaakt is om
op 133 Mhz te werken. PC133 geheugen loopt over
het algemeen ook goed op 100 Mhz en 66 Mhz. Over
het algemeen betreft het DIMMs.
PC1600 (PC1600 DDR SDRAM)
Een type DDR SDRAM geheugen, die loopt op
100Mhz, waarbij de effectieve snelheid opgevoerd
wordt naar 200 Mhz. Het heeft een maximale data
overdrachtsnelheid van 1.6Gb/seconde per PC1600
kanaal.
PC200 DDR SDRAM
Refereert naar DDR geheugen chips die gebruikt
worden om PC1600 DDR geheugen modules te maken.
PC2100 DDR SDRAM
Een type DDR SDRAM geheugen, die loopt op
133Mhz, waarbij de effectieve snelheid opgevoerd
wordt naar 266 Mhz. Het heeft een maximale data
overdrachtsnelheid van 2.1Gb/seconde.
PC2600 DDR SDRAM
Een type DDR SDRAM geheugen, die loopt op
166Mhz, waarbij de effectieve snelheid opgevoerd
wordt naar 333 Mhz. Het heeft een maximale data
overdrachtsnelheid van 2.6Gb/seconde.
PC266 DDR SDRAM
Refereert naar DDR geheugen chips die gebruikt
worden om PC2100 DDR geheugen modules te maken.
PC600 RDRAM
Rambus geheugen die loopt op een kloksnelheid
van 266 Mhz, die effectief verdubbelt wordt naar
532 Mhz en een data overdrachtsnelheid heeft van
1,06 Gb/sec.
PC700 RDRAM
Rambus geheugen die loopt op een kloksnelheid
van 356 Mhz, die effectief verdubbelt wordt naar
712 Mhz en een data overdrachtsnelheid heeft van
1,42 Gb/sec.
PC800 RDRAM
Rambus geheugen die loopt op een kloksnelheid
van 400 Mhz, die effectief verdubbelt wordt naar
800 Mhz en een data overdrachtsnelheid heeft van
1,6 Gb/sec.
PCB (Printed Circuit Board)
Refereert naar de (vaak) groene plastic plaat in
de computer waarop spoortjes staan gedrukt en
waarin men componenten heeft geplaatst (d.m.v.
solderen). Een PCB heeft minimaal 1 laag met
sporen, maar moderne apparaten hebben vaak PCB's
met 2 of meer lagen. PCB's zie je in de computer
(moederboard, videkaart, geluidskaart), maar ook
in een televisie, radio, etc.
PCI Express (PCI-Express)
PCI Express (ook bekend als 3GIO voor 3de
generatie I/O) is een nieuwe generatie voor de
PCI bus, waarin bestaande PCI technieken en
standaarden gebruikt worden maar dan met een
significant hogere snelheid. Communicatie is
gebaseerd op seriele data overdracht, en wordt
op dit moment door Intel, AMD, etc ondersteund.
PCI Express is met name gedacht voor snellere
(3D) grafische kaarten. Deze standaard is echter
NIET compatible met de generatie AGP kaarten.
PCI-bus (Peripheral Component Interconnect)
PCI geeft een aansluiting op het moederbord aan
voor insteekkaarten. Met PCI is het mogelijk om
razendsnel gegevens (32 bit) uit te wisselen
over het moederbord. Ze zijn vaak wit van kleur.
PCI-X (Peripheral Component Interconnect
Extended)
Een uitbreiding op de PCI interface, ontwikkeld
door een samenwerkingsverband tussen IBM, HP en
Compaq. De PCI-X bus staat een snelheid van
1Gb/seconde toe, over een 64-bit brede databus,
met een kloksnelheid van 133Mhz. Een PCI-X kaart
is volledig compatible met de PCI bus, maar zal
daarin niet sneller lopen als de PCI bus zelf
toestaat.
PCL (Printer Control Language)
Dit is een commando-set die Hewlett-Packard
heeft ontwikkeld om de inhoud van een te printen
pagina te beschrijven. Net als Postscript, is
PCL een van de meest gebruikte standaarden.
PCM
Pulse Code Modulation. Techniek om analoge
spraak-informatie te digitaliseren (dus in bits
coderen). Andersom kan digitale
spraak-informatie ook weer in een analoog
signaal worden omgezet.
PCMCIA
Personal Computer Memory Card International
Association - een algemeen type uitbreidingsslot
voor draagbare computers zoals laptops en
organizers.
PDA
Personal Digital Assistant. Een kleine computer,
zie Palmtop. PDA's zijn eigenlijk opgevoerde
organziers, voorzien van een klein LCD scherm,
een toetsenbordje of een
handschriftherkenningsprogramma. De eerste echte
PDA is de Apple Newton.
PDC (Primary Domain Controller)
In Windows NT is dit de machine die
verantwoordelijk is voor authenticatie die
gebruikt wordt bij bijvoorbeeld het inloggen op
een PC die in hetzelfde domein zit als de PDC.
De PDC kan gebackuped worden door meerdere
backup domain controllers.
PDF (Portable Document Format)
Dit is een formaat voor documenten, ontwikkeld
door Adobe. Software om dit soort documenten te
lezen is gratis. Het voordeel van PDF is dat het
op praktisch ieder systeem beschikbaar is, men
de tekst kan beveiligen, etc etc. PDF is een van
de meest gebruikte formaten op het Internet
naast HTML en Word documenten. PDF is gebaseerd
op Postscript.
PDF (Protable Document Format)
Een bestandformaat, gedefinieerd door Adobe
Systems, voor het opslaan van content (tekst en
afbeeldingen). Het formaat is sterk gerelateerd
aan het Postscript formaat en kan op de meeste
computer systemen gelezen worden (m.b.v.
Bijvoorbeeld Adobe Acrobat Reader - gratis
download bij Adobe). Groot voordeel is dat het
document op het scherm en als afdruk er precies
hetzelfde uitziet op alle verschillende computer
systemen.
Peering Relationship
Dit is een afspraak tussen twee Internet
providers waarbij ze overeen zijn gekomen een
deel van het Internet verkeer te delen. Dat kan
soms betekenen dat de ene Internet provider de
andere iets moet betalen omdat hij meer verkeer
genereerd.
Peltier Junction (Peltier koppeling)
Dit is een electrische stroom die toegepast
wordt op een thermische koppeling. Hierbij is
een kant van het element heter als de
omgevingstemperatuur en de andere kant veel
kouder als de omgevingstemperatuur. Peltier
Junstions (vaak "Peltier" genoemd) kunnen
gebruikt worden voor koeling van o.a.
processoren, waarbij het koude deel op de
processor gezet wordt. Op het warme deel wordt
dan een koelrib gezet. Een Peltier element wordt
gewaardeerd in Watt, als men daar niet aan
voldoet, zal het element zinloos zijn.
Peripheral
Elk apparaat of stukje hardware dat geen vast
onderdeel is van het moederbord, met de
uitzondering van het geheugen en de processor.
Enkele voorbeelden: modem, videokaart,
geluidskaart, harddisk, etc.
PERL (Practical Extraction and Report Language)
Programmeer/script taal die half 80-er jaren
ontwikkeld is door systeem administrator Larry
Wall, met als oorsponkelijk doel de taken van
een systeem administrator wat te vereenvoudigen.
PERL is intussen uitgegeroeid tot een van de
meest gebruikte script talen op het Internet. De
taal is behoorlijk krachtig en beschikbaar op
verschillende platvormen.
Perspective Correction
Dit is een correctie op een texture in een
gegeven 3D scene om het gevoel van diepte te
kunnen geven. Objecten die verder weg zijn zijn
door deze correctie dus kleiner als object die
dichtbij staan.
Petaflop
Dit is de rekencapaciteit van een computer
waarbij deze 1 miljard megaflops (miljoen
berekeningen met een drijvende komma) per
seconden kan uitvoeren.
PGA (Pin Grid Array)
Dit is een model van chip behuizing waarbij de
pinnetjes in een vierkant staan. Enkele
voorbeelden: Socket 7, Socket A, Super 7 Socket,
etc. Ze worden o.a. voor x86-compatibele
processoren gebruikt.
PGA slot
Dit is een voetje waar een PGA chip in past. Zie
Pin Grid Array.
PGP (Pretty Good Privacy)
Dit is freeware software die e-mail berichten
kan versleutelen op basis van een digitale
sleutel. Er zijn ook commerciele versies van PGP
die meer opties bieden zoals bestanden
versleutelen, etc.
Pharming
Pharming lijkt op pishing, maar in dt geval ziet
de link er correct uit, zelfs als je de link
dhandmatig invoert. Pharming maakt gebruik van
zogenaamd DNS cache poisoning. Dit wil zeggen
dat gegevens in de DNS tabel van jouw computer
ongewenst aangepast worden. Als je een adres in
jouw webbrowser invoert, dan zal deze table
normaal gesproken de juiste IP adres van die
website geven, zodat de browser de juiste
paginas ophaalt. Na een Pharming hack, zal de
DNS echter het verkeerde IP adres ophalen en je
dus naar de mallafide website leiden. Zie ook:
Pishing, DNS cache poisoning
PHP (Hypertext Preprocessor)
Ontwikkeld in 1994, voor het genereren van
Internet pagina's (mits de server dit
ondersteund). Bijvoorbeeld bij het gebruik van
databases. De server genereerd een pagina zodra
een bezoeker om die pagina vraagt, waardoor data
altijd up-to-date kan zijn zonder dat men steeds
een nieuwe HTML pagina moet gaan maken. PHP
wordt (net als ASP) gezien als vervanger voor
CGI.
Phreak
Deze term refereert naar een persoon die graag
inbreekt in telefoonsystemen zodat hij of zij
gratis kan bellen.
PIC
Programmable Interrupt Controller. Een soort
mini computer met beperkte, maar programmeerbare
mogelijkheden. Vaak 1 enkele chip.
PIM (Personal Information Manager)
Dit is een stukje software die je gebruikt voor
het bijhouden van persoonlijke informatie zoals
een agenda, adressenboekje, etc. De meeste PDA's
hebben PIM software aanboord die
gesynchroniseerd kan worden met PIM software
(zoals Microsoft Outlook) op de PC.
Pin (Contactpunt)
Dit is een bereikbaar aansluitpunt. Als we over
pinnen spreken, betreft het een "male"
(mannetje) connector, als het gaatjes betreft
waar de pinnen in moeten, dan spreken we over
een "female" (vrouwtje) connector. Pins vindt je
in stekkers, maar ook bij jumpers op een
moederbord.
Pin-compatible
Pin-compatible wil zeggen dat twee connectors
compatible zijn (en dus op elkaar passen) en/of
dat het signaal type op de individuele pinnen
van de connectors van hetzelfde type zijn (o.a.
Voltage niveau's, datatype, etc - ook al passen
de connectors niet op elkaar).
Pincushioning (Speldenkussen)
Dit is een vorm van beeld vervorming op een
monitor. We kennen twee varianten, de "convex"
(hol) waarbij de boven- en onderkant van het
beeld breder zijn als het midden van het beeld,
en "concave" (bol) waarbij het midden van het
beeld breder is als de rest van het beeld.
Moderne monitoren hebben vaak de mogelijkheid
dit te corrigeren.
Ping (Packet InterNet Gopher)
Hierbij wordt een pulsje naar een andere
computer op Internet of netwerk gestuurt. Deze
computer stuurt een pulsje terug. De tijd
ertussen heet de 'ping' tijd. Hoe lager het
getal, hoe beter de verbinding. PING is een
onderdeel van de TCP/IP specificatie.
PIO (Programmed Input/Output)
Dit refereert naar de input/output standaard
voor IDE harddisks en cdrom-spelers. Er bestaand
verschillende PIO-modes: PIO mode 0 - 3,3 Mbps;
PIO mode 1 - 5,2 Mbps; PIO mode 2 - 8,3 Mbps;
PIO mode 4 - 16.6 Mbps. Ultra IDE verdubbeld de
transportsnelheid van PIO mode 4 naar 33 Mbps.
Pipeburst Cache
Zie Pipeline Burst Cache.
Pipeline
Dit refereert naar een techniek waarbij meerdere
delen van een instructie tegelijk uitgevoerd
worden. De meeste processoren hebben 2 of meer
instructie pipelines.
Pipeline Burst Cache
Dit is een vorm van L2-cache die gebruik maakt
van pipelining om een betere performance te
krijgen. Dit soort cache kan tegelijk een
opdracht ophalen uit het gewone geheugen en een
opdracht doorgeven aan de processor. Bij de
Burst mode kan de cache nog meer informatie
ophalen voordat de processor daar om vraagt.
Pishing
Pishing is een trukk waarbij kwaadaardige
personen proberen jouw persoonlijke gegevens te
ontfutselen. Meestal gebeurt dit door jou een
email te sturen die lijkt te komen van een
instelling of zaak waarmee je bekend ent (bv.
een bank, of een online winkel). In deze email
vraagt men dan om jouw persoonlijk gegevens te
updaten via een link die in de email staat. Deze
link lijkt naar de correcte website te wijzen,
maar doet dit echter niet. In plaats daarvan
wijst het naar een van hun eigen websites, waar
ze dan jouw gegevens verzamelen en misbruiken.
Je kunt Pishing herkennen door de sourcecode van
een email te bekijken. Een bekende link,
bijvoorbeeld www.paypal.com, wijst dan via een
zogenaamde a href niet naar PayPal, maar naar
een andere website. Zie ook: Pishing, DNS cache
pois | | | |
